مریم قیدی. ورودی 93 کارشناسی و 97 کارشناسی ارشد هوافضا
حالِ همۀ ما خوب است و لطفاً این بار هرطور که می‌توانی باور کن. بگذار باورِ اینکه هنوز حالمان می‌تواند کمی خوب باشد [هرچند به دروغ] اندکی بر جانِ خسته‌مان بنشیند. بخواهیم یا نخواهیم هنوز هستیم و برای ادامۀ این راه اندک نفسی نیاز داریم. بخواهیم یا نخواهیم زندگی از هرچیز دیگری قوی‌تر است و راهش را پیدا می‌کند. کرونا به ما ثابت کرد شوقِ زندگی هنوز بیش از هرچیزی می‌جنگد. بخواهیم یا نخواهیم مکانیزمِ دفاعیِ فراموشی را فعال می‌کند و سعی می‌کند نفسی برای خودش بیابد قبل از اینکه یادآوری تجربه‌ها خفه‌مان کند. بگذریم که خودِ آمدن یک مصیبت جدید هم شده‌است از دلایلمان برای فراموشی قبلی‌ها.
یادِ سالِ گذشته تقریباً همین روزها می‌افتم. صدای کلیپ معروف حاجی فیروز که در فضای مجازی زیاد به اشتراک گذاشته می‌شد هنوز در گوشم می‌پیچد: «سالی که گذشت، سالِ بد بود. سالی بد و بد ز بد بدتر بود. ای سال برنگردی. بری دیگه برنگردی.» خوب یادم است، پارسال که در روزهای پایانی اسفند این کلیپ را نگاه می‌کردم به این فکر می‌کردم که چه سال سختی بود این سال 97 برای ما ملت. برود که دیگر برنگردد. 97 رفت و هیچ‌وقت هم بازنمی‌گردد؛ اما چه کسی آنچه در 98 بر سرمان آمد را حتی تصور می‌کرد؟ مردم را می‌بینم که منتظرند 98 تمام شود؛ چه کسی گفته 99 قرار است سال بهتری باشد، اگر قرار است ما همان انسان‌های قبلی باشیم؟ ما چندین سال است در انتهای یک سال، نویدِ سال بهتر بعدی را به خودمان می‌دهیم. گویی که اوضاعمان برای بهتر شدن لنگ همان یک ثانیۀ تحویل سال است که بعدش بگوییم دیگر در 98 نیستیم خدا را شکر!
این چند روز که در این خان چندم از فجایع ناچار شده‌ایم به دور از یکدیگر هرکدام در گوشه‌ای بنشینیم، فرصت خوبی است که لحظه‌ای در انتهای این سالِ عجیب سعی کنیم آرام بگیریم و بیندیشیم اصلاً چه بود تمام آنچه از سر گذراندیم. چشمانمان را ببندیم و ببینیم آنچه در این یازده ماه و چند روز قبل یا نه اصلاً در همین چهار پنج ماه گذشته پشت سر گذاشتیم را در چند فیلم و سریال می‌توانستیم جای دهیم؟ چند کتاب از روی آن می‌توان نوشت؟ چقدر قوۀ تخیل لازم داشتیم تا کل این چند ماه را در یک فیلم ببینیم و سعی کنیم باورش کنیم یا لااقل قوۀ تخیل نویسنده را تحسین کنیم و داستان فیلمش را بیش از حد اغراق‌شده نپنداریم؟ بعدها چه کسانی قرار است 1398 را روایت کنند؟ بگذار یک‌بار به همه‌اش فکر کنیم. از ابتدای ابتدا تا هم‌اکنون، تا چند ساعت بعد. بهتِ ناشی از درک نکردنش زمین‌گیرمان کرده. بگذار آن‌قدر به آن فکر کنیم تا کامل در پستوی ذهنمان ذخیره‌اش کنیم و آماده شویم برای خان و خان‌های بعدی که فقط خدا می‌داند چه قرار است باشد.
تجربه ثابت کرده بلند شویم یا نشویم زندگی راه خودش را می‌رود. اگر نشسته‌باشیم احتمالاً از رویمان رد می‌شود؛ اما به‌هرحال راهش را می‌یابد. پروندۀ این شماره از «اوج» را اختصاص داده‌ایم به دانشجویان تحصیلات تکمیلی و مخصوصاً دانشجویان دکتری. به همان‌ها که بسیاری از اطرافیانشان تا می‌شنوند می‌خواهند مقطع بعدی را هم در ایران و در شریف بمانند نگاهی عاقل اندر سفیه نثارش می‌کنند و سری به تأسف تکان می‌دهند و رد می‌شوند؛ اما آن‌ها به‌هرحال و به هر دلیل تصمیمشان [لااقل فعلاً] بر ماندن بوده‌است. به همان‌ها که در همۀ این بحبوحه‌ها و دل‌مشغولی‌ها تلی از مشکلات و درگیری‌های دیگر هم بر سرشان آوار شده‌است و سیستمی که به یاری آن دل بسته‌بودند نه تنها به کمکشان نیامده که حتی جایی گویی معضلی بر معضلاتشان افزوده‌است.
یادم است یکی از دروس کتاب ادبیات یکی از سال‌های دبیرستان داشت کتابی را معرفی می‌کرد مربوط به شرح خاطرات. اگر اشتباه نکنم کتاب روزنامۀ خاطرات اعتمادالسلطنه بود. نویسنده بیست‌ونهم ماه قمری شروع کرده‌بود به نوشتن شرح خاطراتش و نوشته‌بود برای شروع کردنش چه نیازی است که منتظر بمانم تا فردا که روز اول ماه است؟ حال پرسش من هم همین است. اگر می‌خواهیم کاری را که تصور می‌کنیم باید انجام شود شروع کنیم چه نیازی است به صبر کردن تا اول هفته و اول ماه و اول سال؟ مگر نه این است که هر روزی که آغاز کنیم به تغییر دادن چیزی یا پیگیری مطلبی بهتر از یک روز بعدش است؟ سال جدید قرار است چه تفاوتی در اصل مطلب ایجاد کند؟ شروع کردن یک کار در فروردین چه برتری‌ای نسبت به اسفندِ سال قبلش دارد؟
این شد که برای کار کردن این پرونده هم، با وجود اطلاعمان از احتمالِ ادامه‌دار بودنِ کار کردن نشریه بر روی چنین موضوعاتی در سایر شماره‌ها، دلیلی ندیدیم که صبر کنیم تا سال نو شود، یا صبر کنیم تا کرونا بگذرد، یا حتی بگذاریم برای زمانی که مطمئن باشیم می‌توانیم نسخۀ کاغذی آن را هم به‌طور هم‌زمان در اختیارتان بگذاریم. ما سال‌هاست منتظریم هفته‌ای و ماهی و سالی تغییر کند و با خودش حال ما را هم به احسن‌الحال تغییر دهد. حال آنکه شاید نیاکانمان داستان را کمی بد برایمان تعریف کرده‌باشند و این ما باشیم که وظیفه داریم حالِ سالِ بعد را نزدیک کنیم به حالی بهتر. اگر بگذارند!
