سرمقالۀ شمارۀ چهل و چهارم
مریم قیدی. ورودی 93 کارشناسی و 97 کارشناسی ارشد هوافضا
«بدین وسیله و برای تنویر افکار عمومی [ما نویسندگان این بیانیه که نام و نشان خاصی هم نداریم و جمعی هستیم برای خودمان] دلایل رد قاطع فرضیۀ ممکنبودن پرواز یک جسم ساختۀ دست بشر (موسوم به هواپیما، هلیکوپتر یا هرچه) را بیان میکنیم:
1) زمین با نیرویی تحت عنوان جاذبه، به سبب جرم زیاد، اجسام را به طرف خود جذب میکند. با توجه به رابطۀ F=mg که برای اندازهگیری این نیرو به کار میآید، هرچه جرم یک جسم بیشتر باشد، با شدت بیشتری به سمت زمین جذب میشود. حال این غربیها ادعا میکنند یک جسم با وزنِ برای مثال حدود 60 تن در ارتفاع چند دههزار پایی از زمین در حال حرکت است. خب این جسم با نیرویی حدود 590 کیلونیوتن به سمت زمین کشیده میشود و میدانید که این عدد خیلی زیاد است! بنابراین پرواضح است که چنین چیزی اساساً ممکن نیست.
2) از آنجایی که میدانیم زمین ما جسمی کروی است، در صورتی که ادعای این غربیها و افسانههایی که در فیلمهایشان نمایش میدهند واقعیت داشت و یک جسم با آن ابعاد در آن ارتفاع بهصورت مستقیم حرکت میکرد، پس از مدتی حرکت قطعاً به دلیل حرکت مستقیم از محدودۀ اطراف زمین خارج شده و در فضای نامعلوم ناپدید میگشت.
3) بررسیهای ما نشان میدهد، مکیدن هوا به درون یک لوله و دمیدن آن به بیرون به هیچوجه نمیتواند باعث جلو رفتن چیزی شود؛ از این رو فرضیۀ جلوبردن این وسیله با چیزی تحت عنوان موتور هوایی که از آن یاد شدهاست، اساساً منطقی نبوده و هیچ عقل سلیمی آن را نمیپذیرد.
4) اگر کمی بیدار و هوشیار باشیم متوجه میشویم که عناصر بیگانه با طرحکردن فرضیههایی از این دست قصد دارند ما را به اعمال بینتیجهای چون ساخت چنین وسایل غیرممکنی مشغول دارند تا بدین طریق از آرمانهای اصلیمان دورمان کرده و دستآوردهای ما را به حاشیه ببرند.
5) اگر به تاریخ رفتار و سکنات این آقایانِ رایت[1]مراجعه کنید میبینید که این دو نفر، دو برادر شکستخورده با کوهی از تجربهها و تلاشهای نافرجام بودهاند که خب کاملاً مشخص و منطقی است که با مطرحکردن ادعایی مانند پرواز قصد داشتهاند به شکستها و سوانح پیشین خود سرپوش گذاشته و از این طربق برای خود اعتبار و آبرویی کسب کنند.
بدین روی و با ارجاع به این دلایل کاملاً فنی و حرفهای، ما وظیفۀ خود میدانیم تا از این طریق اعلام کنیم امکان پرواز هر نوع جسم ساختۀ دست بشر به هر نحو «قطعاً» منتفی است.
