هر روز میلیونها محتوا در اینترنت منتشر میشود؛ مقاله، ویدئو، پست شبکههای اجتماعی، پادکست، ایمیل و دهها فرمت دیگر از محتوا.
اما یک سؤال مهم وجود دارد:
آیا هر محتوایی که تولید میکنیم، واقعاً به رشد کسبوکار کمک میکند؟ یا تا چه اندازه محتوایی که تولید میشود پاسخ دقیقی به نیازهای کاربران میدهد!
پاسخ کوتاه، خیر است.
تولید محتوا بهتنهایی به معنای بازاریابی محتوایی نیست. ممکن است یک کسبوکار هر روز در وبسایت خود مقاله منتشر کند، برای شبکههای اجتماعی محتوا بسازد و حتی هزینه زیادی برای تولید محتوا پرداخت کند؛ اما همچنان نتواند مخاطب مناسب، لید یا مشتری جذب کند.
مشکل معمولاً از «کمبود محتوا» نیست. مشکل از جایی شروع میشود که محتوا بدون هدف، بدون شناخت مخاطب و پرسونای هدف و بدون یک استراتژی مشخص تولید میشود.
اینجاست که مفهوم بازاریابی محتوایی یا Content Marketing اهمیت پیدا میکند.
بازاریابی محتوایی به شما کمک میکند محتوا را از یک فعالیت پراکنده به بخشی از سیستم بازاریابی کسبوکارتان تبدیل کنید؛ سیستمی که میتواند مخاطب مناسب را جذب کند، اعتماد بسازد و در نهایت، مسیر تبدیل مخاطب به مشتری را هموارتر کند.
در این مقاله بررسی میکنیم که بازاریابی محتوایی چیست، چه انواعی دارد، چه مزایایی برای کسبوکار ایجاد میکند و چگونه میتوان یک فرآیند بازاریابی محتوا را بهصورت اصولی اجرا کرد.

بازاریابی محتوایی یا Content Marketing یک رویکرد استراتژیک برای برنامهریزی، تولید، انتشار و توزیع محتوای ارزشمند است که با هدف جذب، درگیر کردن و حفظ مخاطب هدف انجام میشود.
اما تعریف سادهتر آن این است: «بازاریابی محتوایی یعنی قبل از اینکه از مخاطب بخواهید از شما خرید کند، به او کمک کنید.» این کمک میتواند به شکلهای مختلفی انجام شود:
پاسخ دادن به سؤالهای مخاطب
حل یک مشکل
آموزش یک مهارت
کمک به تصمیمگیری برای خرید
ارائه اطلاعات تخصصی
سادهسازی یک موضوع پیچیده
وقتی یک برند بهصورت مستمر محتوایی تولید میکند که واقعاً برای مخاطب مفید است، بهمرور زمان اعتماد ایجاد میشود.
و اعتماد، یکی از مهمترین مراحل قبل از خرید است.
فرض کنید یک فروشگاه تجهیزات ورزشی دارید. دو روش برای جذب مشتری وجود دارد.
روش اول: «بهترین کفش ورزشی را از فروشگاه ما بخرید.»
روش دوم: «راهنمای انتخاب کفش ورزشی مناسب برای دویدن»
روش دوم احتمالاً ابتدا فروش مستقیم ایجاد نمیکند؛ اما کاربر را وارد اکوسیستم محتوایی کسبوکار شما میکند.
او پاسخ سؤال خود را دریافت میکند. در مرحله بعد برند شما را میشناسد و به تخصص شما در این حوزه اعتماد میکند و زمانی که برای خرید آماده شد، احتمال اینکه شما یکی از گزینههای او باشید افزایش پیدا میکند. این همان قدرت بازاریابی محتوایی است.
یکی از رایجترین اشتباهات در حوزه دیجیتال مارکتینگ این است که تولید محتوا را با بازاریابی محتوایی یکسان بدانیم. این دو مفهوم به هم مرتبط هستند؛ اما یکسان نیستند.
تولید محتوا به فرآیند ساخت محتوا گفته میشود. برای مثال:
نوشتن مقاله
تولید ویدئو
طراحی اینفوگرافیک
ضبط پادکست
نوشتن کپشن شبکههای اجتماعی
سناریو نویسی محتوای ویدیو و پادکست
ساخت ایمیل
همه این فعالیتها تولید محتوا محسوب میشوند.
