<<الَّذِينَ يُؤْمِنُونَ بِالْغَيْبِ....>>
( آن کسانی که به غیب ایمان دارند .... )
امام زمان (ع) در زمان ولادت و همچنین دوران خردسالی چهره ای آشکار و شناخته در بین عموم جامعه آن دوران، نبوده اند. همان گونه که در بحث ولادت مطرح شد، افراد مورد اطمینان و شیعیان خالص، در آمد و شد به منزل امام حسن عسکری (ع) گاهی خدمت حضرت ولیعصر (عج) نیز می رسیدند. اوضاع اجتماعی از آغاز امامت آن حضرت به گونه ای شد که به امر خدای بزرگ، غیبت اختیار فرمودند و به صورت چهره ای ناشناس در جامعه می زیستند و به انجام تکالیف الهی خود مشغول بودند.

غیبت امام زمان (ع) به دو دوره تقسیم می شود؛ صغری(=کوتاه) و کبری(=بلند). دو غیبت حضرت مهدی (عج) در احادیث پیامبر اکرم (ص) و دیگر پیشوایان دین به صراحت بیان شده است. امام صادق (ع) می فرماید:
((لِلْقَائِمِ غَيْبَتَانِ إِحْدَاهُمَا قَصِيرَةٌ وَ الْأُخْرَى طَوِيلَةٌ الْغَيْبَةُ الْأُولَى لَا يَعْلَمُ بِمَكَانِهِ فِيهَا إِلَّا خَاصَّةُ شِيعَتِهِ وَ الْأُخْرَى لَا يَعْلَمُ بِمَكَانِهِ فِيهَا إِلَّا خَاصَّةُ مَوَالِيه))
(امام صادق عليه السلام فرمود: براى حضرت قائم عليه السلام دو غيبت است: يكى كوتاه و ديگرى بلند، در غيبت اول جز شيعيان مخصوص از جاى آن حضرت خبر ندارند، و در غيبت ديگر جز دوستان مخصوصش از جاى او خبر ندارند.)
غیبت صغری با امامت آن حضرت آغاز شد و به مدت 69 سال یعنی تا سال 329 ادامه یافت. پس از آن، غیبت کبری آغاز شد که تا زمان ظهور آن حضرت ادامه خواهد داشت.

در سال های غیبت صغری، آن حضرت (ع) نمایندگانی داشت که رابط بین امام و مردم بودند. آن ها نامه ها و سوالات و اموال و نذورات مردم را به امام می رساندند و پاسخ آن حضرت را دریافت می کردند. این نمایندگان چهار نفر بودند که به ((نواب اربعه)) مشهورند. از نواب اربعه، معجزات و کرامات فراوانی نقل و در تاریخ ثبت شده است. محل سکونت آن ها شهر بغداد بود و مدفن آن ها نیز همان جاست. اسامی و مشخصات مختصر آن ها بدین شرح است:
_جناب ابو عمرو، عثان بن سعید عمروی (حدود سال 265 ق) که از آغاز امامت حضرت مهدی (ع) نایب آن حضرت و قبلا نیز وکیل امام هادی و امام حسن عسکری (ع) بوده است.
_جناب ابو جعفر، محمد بن عثمان عمروی (جمادی الاولی سال 304 یا 305 ق) که قبلا نیز وکیل حضرت عسکری (ع) بوده است.
در تشرف گروه چهل نفری به محضر حضرت عسکری (ع) ( که توفیق دیدار امام مهدی (ع) نیز نصیب آن ها شد) نیابت این دو بزرگوار اعلام شده بود.
_جناب ابوالقاسم، حسین بن روح نوبختی ( 18 شعبان 326 ق). او از خاندان ایرانی تبار نوبختی بود.
_جناب ابوالحسن، علی بن محمد سمری (15 شعبان 329 ق) که آخرین نایب امام بود.
شش روز قبل از درگذشت او، امام (ع) در نامه ای (توقیع)، فوت او و پایان دوره ی نیابت و آغاز غیبت کبری را اعلام فرمودند.
اکنون بیش از هزار و صد سال از آغاز غیبت کبری می گذرد. امام (ع) در این دوران نماینده خاص ندارند. مردم در مسائل دینی یه راویان حدیث_ یعنی دانشمندان علوم دین که فقیهان جامع شرایط باشند_ ارجاع شده اند. امام (ع) در توقیعی فرموده اند:
((وَ أَمَّا الْحَوَادِثُ الْوَاقِعَةُ فَارْجِعُوا فِیهَا إِلَی رُوَاةِ حَدِیثِنَا فَإِنَّهُمْ حُجَّتِی عَلَیْکُمْ وَ أَنَا حُجَّةُ اللَّهِ))
(در پیش آمد های نو به راویان حدیث ما مراجعه کنید؛ زیرا آنان حجت من بر شمایند و من حجت خدا بر آن ها)

امام زمان (ع) اکنون با چهره ای ناشناس در جامعه به سر می برند، در مراسم حج شرکت می کنند، در مجامع رفت و آمد دارند، به هدایت افراد می پردازند و از بی پناهان دسگیری می کنند.
آری! امام مهدی (ع) همچون خورشید پس ابر است که مردم از وجود و نور و حرارت و جاذبه ی او بهره می برند، هر چند که او را در ظاهر نبینند.
بسیاری از افراد به دیدار حضرتش موفق شده اند که در این زمینه، وقایع مشهور و شور انگیز فراوانی وجود دارد.
(برای دریافت سند دقیق احادیث ذکر شده به ادمین کانال پیام دهید)