بسمه تعالی
بنام صاحب جان یگانه خالق مهربان
---
قصهٔ نگاهها
(از چشمِ نفس ببین، یا از چشمِ شاهد؟)
---
نویسنده: مهدی امیراحمدی (عبدالمبین)
در مسیرِ روشنِ بندگی
---
یادداشت نویسنده:
نویسنده: مهدی امیراحمدی (عبدالمبین). من یک انسانِ عادی هستم با تجربهٔ تلخ و شیرینِ بسیار. در جوانی، «خیر» را چندان ندیدم و اشتباهاتِ بسیار کردم. اما هر چه بیشتر در «عرف» و «حکمت» غور کردم، دریافتم که آن سرگردانیها مرا به این «تشنگیِ عمیق» رساند. من در پیِ مقام، شهرت یا جاه و جلال نیستم؛ آنچه از عمقِ جانم میخواهم، تنها «رضایتِ خالقِ مهربان» است. این نوشتهها، حاصلِ تأملِ شخصی، مطالعهٔ آزاد و تجربهٔ زیستهٔ من است و هیچ ادعایِ مرجعیتی ندارم. این متنها را بهعنوانِ «یادداشتهای یک تشنه» در اختیارِ علاقهمندان میگذارم.
---
چکیده
همهٔ ما، نگاه میکنیم. اما نگاهها، یکسان نیستند. نگاهِ «نفس»، نگاهِ قضاوتگر است؛ سریع، برچسبزن، و اغلب، اشتباه. نگاهِ «شاهد»، نگاهِ مشاهدهگر است؛ آرام، بیطرف، و همیشه، روشنگر. آنکه از چشمِ نفس میبیند، در «هزارتو» میماند. و آنکه از چشمِ شاهد میبیند، به «نظام احسن» میرسد.
---
پیشگفتار
همهٔ ما، نگاه میکنیم. اما نگاهها، یکسان نیستند. نگاهِ «نفس»، نگاهِ قضاوتگر است؛ سریع، برچسبزن، و اغلب، اشتباه. نگاهِ «شاهد»، نگاهِ مشاهدهگر است؛ آرام، بیطرف، و همیشه، روشنگر. آنکه از چشمِ نفس میبیند، در «هزارتو» میماند. و آنکه از چشمِ شاهد میبیند، به «نظام احسن» میرسد.
---
۱. داستاننویس و قضاوتهایش
در شهری قدیمی، داستاننویسی زندگی میکرد. او استادِ «قضاوت» بود. هر شیء، هر انسان، هر اتفاقی را که میدید، فوراً در ذهنش طبقهبندی میکرد:
· این «زشت» است.
· آن «زیبا»ست.
· این «خوب» است.
· آن «بد» است.
· این کار «درست» است.
· آن کار «غلط» است.
او به «قضاوت» خودش افتخار میکرد و فکر میکرد که «بینندهای دقیق» است. اما یک روز، در بازارِ کهنه، با سه چیز روبرو شد که تمامِ قضاوتهایش را زیر و رو کرد.
---
۲. سه شیء، سه نگاه
نخستین شیء: یک کوزهٔ ترکخورده
داستاننویس، کوزهای ترکخورده دید. با خود گفت: «این کوزه، بیمصرف است. آب از ترکهایش نشت میکند.» اما باغبانی کنارِ کوزه نشسته بود و زیرِ لب میگفت: «خدایا! شکرت که این کوزه را آفریدی! چون از ترکهایش، آب به ریشههایِ نهالهایِ تازه میرسد و آنها را سیراب میکند.»
داستاننویس، نگاهِ باغبان را دید و به خودش آمد. فهمید که یک چیز، با دو نگاه، دو معنا پیدا میکند.