بازاریابی محتوایی یک مرحله بالاتر قرار میگیرد. در بازاریابی محتوا، قبل از تولید محتوا باید بدانید:
مخاطب شما چه کسی است؟
چه مشکلی دارد؟
چه چیزی را در اینترنت یا همان موتورهای جستوجو مثل Google سرچ میکند؟
در چه مرحلهای از مسیر خرید قرار دارد؟
این محتوا قرار است چه هدفی را محقق کند؟
محتوای کسبوکار شما قرار است کجا منتشر شود؟
انواع محتوای کسبوکار شما قرار است چگونه توزیع شود؟ (شبکههای اجتماعی، بلاگ سایت، پادکست، ایمیل، پیامک و...)
موفقیت آن قرار است چگونه اندازهگیری شود؟
بنابراین: «تولید محتوا بخشی از بازاریابی محتوایی است؛ اما بازاریابی محتوایی فقط تولید محتوا نیست.»
رفتار مخاطبان تغییر کرده است؛ اما منظورمان از این حرف چیست؟! امروزه کاربران قبل از خرید یک محصول یا دریافت یک خدمت از کسبوکارها، تحقیق میکنند. در واقع بهدنبال آن است قبل از دریافت پاسخ به نیازهایش اطلاعات اولیهای در آن زمینه کسب کند و سپس از طریق محتوای شما اعتمادش جلب شود!
مخاطب هدف شما احتمالا درمورد محصول یا خدمات مورد نیاز خود در گوگل جستوجو میکنند.
ممکن است پس از جستوجو در اینترنت با بمباران اطلاعاتی مواجه شود و احتمالا اگر استراتژی محتوایی و SEO خوبی داشته باشید، مقالات و راهنمای خرید محصول یا خدمات سایت شما را بخواند یا حتی اگر روی ویدئومارکتینگ کسبوکارتان وقت گذاشته باشید ویدئوی شما را ببیند.
احتمالا اگر مدل کسبوکار شما فروش محصول باشد، نظرات دیگر کاربران شما را بررسی میکنند.
و در مرحله بعدی برندهای محصولات و تفاوت محصولات وبسایت شما را مقایسه میکنند. این یعنی بخش مهمی از فرآیند خرید، قبل از تماس مخاطب با کسبوکار شما و اقدام به خرید اتفاق میافتد. اگر در این مرحله محتوای مفیدی برای مخاطب نداشته باشید، ممکن است او اصلاً شما را پیدا نکند.
پس نتیجه میگیریم که بازاریابی محتوایی به کسبوکارها کمک میکند در همان مرحلهای که مخاطب به دنبال پاسخ است، دیده شوند. بهعبارت دیگر، بازاریابی محتوایی تلاش میکند تا مخاطبان هدف کسبوکار شما را هدایت کنند و یک سفر و تجربه مشتری خوب برای او بسازند.
قطعا این سفر مشتری موجب اعتمادسازی در مشتریان بالقوه کسبوکار شما خواهد شد و اگر در بخش محصولات یا ارائه خدمات نیز باکیفیت عمل کنید، مشتری خود را نه تنها به یک کاربر بالفعل تبدیل کردهاید؛ بلکه باعث ایجاد وفاداری در مخاطبان خود شدهاید که این موضوع میتواند به رشد برند شما و افزایش فروش محصولات یا خدمات برندتان کمک بسیار بزرگی کند.

در مطالب پیشتر از این اشاره کردیم که بازاریابی محتوایی محدود به مقاله و وبلاگ نیست. شما میتوانید با توجه به مخاطب، اهداف کسبوکار و مرحلهای که کاربر در قیف بازاریابی قرار دارد، از فرمتهای مختلف محتوا استفاده کنید. در ادامه مهمترین انواع بازاریابی محتوایی را بررسی میکنیم.
بدونشک محتوای وبلاگ یکی از مهمترین و شناختهشدهترین انواع بازاریابی محتوایی است. یک مقاله خوب میتواند به سؤالات مخاطب پاسخ دهد، کاربران جدید را از موتورهای جستوجو جذب کند و مسیر ورود آنها به کسبوکار شما باشد.
