بسمه او که ذکر نامش راه تعالی میگشاید
---
چشم و همچشمی؛ مسابقهای که خط پایان ندارد
نگاهی به تفاوتِ «دیدنِ دیگری» و «سنجیدنِ خود با او»
---
شاید اغلب ما این روزها احساسِ عجیبی داشته باشیم. حس میکنیم هر جا که میرویم، یک نفر هست که از ما جلوتر است. خانهاش بزرگتر است، کارش بهتر است، بچههایش موفقترند، یا حتی در فضای مجازی، زندگیاش شادتر و بینقصتر به نظر میرسد.
و اینجاست که یک نیروی پنهان در درونمان بیدار میشود. ما اسمش را «انگیزه» یا «رقابت» میگذاریم، اما در عمقِ وجود، اسمِ واقعیِ آن «چشم و همچشمی» است.
تلهی مقایسهی نصفه و نیمه
بزرگترین مشکلِ چشم و همچشمی این است که ما همیشه داریم زندگیِ خودمان را با «بهترین بخشِ» زندگیِ دیگران مقایسه میکنیم.
ما پشتِ درهای بستهی خانهی خودمان را میبینیم (با تمامِ ترسها، خستگیها و دعواها)، اما از خانهی دیگری فقط پنجرهی روشن و پردههای زیبایش را میبینیم. ما درونِ خودمان را با «بیرونِ» دیگران میسنجیم. و این مقایسه، همیشه به ضررِ ما تمام میشود؛ چون در این زمینِ بازی، ما همیشه بازندهایم.
چرا پوسته، عاشقِ همچشمی است؟
«منِ ساختهشده» (پوسته) برای اینکه احساسِ ارزش کند، نیاز به «متر» و «معیار» دارد. او نمیتواند بپذیرد که ارزشش «فینفسه» است. پس مدام به اطراف نگاه میکند تا ببیند کجای صف ایستاده است.
اگر از دیگری جلوتر باشد، دچارِ غرور میشود. اگر عقبتر باشد، دچارِ خودکمبینی و حسادت. در هر دو حالت، آرامشش به هم میریزد؛ چون این مسابقه، هیچوقت تمام نمیشود. همیشه کسی هست که سریعتر میدود، بیشتر دارد، یا زیباتر به نظر میرسد.
بهای سنگینِ دویدن در تاریکی
وقتی درگیرِ چشم و همچشمی میشویم، از «حال»ِ خودمان غافل میشویم. ما آنقدر به زمینِ بازیِ دیگری نگاه میکنیم که یادمان میرود در زمینِ خودمان چه گنجهایی داریم.
ما برای داشتنِ چیزی که دیگری دارد، ممکن است سلامتیمان، آرامشِ خانوادهمان، یا حتی ارزشهای درونیمان را فدا کنیم. و بعد از رسیدن به آن، تازه متوجه میشویم که آن چیز، هرگز قرار نبود ما را خوشحال کند. چون خوشحالی، نه در «داشتنِ» بیشتر، بلکه در «حضورِ» آگاهانه در زندگیِ خودمان نهفته است.
از مسابقه تا مارپیچ
یادمان باشد که مسیرِ هر کسی متفاوت است. ما در یک «مارپیچ» حرکت میکنیم، نه در یک «خطِ مستقیمِ» مسابقه.
کسی که از ما جلوتر به نظر میرسد، شاید در حالِ جنگیدن با زخمهایی باشد که ما حتی نمیتوانیم تصورشان کنیم. و کسی که از ما عقبتر است، شاید درسی را یاد گرفته باشد که ما هنوز از آن غافلیم.
راهِ نجات، «توقفِ» مسابقه است. نه با زور، بلکه با دیدنِ این حقیقت که «من، تنها یک من هستم». من قرار نیست نسخهی دومِ کسی باشم. من یک نشانهی یگانهام، با دلالتی خاص به آن شاهد.
وقتی چشممان را از زندگیِ دیگران برداریم و به مسیرِ خودمان نگاه کنیم، آنوقت میتوانیم ببینیم که چقدر از راه را آمدهایم و چقدر از داشتههایمان (که برای دیگران شاید رشکبرانگیز باشد) غافل بودهایم.
---
یک همقدمی، تا انتهای این نگاه
این مسیرِ رها کردنِ چشم و همچشمی، مسیرِ راحتی نیست.
ما در دنیایی زندگی میکنیم که مدام به ما میگوید «کافی نیستی، باید بیشتر داشته باشی». و ذهنِ ما، اغلب از ترسِ عقب ماندن، دوباره به سمتِ مقایسه فرار میکند. و این کاملاً طبیعی است.
اما شاید کافی باشد امروز، وقتی در شبکههای اجتماعی عکسِ موفقیتِ کسی را دیدیم و آن حسِ آشنا در وجودمان بیدار شد، یک لحظه گوشی را پایین بگذاریم و به جای آن، به دور و برِ خودمان نگاه کنیم. به دستهایمان، به نفسهایمان، به کسانی که در همین لحظه دوستمان دارند.
شاید همین یک مکثِ کوچک و برگشتنِ نگاه از «پنجرهی دیگری» به «خانهی خودمان»، همان آغازی باشد که آرامش و قدردانی را جایگزینِ خستگیِ مسابقه میکند.
🌿
مهدی امیراحمدی
در پناه حق 🌿
---
#چشم_و_همچشمی #مقایسه_و_قدردانی #حضور_در_خود #هم_قدمی #خودشناسی