میگویند اسعد پاشا، والی دمشق، روزی به سبب کمبود شدید نقدینگی در خزانه، در اندیشه تأمین درآمد بود.
درباریان پیشنهاد کردند بر بافندگان دمشق مالیات تازهای وضع کند.
اسعد پاشا پرسید: ـ این مالیات چقدر درآمد خواهد داشت؟
گفتند: ـ پنجاه تا شصت کیسه طلا.
پاشا پرسید: ـ این مردم که توان مالی چندانی ندارند، از کجا چنین پولی بیاورند؟
گفتند: ـ زیور و جواهر زنانشان را میفروشند، ای مولای ما.
اسعد پاشا گفت: ـ مردمی که آهی در بساط ندارند، چرا باید بیش از این زیر فشار قرار گیرند؟
کمی اندیشید و گفت: ـ من پول مورد نیاز خزانه را به روش دیگری فراهم خواهم کرد.
روز بعد، مفتی اعظم را شبانه نزد خود فراخواند و به او گفت:
ـ به ما خبر رسیده که در خانهات رفتاری خلاف شریعت داری؛ شراب مینوشی و مرتکب اعمال ناشایست میشوی. میتوانم این موضوع را به مرکز گزارش کنم، اما خواستم نخست تو را آگاه کنم.
مفتی که هراسان شده بود، به التماس افتاد و پیشنهاد پرداخت پول داد. ابتدا هزار سکه، سپس دو هزار و سرانجام شش هزار سکه پیشنهاد کرد و با همان مبلغ، از گزارش ماجرا در امان ماند.
پس از آن، قاضی، محتسب، نقیب، شیخالتجار و دیگر ثروتمندان را نیز به همین شیوه فراخواند و از آنان مبالغی گرفت.
وقتی مبلغ مورد نیاز خزانه فراهم شد، اسعد پاشا اطرافیان خود را که پیشنهاد وضع مالیات بر مردم داده بودند، فراخواند و پرسید:
ـ آیا شنیدهاید من مالیات تازهای بر مردم دمشق وضع کرده باشم؟
گفتند: ـ نه.
پاشا گفت: ـ با این حال، شما برای من پنجاه کیسه طلا پیشبینی کرده بودید؛ من بدون فشار بر مردم، دویست کیسه طلا فراهم کردم.
همه شگفتزده پرسیدند: ـ چگونه؟
اسعد پاشا پاسخ داد:
«چیدن پشم قوچها بهتر از کندن پوست برههاست.»
آیا روزی خواهد رسید که بهجای آنکه برای جبران کسری بودجه، هزینه ناترازی انرژی و ناکارآمدیهای اقتصادی، دست در جیب مردم شود و هر بار قیمت بنزین، برق، گاز و سایر حاملهای انرژی افزایش یابد، ابتدا سراغ پولهای بادآورده، رانتها، فسادهای اقتصادی، انحصارها، احتکارها، فرارهای مالیاتی و ثروتهایی برویم که از مسیرهای غیرشفاف و رانتی شکل گرفتهاند؟
آیا بهتر نیست پیش از آنکه پوست مردم را بکنیم، پشم صاحبان قدرت و ثروتِ برخوردار از رانت را بچینیم؟
چرا بار جبران کسری بودجه باید بیش از همه بر دوش کارمند، کارگر، بازنشسته و خانوادهای باشد که بخش بزرگی از درآمدش صرف ضروریترین نیازهای زندگی میشود؟
اگر قرار است همه در برابر مشکلات اقتصادی کشور سهمی داشته باشند، چرا ابتدا از کسانی آغاز نکنیم که توان بیشتری دارند و از مواهب و رانتهای بیشتری برخوردار شدهاند؟
چیدن پشم قوچها، اگر با قانون، شفافیت و عدالت انجام شود، بسیار عاقلانهتر از کندن پوست برههاست.
مسئله فقط پول نیست؛
مسئله، عدالت در تقسیم هزینههای اداره کشور است.