برای مثال، یک شرکت ارائهدهنده خدمات طراحی سایت میتواند مقالاتی مانند این تولید کند:
طراحی سایت چیست؟
هزینه طراحی سایت چقدر است؟
سایت وردپرسی بهتر است یا اختصاصی؟
چگونه یک شرکت طراحی سایت انتخاب کنیم؟
هرکدام از این موضوعات میتواند مخاطبی را جذب کند که در مرحله متفاوتی از تصمیمگیری قرار دارد.
محتوای وبلاگ میتواند برای سایت شما دستاوردهای بسیار زیادی داشته باشد؛ مثل:
ترافیک ارگانیک جذب کند.
تخصص برند را نشان دهد.
به سؤالات مخاطبان پاسخ دهد.
لید (سرنخ برای ترغیب مخاطب به انجام یک عمل مثل خرید محصول، تماس با کارشناسان فروش و...) تولید کند.
مخاطب را به صفحات خدمات یا محصولات هدایت کند.
اما نکته مهم این است که مقاله فقط برای گرفتن رتبه در گوگل نوشته نشود. محتوای موفق باید ابتدا برای کاربر مفید باشد و سپس از نظر سئو نیز بهینه شود.
بیاید منطقی به این قضیه نگاه کنیم که امروزه شبکههای اجتماعی یکی از مهمترین کانالهای توزیع محتوا هستند. اما حضور در شبکه اجتماعی لزوما به این معنا نیست که باید هر روز بدون هدف محتوا منتشر کنید. برای بازاریابی محتوایی در شبکههای اجتماعی باید مشخص باشد:
مخاطب شما چه کسی است؟
چرا باید شما را دنبال کند؟
چه ارزشی دریافت میکند؟
چه نوع محتوایی برای او جذابتر است؟
محتوای شبکههای اجتماعی میتواند شامل موارد زیر باشد:
محتوای آموزشی
ویدئوهای کوتاه
پستهای تحلیلی
داستانسرایی (Story Telling)
معرفی تجربههای واقعی
محتوای سرگرمکننده
نکته مهم
شبکههای اجتماعی معمولاً باید بخشی از یک استراتژی بزرگتر باشند. برای مثال، یک مقاله کامل در وبلاگ میتواند به چندین محتوای کوتاه برای شبکههای اجتماعی تبدیل شود. این کار به شما کمک میکند از یک محتوا، چندین بار و در کانالهای مختلف استفاده کنید.
قطعا در دنیای رسانه یا همان Media امروزی که اغلب افراد بهدلیل راحتی و جذابیت بیشتر ویدیوها به این دست از محتوا علاقه بیشتری دارند؛ ویدئو یکی از مؤثرترین و حتی موفقترین فرمتهای محتوا برای انتقال سریع اطلاعات است.
مخاطب ممکن است برای خواندن یک مقاله ۱۰ دقیقهای زمان نداشته باشد؛ اما حاضر باشد همان موضوع را در قالب یک ویدئوی کوتاه تماشا کند. حال قصد داریم که در ادامه انواع محتوای ویدئویی را معرفی کنیم.
عمدتا محتوای ویدئویی بهصورت:
محتوای آموزشی
معرفی محصول و خدمات
بررسی محصول و خدمات
مصاحبه
ویدئوهای پشتصحنه
مسابقات و Reality Show
پاسخ به سؤالات مخاطبان
و معرفی یک نمونه واقعی (Case Study) است.
حالا یک سوال بزرگ و بسیار مهم بهوجود میآید! بهنظر شما محتوای ویدئویی در چه مرحلهای از قیف بازاریابی کسبوکارها مفید است و میتوانید بهترین عملکرد خود را در بازاریابی محتوایی داشته باشند؟
پاسخ بسیار شوکهکننده است! چرا که محتوای ویدئویی میتواند تقریباً در تمام مراحل سفر مشتری استفاده شود و در دنیای بمباران محتوایی امروزی، بیشترین تاثیر و بهترین عملکرد را برای عمده کسبوکارها به ارمغان بیاوردند.
برای مثال:
مرحله آگاهی: ویدئوهای آموزشی و کوتاه
مرحله بررسی:
مقایسه محصولات و بررسی تخصصی
مرحله تصمیمگیری:
دمو محصول، تجربه مشتری و پاسخ به اعتراضها
پادکست یک فرصت مناسب برای ایجاد ارتباط عمیقتر با مخاطب است! حتما از خودتان علت این موضوع را خواهید پرسید.
