قانون راستین، چیزی جز عقل درست و هماهنگ با طبیعت نیست؛ عقلی که انسان را به انجام وظیفه فرامی‌خواند و از ارتکاب بی‌عدالتی بازمی‌دارد. این قانون نه امروز پدید آمده و نه فردا از میان خواهد رفت؛ بلکه در همه زمان‌ها و در میان همه ملت‌ها پابرجاست. سرچشمهٔ آن طبیعت انسان است و اعتبار آن به فرمان پادشاهان یا تصمیم حکومت‌ها وابسته نیست.
عبدالحسین سبحان پور
اگر عدالت تنها به سبب ترس از مجازات ارزشمند بود، با برداشته شدن مجازات، بی‌عدالتی نیز باید مجاز می‌شد. اما چنین نیست. انسان عادل، عدالت را نه فقط به دلیل ترس از قانون، بلکه به سبب شناخت درستی و شرافت آن برمی‌گزیند. قانون حقیقی باید میان انسان‌ها تمایزهای ظاهری را کنار بگذارد؛ زیرا همهٔ انسان‌ها در برخورداری از عقل و توانایی تشخیص خیر و شر، با یکدیگر پیوند دارند.
قدرت حکومت نیز نباید جایگزین عدالت شود. اگر فرمانروایی برخلاف عدالت حکم کند، صرفِ قدرت او فرمانش را به قانون عادلانه تبدیل نمی‌کند. دولت زمانی شایستهٔ احترام است که در خدمت خیر عمومی باشد و قوانین آن برای حفظ حقوق شهروندان، برقراری نظم و پاسداری از عدالت وضع شوند.
جامعه‌ای که در آن قانون تنها برای ناتوانان اجرا شود و قدرتمندان خود را فراتر از آن بدانند، ممکن است ظاهری منظم داشته باشد، اما در حقیقت از عدالت دور شده است. قانون هنگامی ارزشمند است که بر همه یکسان حکومت کند و هیچ‌کس، صرفاً به دلیل ثروت، مقام، نسب یا قدرت، خود را بالاتر از آن نداند.
عدالت ستون جامعه است. بدون عدالت، اعتماد میان انسان‌ها از میان می‌رود، دوستی‌ها سست می‌شوند و حکومت از معنای واقعی خود تهی می‌گردد. انسان‌ها برای زندگی در کنار یکدیگر به قانونی نیاز دارند که نه ابزار انتقام و سلطه، بلکه وسیله‌ای برای تحقق خیر مشترک باشد.
از این رو، بزرگ‌ترین وظیفهٔ یک جامعه آن است که قانون را از عدالت جدا نکند؛ زیرا قانونی که با عدالت بیگانه شود، تنها فرمانی است که قدرت آن را تحمیل کرده است. اما قانونی که بر عقل، طبیعت و عدالت استوار باشد، می‌تواند انسان‌ها را نه با ترس، بلکه با احترام به نظم و کرامت انسانی در کنار یکدیگر نگه دارد.
