احتمالاً تجربه راهاندازی یک کسب و کار را داشتهاید؛ در غیر این صورت، معمولی است که بدانید هر کسب و کاری برای شروع و رشد و توسعه خود به مراحل مختلفی نیاز دارد. یکی از مهمترین مراحل طراحی بوم مدل کسب و کار میباشد. مدل کسب و کار، منطق کار شما در ایجاد، ارائه و به دست آوردن ارزش را توصیف میکند و یک دید کلی از نقشهٔ کارتان را به شما میدهد. مانند پیمانکارانی که برای ساخت دقیق و استوار یک ساختمان، ابتدا نقشهٔ آن را تهیه میکنند. با داشتن مدل کسب و کار، میتوانید اقدامات اولیه را برای راهاندازی یک کسب و کار محکمتر انجام دهید. در این مقاله، قصد داریم به شما مفهوم مدل کسب و کار و طراحی بوم مدل کسب و کار را آموزش دهیم. همراه ما باشید.
بوم مدل کسب و کار چیست؟
مدل کسب و کار، یک طرح است که در آن اجزای اساسی کسب و کار مانند مشتریان، ارزش پیشنهادی، زیرساخت و پایداری مالی مورد بررسی قرار میگیرند. با تأسیس هر کسب و کار، یک مدل کسب و کار منحصر به فرد برای آن شکل میگیرد. بنابراین، صاحبان کسب و کار قبل از عملیات عمده، باید به طراحی مدل کسب و کار بپردازند.
طراحی بوم مدل کسب و کار، یک روش برتر برای ساختن مدل کسب و کار است. بوم مدل کسب و کار، که توسط الکساندر استروالدر و ایو پیگنیور در کتاب "خلق مدل کسب و کار" معرفی شده است، یک جدول با ستونهای مختلف است که در هر ستون، اطلاعات مربوطه را وارد میکنید. در این مقاله، به تمامی مراحل این روش خواهیم پرداخت؛ اما بهتر است قبل از آن، با اهمیت و مزایای مدل کسب و کار آشنا شوید.
مزایای داشتن مدل کسب و کار چیست؟
استفاده از طراحی مدل کسب و کار قبل از راهاندازی کسب و کار، یک گام بسیار مهم و کاربردی است. با بررسی بخشهای مختلف مدل کسب و کار، شما به یک دید کلی از آینده و فرآیند کسب و کار خود دست پیدا میکنید. به زبان ساده، مدل کسب و کار همان نقشهای است که شما را با مسیر و طرح کلی فعالیتهایتان آشنا میکند. همانطور که در بخش قبل اشاره شد، طراحی بوم مدل کسب و کار یک روش بسیار کاربردی برای پیادهسازی مدل کسب و کارتان است. در ادامه، به تمام اجزای بوم مدل کسب و کار توجه خواهیم کرد و نحوه استفاده از این روش را برای شما توضیح میدهیم.
مزایای بوم مدل کسب و کار شامل موارد زیر میشود:
قابل فهم بودن: بوم مدل کسب و کار دارای دستهبندی واضح و قابل فهمی است. اجزای مختلف کسب و کار در ستونهای جداگ انه و به صورت مصور قرار دارند. تعداد ستونها در این بوم 9 عدد است که در ادامه به آنها خواهیم پرداخت.
ارزیابی کسب و کار: با داشتن بوم مدل کسب و کار، میتوانید در هر زمان به آن نگاه کنید و به ارزیابی کسب و کارتان بپردازید. با بررسی این بوم، نقاط قوت و ضعف کسب و کار خود را شناسایی کرده و ارزیابی کاملی انجام دهید.
قابلیت تغییر دادن: به دلیل طرح تفکیک شده، بوم مدل کسب و کار امکان ایجاد تغییرات را به آسانی و با سرعت فراهم میکند. در صورت نیاز به تغییرات، میتوانید به راحتی به بوم مدل کسب و کار خود دسترسی داشته باشید و تغییرات لازم را اعمال کنید.
در ادامه به بررسی تمامی اجزای بوم مدل کسب و کار خواهیم پرداخت.
اجزای سازنده بوم مدل کسب و کار
بوم مدل کسب و کار شامل 9 جزء اصلی است که باید در طراحی و تکمیل آن به آنها توجه کنیم. این 9 جزء شامل موارد زیر است:
بخشهای مشتری (Customer Segments): این بخش به شما کمک میکند تا مشخص کنید مشتریان محصولات و خدمات شما کی هستند و چه نیازها و مسائلی را دارند که شما میتوانید به آنها پاسخ دهید.
ارزشهای پیشنهادی (Value Proposition): در این بخش باید تعیین کنید که چه ارزشی برای مشتریان خود ایجاد و ارائه میکنید و چگونه میتوانید نیازها و مشکلات مشتریان را حل کنید و به آنها بهترین تجربه را ارائه دهید.
کانالها (Channels): این بخش شامل راههایی است که شما میتوانید از آنها برای ارتباط با مشتریان و اطلاعرسانی ارزشهای پیشنهادی خود استفاده کنید.
ارتباط با مشتری (Customer Relationships): در این بخش باید روابطی که با مشتریان برقرار میکنید برای جذب، حفظ و افزایش آنها را تعیین کنید. به عبارتی، باید استراتژی ارتباطی خود با مشتریان را مشخص کنید.
جریانهای درآمدی (Revenue Streams): در این بخش باید راههایی که به وسیله آنها درآمد زایی میکنید را شناسایی کنید. یعنی باید مشخص کنید که مشتریان به چه شکلی ارزش خریداری میکنند و شما از چه منابعی درآمد تولید میکنید.
منابع کلیدی (Key Resources): در این بخش باید منابعی که برای ایجاد و ارائه ارزشهای پیشنهادی به مشتریان لازم است را مشخص کنید. این منابع میتوانند منابع مالی، منابع انسانی، فیزیکی، معنوی و دیگر منابعی که برای فعالیت کسب و کار شما ضروری هستند، باشند.
فعالیتهای کلیدی (Key Activities): در این بخش باید فعالیتهایی که برای ارائه ارزش به مشتریان و کسب درآمد باید انجام دهید را شناسایی کنید. باید بررسی کنید که چه فعالیتهایی برای ایجاد، تولید، تحویل و خدمات مرتبط با محصول یا خدمت شما لازم است.
شرکای کلیدی (Key Partners): در این بخش باید شرکایی را که برای برونسپاری فعالیتهای کلیدی مدنظر شما هستند را تعیین کنید. ممکن است بخشی از عملکرد کسب و کار شما توسط شرکای خارجی یا شرکای استراتژیک ارائه شود.
ساختار هزینه (Cost Structure): در این بخش باید هزینههای مربوط به پیادهسازی تمام مراحل در کسب و کار را مشخص کنید. باید به هزینههای مرتبط با تولید، بازاریابی، توزیع، پشتیبانی مشتریان و سایر هزینههای مربوط به فعالیتهای کسب و کارتان توجه کنید.
برای مطالعه نسخه کامل مقاله وارد لینکی که در ابتدای این مقاله قرار دادیم شوید.