در پاسخ میتوان گفت که بسیاری از فرمتهای محتوا مثل گفتگو با افراد متخصص یا بررسی عمیق یک موضوع مثل موضوعات روانشناسی، عمدتا محتوایی هستند که مخاطبان ممکن است زمان کافی یا حوصله زیادی برای تماشای ویدیوی چنین فرمتهای محتوایی را نداشته باشند و ترجیح دهند تا در زمانهای مرده روز خود مثل: زمان رفتوآمد به محل کار، ترافیک، زمان آشپزی و... از این مدل محتوای صوتی استقبال بیشتری داشته باشند.
برای مثال، یک برند فعال در حوزه کسبوکار میتواند درباره موضوعاتی مانند:
مدیریت
بازاریابی
فروش
تجربه مشتری
رشد کسبوکار
پادکست تولید کند و از این طریق تولید پادکستهای اختصاصی یا حتی اسپانسرینگ در پادکستهای مطرح کمک بزرگی به «آگاهی از برند»، گرفتن لید فروش محصول یا خدمات و تبدیل لید به تبدیل برای کسبوکار خودشان داشته باشند.
مزیت اصلی پادکست این است که مخاطب میتواند هنگام رانندگی، ورزش یا انجام فعالیتهای دیگر نیز محتوا را مصرف کند. پس به شما پیشنهاد میکنیم فرصتهای طلایی ایجاد محتوای صوتی را دستکم نگیرید و از آن به بهترین نحو برای رشد برند خودتان کمک کنید.
برخی اطلاعات زمانی که فقط در قالب متن ارائه میشوند، پیچیده و خستهکننده هستند. اینجاست که محتوای اینفوگرافیک کاربرد پیدا میکند. اینفوگرافیک برای نمایش موارد زیر بسیار مناسب است:
آمار
داده
مراحل انجام یک فرآیند
مقایسه
مسیر سفر مشتری
اطلاعات پیچیده
یک اینفوگرافیک خوب باید بتواند یک موضوع پیچیده را سادهتر کند. هدف فقط زیباتر کردن محتوا نیست؛ بلکه باید انتقال اطلاعات را سریعتر و قابلفهمتر کند.
ایمیل همچنان یکی از کانالهای مهم ارتباط مستقیم با مخاطب است. اما ایمیل مارکتینگ موفق فقط ارسال پیامهای فروش نیست.
میتوانید از ایمیل مارکتینگ درست و اصولی که بر اساس یک استراتژی محتوا تدوین شده باشد، برای موارد زیر استفاده کنید:
آموزش مخاطب
ارسال مقالات جدید (اخبار، حواشی، ترند، راهنمای خرید، مقایسه و آموزش)
ارائه پیشنهادهای شخصیسازیشده
پرورش لید برای زمان کمپینهای تبلیغاتی کسبوکارتان
معرفی محصول و خدمات جدید خود (یا معرفی آخرین آپدیت محصولات و خدمات کسبوکارتان)
حفظ ارتباط موثر با مشتری درجهت اعتمادسازی، وفادارسازی و بازگشت مشتری (Retention Marketing)
پس میتوان نتیجه گرفت که بازاریابی محتوایی در ایمیل میتواند به شما کمک کند ارتباط خود را با مخاطب پس از اولین تعامل ادامه دهید و حتی بیشتر از یک خرید محصول یا خدمات ساده از این فرصت برای اعتمادسازی و وفاداری مشتریان خودتان استفاده کنید.
بدونشک برخی موضوعات در کسبوکارها وجود دارند که نیاز به توضیح بیشتری درمورد آنها احساس میشود. موضوعاتی از قبیل: ریبرندینگ، معرفی خدمات یا محصولات جدید یک کسبوکار و... .
در چنین شرایطی میتوان از کتاب الکترونیکی (E-Book) و محتوای جامع، گزارشهای سالیانه، فصلی و... درمورد آخرین اخبار و تغییرات در محصولات و خدمات کسبوکارها، جدیدترین تحقیقات و... استفاده کرد.
حائز اهمیت است که این نوع محتوا معمولاً برای جذب لید نیز کاربرد دارد.
برای مثال، یک شرکت میتواند یک راهنمای جامع درباره موضوع تخصصی خود تولید کند و به رایگان در اختیار مخاطبان قرار دهد و درمقابل از آنها مواردی مانند: شماره تلفن، آدرس ایمیل، شرکت در نظرسنجی یا حتی توضیح راجب تجربه خرید محصول یا کاربری خود درمورد خدمات یک کسبوکار را ارائه کند.