امضا: جمعی از دانشجویان دانشکدۀ مهندسی هوافضای دانشگاه صنعتی شریف»
من و شما به خاطر منتشرشدن بیانیۀ فوق، هر اندازه اشتباه، غیرحرفهای و مغرضانه، با امضای جمعی از دانشجویان (یا دانشآموختگان) دانشگاه صنعتی شریف به هیچ کجا نمیتوانیم شکایت کنیم. اگر هم شکایت کنیم کار خاصی از پیش نمیبریم. دلیل بهظاهر واضح است، دروغی گفته نشدهاست. کافیست من به همراه یکی از دوستان همدانشکدهایام، این متن را برای انتشار به جایی بسپاریم و خب ما «جمعی» هستیم متشکل از دانشجویان دانشکدۀ مهندسی هوافضای دانشگاه صنعتی شریف و این هم نظر ماست. پرسش این است که چه کسی به ما اجازه دادهاست نظر شخصی خودمان را به نام و اعتبار جایی و به تبع آن اشخاصی، منتشر کنیم، بدون اینکه این مطلب یا متن را در جمعی که با اطلاعرسانی درست و بهصورت حرفهای و رسمی از تعداد خوبی از اعضای آن جمع تشکیل شده و در آن نظرات مختلف پیرامون این موضوع بررسی و تجمیع شدهباشد، مطرح کردهباشیم؟ ولو اینکه خودمان عضوی از آن جمع و دقیقاً مطابق ادعایمان «جمعی» باشیم از آن جامعه. صحبت من این است که آیا صرفاً عضوی از یک جامعه بودن میتواند مجوز قابل قبولی برای استفادۀ شخصی از نام و اعتبار آن که نه فقط به واسطۀ حضور من بلکه توسط تلاش یک جامعه و در کنار عوامل بسیار دیگر شکل گرفتهاست، در جهت باورها، غرایض و جهتگیریهای شخصیمان باشد؟
متوجه میشوید که به طرز مسخرهای، در چنین حالتی، جُرمی از لحاظ قانونی متوجه کسی نیست. برخی موارد را نمیتوان از طریق قانون پیگیری کرد یا بهتر بگویم: قانون تدبیر مناسبی برای مواجه با آن نیندیشیدهاست؛ اما کاملاً واضح است که با انجام گرفتن آن کاری نه چندان درست انجام گرفته و عدهای نیز قطعاً متحمل تبعات آن میشوند. ولو به این اندازه که مجبور باشند در هر جمع کنجکاوی توضیح دهند که آنچه منتشر گشته تنها نظر شخصی و بررسینشدۀ عدهای خاص بوده و صرفِ نامِ دانشکدۀ مهندسی هوافضا یا دانشگاه صنعتی شریف در انتهای آن به معنی تأیید محتوای آن توسط همه یا اکثریت این جامعه نبوده و یا حتی به این معنی نیست که مفاد آن حتی اندکی قبل از شما به سمع و نظر ما رسیدهاست.
در مواجهه با چنین مواردی که میدانیم قانون برنامهای برای مقابله با ما نخواهدداشت، اخلاق و رفتار حرفهای ایجاب میکند که از انجام دادن آن بپرهیزیم یا حداقل هویت خود را آنقدر آشکار بگذاریم که سایرین بدانند دقیقاً این کار از طرف چه کسانی انجام گرفتهاست. راستش این موضوع نه تنها برای مواردی سرشار از اشکالات فنی و تخصصی، بلکه حتی برای بیانیهای که به لحاظ علمی اصطلاحاً موی لای درزش نمیرود نیز برقرار است؛ یعنی اساساً باید مشخص باشد ما به چه اجازهای برای جدی گرفتهشدن متنمان از کوپن نام جایی به این راحتی خرج میکنیم. حال حرفمان به اثبات علمی رسیدهباشد یا خیر.
چنین کاری مصداق بارز اعلام این حقیقت است که: من از خودم چیزی ندارم و از لحاظ علمی و استنادی نیز حرفی برای گفتن ندارم و یا اگر هم دارم آنقدرها شنیدنی نیست. حال بیانیهای دادهام که نیاز دارم دیده و جدی گرفتهشود. شاید چون در راستای تعصبات و جهتگیریهای من است و یا چون به هر دلیل دیگری تمایل دارم دیگران این نظر را به عنوان دید یک جامعۀ متخصص شنیده و به آن باور داشتهباشند؛ بنابراین بدون اینکه بابت این موضوع حقی برای فرد دیگری از آن جمع قائل باشم، ضعف جدی گرفتهنشدن حرفم را با یک بازی رسانهای به وسیلۀ امضایی احتمالاً از دیدگاه رسانهها پرطمطراق به گوش افراد میرسانم. خودمانیاش میشود: من یک سوءاستفادهگر هستم.
اعتبار و آبروی یک جامعۀ علمی و متخصص، در کنار خروجیهای مختلف تئوری و عملیِ قابل اندازهگیریِ آن به رفتار اعضای آن به عنوان نمایندههایی از آن جامعه در بیرون از آن نیز بستگی دارد. اگر جامعهای که عضوی از آن هستیم و قسمت مهمی از روز و عمرمان را در آن میگذرانیم یا گذراندهایم برایمان آنقدر اهمیت ندارد که یادمان بماند، اگر آنقدر بزرگ و ارزشمند نیستیم که قطرهای بر آبروی آن بیفزاییم، لااقل نام و آبرویش را برای فریاد زدن تعصبات و جهتگیریهایمان خرج نکنیم و یا حتی اگر جامعه برایمان مهم نیست، اخلاق هم این مورد را بهمان یادآور نمیشود، احتمالاً یک جای کارمان خیلی میلنگد.
[1] Wright brothers – Orville (1871 – 1948) and Wilbur (1867 – 1912)