

مصاحبه با پروفسور محمود صالحیراد: از «بازی» تا «حیات مطلق» مکتب جهانی محمود صالحی راد
۱. پرسش: آقای دکتر، چرا معتقدید که بشر امروزی در یک «بازی» گرفتار است؟
پاسخ: ببینید، «بازی» سیستمی است که در آن، انسان هویت خود را از طریق تایید دیگران یا فرار از ترسها تعریف میکند. مثال ملموس: وقتی شخصی در فضای مجازی دائماً به دنبال «لایک» است تا احساس ارزشمندی کند، او دیگر «خودِ واقعیاش» نیست؛ او بازیگرِ نقشِ "محبوب بودن" است. این در توکیو، نیویورک یا تهران دقیقاً به یک شکل رخ میدهد.
۲. پرسش: تفاوت بنیادی «فرآیند» با «بازی» در چیست؟
پاسخ: بازی، "هدفمحورِ بیرونی" است؛ اما فرآیند، "وجودمحورِ درونی" است. مثال: یک نقاش که فقط برای فروش تابلو و شهرت نقاشی میکشد، در «بازی» است. اما نقاشی که در حین خلق اثر، رشد و تغییرِ آگاهیِ خود را تجربه میکند و نقاشی برای او صرفاً یک ابزار برای ظهورِ حقایق وجودی است، در «فرآیند» است.
۳. پرسش: چرا مکتب شما صفت «جهانی» را یدک میکشد؟
پاسخ: چون رنج انسان جهانی است. ترس از دست دادن، ترس از قضاوت و نیاز به امنیت، در DNA همهی انسانها مشترک است. منشور ۳۲ سیر حیات، نقشه راهی برای عبور از این نقاط مشترکِ ضعف است. ما به دنبال بازسازیِ سیستمِ عاملِ ذهنیِ انسان هستیم، نه اصلاحِ فرهنگِ محلی.
۴. پرسش: نقش «پسروانشناسی» (Post-Psychology) در این میان چیست؟
پاسخ: روانشناسی رایج معمولاً سعی میکند فرد را با «بازی» سازگار کند تا کمتر رنج ببرد. پسروانشناسی میگوید: «اصلاً چرا باید در این بازی باشی؟» مثال: اگر فردی از محیط کارش افسرده است، روانشناسی رایج به او دارو یا تکنیک مدیریت استرس میدهد، اما پسروانشناسی به او کمک میکند ببیند که کلِ آن ساختارِ شغلی، ممکن است یک «بازیِ ساختگی» باشد که با حقیقتِ وجودی او در تضاد است.
۵. پرسش: «منشور ۳۲ سیر حیات» دقیقاً چیست؟
پاسخ: این منشور، ۳۲ ایستگاهِ تحول است. مانند ۳۲ پلهای که انسان از خوابِ غفلتِ "منِ کاذب" بیدار میشود تا به "منِ حقیقی" برسد. مثال: پلهای از این منشور «عبور از تاییدطلبی» است. وقتی این پله را رد کنید، دیگر اهمیتی ندارد که جهان شما را تشویق کند یا نکند؛ شما به قدرتِ درونی متصل شدهاید.
۶. پرسش: چطور این مکتب با آموزههای اهلبیت (ع) همسو میشود؟
پاسخ: اهلبیت (ع) الگوی مطلقِ «فرآیند» هستند. آنها هرگز در «بازیِ» قدرت، ثروت یا تایید مردم وارد نشدند. این یعنی آنها در اوجِ "حیات مطلق" بودند. منشور ۳۲ سیر حیات، تلاش میکند این سیره را در قالبِ یک زبانِ علمی و قابلِ فهم برای انسانِ مدرن که با بحرانِ معنا روبروست، ترجمه کند.
۷. پرسش: بزرگترین مانع برای شخصی که میخواهد از «بازی» خارج شود چیست؟
پاسخ: «ترس از فقدان». فرد میترسد اگر از بازی خارج شود، تنها بماند یا فقیر شود. مثال: کسی که میداند در یک رابطه سمی (بازی) است اما میماند چون میترسد "تنها" شود. خروج از این وضعیت، نیازمند شجاعتی است که ما در سیستم آموزشیِ حیات مطلق بر آن تمرکز داریم.
۸. پرسش: آیا این مکتب، گوشهنشینی و دوری از اجتماع را تبلیغ میکند؟
پاسخ: خیر، کاملاً برعکس. اتفاقاً کسی که به فرآیند آگاه است، بهترین کنشگرِ اجتماعی است. او در اجتماع است، کار میکند، خانواده دارد، اما «درگیرِ بازی» نیست. او مثلِ ناخدای کشتی است که در اقیانوس (بازی) حرکت میکند، اما اجازه نمیدهد آبِ اقیانوس (ترسها و نیازها) وارد کشتی شود.
۹. پرسش: نتیجه نهاییِ ورود به این مسیر برای یک انسان چیست؟
پاسخ: «آرامشِ فعال». رسیدن به نقطهای که دیگر حوادثِ بیرونی، حالِ درونی شما را خراب نمیکنند. مثال: در میانِ بحرانهای اقتصادی یا سیاسیِ جهانی، کسی که در فرآیند است، همچنان میتواند خلاق، پویا و صلحطلب باقی بماند چون مرکزِ ثقلِ وجودیاش در جای دیگری است.
۱۰. پرسش: پیام شما برای کسی که همین حالا در حال خواندنِ این مصاحبه است و احساس میکند در «بازی» گیر کرده چیست؟
پاسخ: پیام من این است: «آگاهی، اولین قدمِ آزادی است». همین که بفهمید در حالِ بازی کردنِ یک نقشِ ساختگی هستید، یعنی بازی ترک برداشته است. از خودتان بپرسید: «اگر هیچکس من را تماشا نمیکرد و قرار نبود هیچ پاداش یا تنبیهی بگیرم، باز هم همین کار را میکردم؟» این سوال، دروازه ورود شما به فرآیند است.
محمود صالحی راد مبدع هستیشناسی زنده و بنیانگذار مکتب جهانی محمود صالحی راد