اگر میخواهید تخصص خود یا کسبوکارتان را در موضوع خاصی ثابت کنید، Case Study یکی از بهترین انواع محتواهایی است که این فرصت را به شما میدهد تا قابلیتهای محصولات یا خدمات برندتان را در یک موضوع عملی یا میدانی به بهترین نحو به مخاطبان هدفتان نشان دهید.
مسئله و چالش اصلی کاربران چه بود؟
چه استراتژیای برای رفع نیاز یا چالش مخاطبان برندتان طراحی شد؟
چه اقداماتی برای بهبود تجربه کاربری مشتریانتان انجام شد؟
و در نهایت چه نتیجهای به دست آمد؟
این نوع محتوا بهخصوص برای کسبوکارهای خدماتی، آژانسها و متخصصان بسیار ارزشمند است و معمولا با عنوان Best Practice شناخته میشود. چون مخاطب فقط درباره توانایی شما نمیخواند؛ بلکه شواهدی از نحوه کار و نتایج شما را نیز مشاهده میکند.

حالا که با انواع بازاریابی محتوایی آشنا شدیم، باید ببینیم چرا کسبوکارها باید روی محتوا سرمایهگذاری کنند.
وقتی کاربران بهصورت مداوم با محتوای شما مواجه شوند، برندتان را قطعا بهتر میشناسند.
محتوا باید یک تصویر مشخص از برند شما در ذهن مخاطب ایجاد کند.
مخاطب باید بداند که:
شما چه کسی هستید؟
در چه زمینهای تخصص دارید؟
چه مشکلی را با محصولات یا خدمات خود میتوانید حل کنید؟
چرا کاربران باید به شما اعتماد کند و از محصولات یا خدمات شما استفاده کنند!
یکی از مهمترین مزایای بازاریابی محتوایی، جذب مخاطبی است که واقعاً به موضوع شما علاقه دارد. برای مثال، شخصی که عبارت:
«چگونه استراتژی محتوا بنویسیم؟» را جستوجو میکند، احتمالاً به موضوع محتوا علاقهمند است.
اگر شما بتوانید پاسخ مناسبی به سؤال او بدهید، فرصت خوبی برای شروع ارتباط با یک مخاطب مرتبط خواهید داشت.
مخاطب معمولاً قبل از خرید به اعتماد نیاز دارد. بازاریابی محتوایی میتواند به شما کمک کند قبل از اینکه محصول یا خدمت خود را بفروشید، تخصص خود را نشان دهید. هر محتوای مفید میتواند یک نقطه تماس مثبت بین مخاطب و برند شما باشد.
محتوای باکیفیت و ارگانیک یکی از مهمترین بخشهای استراتژی سئو است. اما سئو محتوا فقط استفاده از کلمات کلیدی نیست.
یک محتوای سئو شده باید:
هدف جستوجوی کاربر را درک کند.
پاسخ کاملی به سؤال مخاطب بدهد.
ساختار مناسبی داشته باشد.
خوانایی خوبی داشته باشد.
اطلاعات دقیق و مفید ارائه کند.
به بیان ساده:
«بهترین محتوای سئو شده، محتوایی نیست که بیشترین کلمه کلیدی را داشته باشد؛ بلکه محتوایی است که بهترین پاسخ را به نیاز کاربر ارائه دهد.»
اگر محتوا در مسیر درستی قرار گرفته باشد، میتواند مخاطب را مرحلهبهمرحله به مشتری تبدیل کند. برای مثال:
یک کاربر ابتدا مقاله آموزشی شما را پیدا میکند.
سپس چند مقاله دیگر میخواند.
با تخصص شما آشنا میشود.
اعتماد بیشتری پیدا میکند.
و در نهایت ممکن است برای دریافت خدمات با شما تماس بگیرد.
گرچه این فرآیند یکشبه اتفاق نمیافتد و نیازمند تلاش و زمان زیادی است. اما بازاریابی محتوایی میتواند یک سیستم پایدار برای جذب مخاطب و لید ایجاد کند.