دومین شیء: یک سنگِ سیاه
داستاننویس، سنگی سیاه و زمخت در میانِ جویبار دید. با خود گفت: «این سنگ، زشت و بیفایده است. فقط راهِ آب را میبندد.» اما پیرمردی که کنارِ جویبار نشسته بود، به سنگ نگاه میکرد و لبخند میزد. داستاننویس پرسید: «چرا به این سنگِ سیاه لبخند میزنی؟»
پیرمرد گفت: «چون این سنگ، سالهاست که در این جویبار نشسته و آب، رویِ آن جاری شده. کمکم، صیقل خورده و صاف شده. حالا، اگر دستت را رویِ آن بکشی، نرمیِ ابریشم را حس میکنی. این سنگ، «صبور» بوده و حالا، «نرم» شده است.»
داستاننویس، سنگ را لمس کرد. راست میگفت. نرم و صاف بود. فهمید که یک چیز، با نگاهِ سطحی، زشت است، اما با نگاهِ عمیق، زیبا.
سومین شیء: یک برگِ خشک
داستاننویس، برگِ خشکی را در میانِ خاک دید. با خود گفت: «این برگ، مرده است. دیگر هیچ فایدهای ندارد.» اما کودکی، برگ را برداشت و به سویِ درختی دوید و آن را پایِ درخت گذاشت. مادرش پرسید: «چرا این کار را کردی؟» کودک گفت: «چون معلمم گفت که برگِ خشک، به خاک تبدیل میشود و به درخت، غذا میدهد. این برگ، «مرده» نیست؛ «مبدل» شده است.»
داستاننویس، در آن لحظه، سکوت کرد. فهمید که برگِ خشک، نه «مرده»، که «زندهای در حالِ تغییر» است.
---
۳. حکمتِ نگاهها
داستاننویس، آن شب، در خلوتِ خود، به این سه شیء فکر کرد. فهمید که:
· کوزهٔ ترکخورده: اگر از چشمِ «نفس» ببینی، بیمصرف است. اگر از چشمِ «شاهد» ببینی، «رحمت» است.
· سنگِ سیاه: اگر از چشمِ «نفس» ببینی، زشت است. اگر از چشمِ «شاهد» ببینی، «صیقلیافته» است.
· برگِ خشک: اگر از چشمِ «نفس» ببینی، مرده است. اگر از چشمِ «شاهد» ببینی، «زندهای در حالِ تغییر» است.
او دریافت که «نفس»، همیشه در حالِ قضاوت است، اما «شاهد»، همیشه در حالِ مشاهده. و قضاوت، در «هزارتو» میماند، اما مشاهده، به «نظام احسن» میرسد.
---
حکمتِ قصه
«نگاهِ نفس، «قضاوت» میکند و در «هزارتو» گم میشود.
نگاهِ شاهد، «مشاهده» میکند و به «نظام احسن» میرسد.
آنکه از چشمِ نفس میبیند، هرگز «حیاتِ طیبه» را نمیچشد.
و آنکه از چشمِ شاهد میبیند، در «همیناکنون»، «حضور» را مییابد.»
---
📚 مطالب مرتبط:
· مقاله: خودشناسی نوری چیست؟ (درگاهِ ورود)
· مقاله: تن، من، خود، خویش؛ کیستی؟
---
🔹 بیانیه شفافیت و یادداشت کوتاه:
همهٔ مطالب این صفحه، برداشتهای شخصی نویسنده از قرآن، عرفان اسلامی و تاریخِ فلسفه است که با تأمل و تحقیق، تدوین شدهاند. هیچ وابستگی گروهی یا تشکیلاتی ندارم. این نوشتهها، یک نقشهٔ راه شخصی برای خودشناسی است، نه یک سازمان، فرقه یا ایدئولوژی بسته. این نوشتار در چارچوب قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران و با اعتقاد به اسلام به عنوان کاملترین و خاتم ادیان تدوین شده است.
---
نویسنده: مهدی امیراحمدی (عبدالمبین)
در مسیرِ روشنِ بندگی
---