محتوا به شما فرصت میدهد قبل از صحبت درباره محصول، دانش و تجربه خود را نشان دهید. برای یک برند شخصی نیز این موضوع اهمیت زیادی دارد. اگر شما در حوزه سئو فعالیت میکنید، نوشتن مداوم درباره سئو میتواند به مخاطب نشان دهد که:
«این شخص در این حوزه تخصص دارد.»
اگر در حوزه استراتژی محتوا فعالیت میکنید، تحلیلها و تجربههای شما میتوانند این جایگاه را تقویت کنند. به همین دلیل، محتوا یکی از مهمترین ابزارهای پرسونال برندینگ نیز محسوب میشود.
حالا به مهمترین و چالش برانگیزترین بخش مقاله میرسیم:
چگونه بازاریابی محتوایی را اجرا کنیم؟ بازاریابی محتوایی موفق با نوشتن اولین مقاله شروع نمیشود. قبل از تولید محتوا، باید یک مسیر مشخص داشته باشید.
اولین سؤال این است: چرا میخواهید محتوا تولید کنید؟
اهداف شما میتواند شامل موارد زیر باشد:
افزایش آگاهی از برند
افزایش ترافیک سایت
جذب لید
افزایش فروش
بهبود سئو
افزایش تعامل مخاطبان
حفظ مشتریان فعلی
این نکته را فراموش نکنید که اگر هدف بازاریابی محتوایی مشخص نباشد، اندازهگیری موفقیت محتوا نیز طبیعتا دشوار خواهد بود.
این نکته بسیار اهمیت دارد که بدانید شما برای همه محتوا تولید نمیکنید و قرار نیست همه افراد یک جامعه مخاطب هدف کسبوکار شما باشند!
باید بدانید مخاطب شما:
چه کسی است؟
چه نیازهایی دارد؟
چه مشکلاتی دارد؟
چه چیزی جستوجو میکند؟
از چه کانالهایی استفاده میکند؟
چه محتوایی را ترجیح میدهد؟
هرچقدر شناخت شما از مخاطب دقیقتر باشد، احتمال تولید محتوای مؤثر و تارگت کردن مشتریان بالقوه شما بیشتر خواهد شد و سریعتر و میتوانید به رشد و پیشرفت کسبوکار خودتان کمک کنید تا در نهایت به افزایش فروش محصولات و خدمات برندتان منجر شود.
حالا باید مشخص کنید مخاطب به چه اطلاعاتی نیاز دارد. چه اطلاعاتی اضافی است و چه اطلاعاتی میتواند به بهبود سفر مشتری شما کمک کند تا یک تجربه خرید محصول یا استفاده از محصولات برندتان داشته باشد.
برای این کار میتوانید موارد زیر را بررسی کنید:
جستوجوهای کاربران (Search Intent)
کلمات کلیدی
سؤالات مخاطبان
نتایج گوگل (نتایج SERP)
بررسی محتوای رقبا و استفاده از نقاط قوت و ضعف آنها
استفاده بهینه از شبکههای اجتماعی
نظرات کاربران
هدف این مرحله فقط پیدا کردن کلمات کلیدی نیست. باید بفهمید پشت هر جستوجو چه نیازی وجود دارد.
یکی از مهمترین مراحل تولید محتوای سئو محور، درک هدف جستوجوی کاربر است.
برای مثال، کسی که جستوجو میکند: «بازاریابی محتوایی چیست؟»؛ احتمالاً به دنبال آموزش و اطلاعات است. اما کسی که جستوجو میکند: «بهترین شرکت بازاریابی محتوا»؛ احتمالاً به دنبال دریافت خدمات است. اگر محتوای شما با هدف جستوجوی کاربر هماهنگ نباشد، حتی یک مقاله خوب هم ممکن است نتواند عملکرد مناسبی داشته باشد.
در این مرحله باید مشخص کنید:
چه موضوعاتی تولید شوند؟
اولویت تولید محتوا چیست؟
هر محتوا چه هدفی دارد؟
مخاطب هدف چه کسی است؟
محتوا در کجا منتشر میشود؟
چه زمانی منتشر میشود؟
اینجاست که تقویم محتوایی و Content Plan اهمیت پیدا میکند. بدون برنامه، محتوا معمولاً به فعالیتی پراکنده تبدیل میشود که میتواند در نهایت باعث از دست رفتن مخاطبان بالقوه کسبوکار شما شود.
هر موضوعی لزوماً نباید به مقاله تبدیل شود. از طرف دیگر شناخت انواع فرمتهای محتوا و استفاده درست از هر مدل محتوایی در فرایند بازاریابی و برندینگ، میتواند به بهبود و افزایش فروش کسبوکار شما تاثیر مستقیم داشته باشد.
پس ممکن است بهترین فرمت برای یک موضوع:
ویدئو باشد.
پادکست باشد.
اینفوگرافیک باشد.
مقاله باشد.
ایمیل یا حتی پیامک باشد.
انتخاب فرمت باید بر اساس رفتار مخاطب و هدف محتوا انجام شود.
در این مرحله وارد تولید محتوا میشویم. اما قبل از نوشتن، یک سؤال مهم بپرسید: «آیا این محتوا واقعاً چیزی به مخاطب اضافه میکند؟»
یک محتوای خوب باید حداقل یکی از این کارها را انجام دهد:
آموزش دهد.
مشکل حل کند.
مسیر تصمیمگیری را ساده کند.
دیدگاه جدیدی ارائه دهد.
تجربه واقعی منتقل کند.
اگر هدف شما جذب ترافیک از موتورهای جستوجو است، سئو محتوا اهمیت زیادی پیدا میکند.
برخی از مهمترین موارد عبارتاند از:
بهینهسازی On-Page SEO
استفاده صحیح از Headingها
ساختار مناسب محتوا
بهبود خوانایی
استفاده طبیعی از کلمات کلیدی
پوشش موضوعی کامل
عنوان جذاب
متای مناسب در سایت شخصی (Meta Description)
توجه به Technical SEO
اگر محتوا روی وبسایت خودتان منتشر میشود، موارد فنی نیز اهمیت دارند:
سرعت سایت
نمایش مناسب در موبایل
قابلیت Crawl و Index شدن
ساختار URL
دادههای ساختاریافته در صورت نیاز
نقش Off-Page SEO
محتوای باکیفیت میتواند زمینه دریافت:
لینک Follow و No Follow
اشاره به برند (افزایش اعتبار سایت شما به عنوان یک منبع غنی و معتبر)
اشتراکگذاری
تعامل
را فراهم کند. اما باید توجه داشت که Off-Page SEO چیزی نیست که صرفاً با تولید یک مقاله اتفاق بیفتد؛ محتوا باید ارزش کافی برای دیده شدن داشته باشد.
یکی از اشتباهات رایج این است که تصور کنیم: «محتوا را منتشر کنیم و منتظر بمانیم تا مخاطب آن را پیدا کند.»
انتشار، پایان کار نیست.
محتوا باید توزیع شود.
بسته به استراتژی شما، کانالهای توزیع میتوانند شامل:
شبکههای اجتماعی
ایمیل
خبرنامه
انجمنها
کانالهای تخصصی
باشند.
اگر نتایج محتوا را اندازهگیری نکنید، نمیتوانید بفهمید چه چیزی مؤثر بوده است و در چه مواردی اشتباه کردهاید و نیاز به اصلاح دارید.
بسته به هدف محتوا میتوانید شاخصهایی مانند موارد زیر را بررسی کنید:
میزان بازدید
ترافیک ارگانیک
نرخ تعامل
مدت زمان حضور کاربر
تعداد لید
نرخ تبدیل
فروش
دادهها به شما کمک میکنند استراتژی خود را بهبود دهید.
بازاریابی محتوا یک فرآیند دائمی است. ممکن است مقالهای که امروز نوشتهاید، چند ماه بعد نیاز به بهروزرسانی داشته باشد.
ممکن است:
اطلاعات تغییر کند.
رفتار کاربران تغییر کند.
رقبا محتوای بهتری تولید کنند.
Search Intent تغییر کند.
بنابراین، انتشار محتوا نباید پایان کار باشد.
اگر بخواهیم تمام مراحل این مقاله را ساده کنیم، مسیر شروع شما میتواند به شکل زیر باشد:
قدم اول:
مشخص کنید چه هدفی دارید.
قدم دوم:
مخاطب هدف خود را بشناسید.
قدم سوم:
مشکلات و سؤالات مخاطبان را پیدا کنید.
قدم چهارم:
موضوعات محتوایی را مشخص کنید.
قدم پنجم:
Search Intent را بررسی کنید.
قدم ششم:
یک برنامه و تقویم محتوایی طراحی کنید.
قدم هفتم:
محتوای جدید و بهروز تولید کنید.
قدم هشتم:
محتوا را در همان کانال یا کانالهای جدیدی که مخطبانتان در آن افزایش یافتن توزیع کنید.
قدم نهم:
نتایج را اندازهگیری کنید.
قدم دهم:
استراتژی خود را بهینه کنید.
بسیاری از کسبوکارها محتوا تولید میکنند؛ اما نتیجهای که انتظار دارند را نمیگیرند و بدتر هم اینکه جویای «علت اشتباهات خود نمیشوند و اقداماتی برای اصلاح آنها انجام نمیدهند»
برخی از دلایل رایج عبارتاند از:
تولید محتوا بدون استراتژی
اگر ندانید چرا محتوا تولید میکنید، احتمالاً نتیجه مشخصی نیز دریافت نخواهید کرد.
استفاده بیش از حد از کلمات کلیدی نهتنها تجربه کاربر را خراب میکند، بلکه محتوای شما را غیرطبیعی نشان میدهد. اولویت باید پاسخ دادن به نیاز مخاطب باشد.
ممکن است مقاله شما از نظر کیفیت عالی باشد؛ اما اگر به چیزی که کاربر واقعاً میخواهد پاسخ ندهد، عملکرد خوبی نخواهد داشت.
تولید محتوا مهم است؛ اما بدون توزیع و تحلیل، بخش مهمی از فرآیند بازاریابی ناقص میماند؛ پس نباید فقط روی تولید محتوا تمرکز داشته باشید و تلاش کنید تا با توزیع و تحلیل درست فرایند بازاریابی محتوایی کسبوکار خودتان را بهینهتر کنید.
بازاریابی محتوایی معمولاً یک استراتژی بلندمدت است. اعتماد، اعتبار و ترافیک پایدار معمولاً در یک هفته ساخته نمیشوند و نباید انتظار داشته باشید در یک مدت زمان کوتاه، نتایج خارقالعادهای مانند سایر رقیبان حوزه کسبوکارتان بگیرید.
در اغلب موارد، پاسخ مثبت است؛ چرا که همه کسبوکارها نیاز دارند تا با تولید محتوا خودشان را به مخاطبان هدفشان معرفی کنند، محصولات و خدمات خودشان را در کانالهای مختلف و با فرمتهای متفاوت معرفی کنند.
اما نوع استراتژی برای همه کسبوکارها یکسان نیست!
یک فروشگاه اینترنتی، یک شرکت B2B، یک پزشک، یک مدرس و یک برند شخصی به استراتژی محتوایی مشابه نیاز ندارند.
سؤال اصلی این نیست که: «آیا باید محتوا تولید کنیم؟»
سؤال بهتر این است: «چه محتوایی، برای چه مخاطبی، با چه هدفی و در کدام مرحله از مسیر خرید باید تولید شود؟»
پاسخ این سؤال، پایه یک استراتژی محتوایی موفق است.
بازاریابی محتوایی فقط نوشتن مقاله، تولید پست اینستاگرام یا ساخت ویدئو نیست و یاد گرفتیم که بازاریابی محتوا یک فرآیند است. فرآیندی که از شناخت مخاطب شروع میشود و با برنامهریزی، تولید، توزیع، تحلیل و بهینهسازی ادامه پیدا میکند.
اگر قرار باشد فقط یک نکته از این مقاله را به یاد داشته باشید، این جمله را به خاطر بسپارید: «هر کسبوکاری میتواند محتوا تولید کند؛ اما کسبوکاری که محتوا را با استراتژی تولید کند، شانس بیشتری برای تبدیل مخاطب به مشتری دارد.»
محتوا زمانی به یک دارایی واقعی برای کسبوکار تبدیل میشود که بتواند سه کار را انجام دهد:
مخاطب مناسب را جذب کند،
اعتماد ایجاد کند
و مخاطب را به یک اقدام مشخص نزدیکتر کند.
و دقیقاً از همین نقطه است که تولید محتوا به بازاریابی محتوایی تبدیل میشود.
تولید محتوا بدون استراتژی؟
تمرکز بیش از حد روی سئو؟
یا نداشتن شناخت کافی از مخاطب؟
خوشحال میشوم دیدگاه و تجربه شما را در بخش نظرات بخوانم.