بسمه تعالی
بنام صاحب جان یگانه خالق مهربان
---
قصهٔ مسافری که در شهرِ خویش گم شد
(معماریِ لایههایِ وجود در خودشناسیِ نوری)
---
نویسنده: مهدی امیراحمدی (عبدالمبین)
در مسیرِ روشنِ بندگی
---
چکیده
در شهری کهن و بزرگ، که کوچههایش هزارتو بود و هر کوی، به درِ خانهای میرسید که شبیه خانهٔ دیگر بود، مسافری سرگردان بود. او سالها در آن شهر میگشت، از این در به آن در میزد و از هر رهگذری میپرسید: «آدرس خویشتن را میدانی؟» اما هرچه میپرسید، جوابی نمیگرفت که دلش را آرام کند. این قصه، قصهٔ همهٔ ماست. قصهٔ گمشدگی در میانِ «تن»، «من»، و «خود»؛ در حالی که «خویش»، درست در همان نزدیکیست، اما با «چشمِ سر» دیده نمیشود.
---
پیشگفتار
در شهری کهن و بزرگ، که کوچههایش هزارتو بود و هر کوی، به درِ خانهای میرسید که شبیه خانهٔ دیگر بود، مسافری سرگردان بود. او سالها در آن شهر میگشت، از این در به آن در میزد و از هر رهگذری میپرسید: «آدرس خویشتن را میدانی؟» اما هرچه میپرسید، جوابی نمیگرفت که دلش را آرام کند. این قصه، قصهٔ همهٔ ماست. قصهٔ گمشدگی در میانِ «تن»، «من»، و «خود»؛ در حالی که «خویش»، درست در همان نزدیکیست، اما با «چشمِ سر» دیده نمیشود.
---
۱. قصهٔ تن
پیرمردی کنارِ چاهی نشسته بود و به آب خیره شده بود. مسافر جلو رفت و پرسید: «ای پیر! راهِ خویشتن کدام است؟»
پیرمرد بیآنکه سرش را بلند کند، گفت: «نخستین در، «درِ تن» است. بسیاری از مردم، تمامِ عمر در این در میمانند و میپندارند که تن، خودِ خویشتن است. اما تن، خانهای است که میآید و میرود. تن، اسبی است که باید سوارش باشی، نه خودِ سوار. تا وقتی که تن را «خانه» بدانی، هر روز از پیری و بیماری و مرگ میترسی و هرگز به خویشتن نمیرسی.»
مسافر پرسید: «پس چگونه از این در بگذرم؟»
پیرمرد گفت: «با «شکفتنِ چشمِ شاهد». ببین که تو، آنی که تن را میبینی، نه خودِ تن. وقتی از بالا به تن نگاه کنی، درمییابی که تو، «سوار» هستی، نه «اسب».»
---
۲. قصهٔ من
پیرمرد به مسافر گفت: «دومین در، «درِ من» است. آنجا که مردم میگویند من فلانی هستم، من مهندس هستم، من پسرِ فلانم. این «من»، برچسبی است که تو بر پیشانیِ خود چسباندهای. اما اگر همهٔ این برچسبها را بردارند، باز هم تو هستی. آنچه در زیرِ برچسبهاست، «خویشِ» توست. «من» مانندِ لباسی است که در طولِ عمر، رنگ و رو عوض میکند. اما «خویش»، هرگز کهنه نمیشود.»
مسافر نگاهی به دستهایش کرد و گفت: «پس من، این «من» نیستم؟»
پیرمرد لبخندی زد: «نه، تو بزرگتری. تو «خویشِ» بینام و نشان هستی که نامها را بر خود بستهای.»
---
۳. قصهٔ خود
پیرمرد به مسافر گفت: «سومین در، «درِ خود» است. آنجا که صدای خواهش و ترس و خشم میآید. آنجا که نفس، فریاد میکشد: «بیشتر میخواهم!»، «از این میترسم!»، «به این دل بستم!». این «خود»، نفسِ اماره است که هرگز سیر نمیشود. اما تو، وقتی این صداها را میشنوی، «شنوندهای». شنونده، خودِ صدا نیست. تو، «ناظرِ» این نفس هستی، نه خودِ نفس.»
مسافر با خود گفت: «پس چرا تا امروز، با نفس میجنگیدم؟»
پیرمرد پاسخ داد: «چون نمیدانستی که جنگ، خود، بازیِ نفس است. وقتی از جنگ دست برداری و فقط «نگاه کنی»، نفس، ضعیف میشود و تو، «شاهد» را در خود بیدار مییابی.»
---
۴. قصهٔ خویش
پیرمرد، مسافر را به کنارِ چاه برد و گفت: «در آب نگاه کن. چه میبینی؟»
مسافر نگاه کرد: «چهرهٔ خودم.»
پیرمرد گفت: «این «تو»یِ ظاهری است. اما در زیرِ این چهره، «خویشِ» توست. خویش، آن نوری است که چهره را دیده است. آن نوری که از «الله» آمده و به «او» بازمیگردد. خویش، نه تن است، نه من است، نه خود است. خویش، همان «عهدِ الست» است که در دلِ تو، از ازل، نهاده شده.»
مسافر، در آب، نه چهره، که «نور» را دید. و در آن نور، «خود» را گم کرد و «خویش» را یافت.
---
حکمتِ قصه
انسان، چهار لایه دارد: «تن» که خانه است، «من» که برچسب است، «خود» که نفس است، و «خویش» که نور است.
· آنکه در «تن» بماند، پیری را میچشد.
· آنکه در «من» بماند، سرگردانِ برچسبهاست.
· آنکه در «خود» بماند، اسیرِ خواهش و ترس است.
· و آنکه به «خویش» برسد، «حیاتِ طیبه» را در زمین جاری میکند.
پس، از «من» بگذر، از «خود» بگذر، از «تن» بگذر. تا به «خویش» برسی. و در آنجا، «همینم» را بیابی.
---
📚 مطالب مرتبط:
· مقاله: خودشناسی نوری چیست؟ (درگاهِ ورود)
· مقاله: تن، من، خود، خویش؛ کیستی؟
---
🔹 بیانیه شفافیت و یادداشت کوتاه:
همهٔ مطالب این صفحه، برداشتهای شخصی نویسنده از قرآن، عرفان اسلامی و تاریخِ فلسفه است که با تأمل و تحقیق، تدوین شدهاند. هیچ وابستگی گروهی یا تشکیلاتی ندارم. این نوشتهها، یک نقشهٔ راه شخصی برای خودشناسی است، نه یک سازمان، فرقه یا ایدئولوژی بسته. این نوشتار در چارچوب قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران و با اعتقاد به اسلام به عنوان کاملترین و خاتم ادیان تدوین شده است.
---
نویسنده: مهدی امیراحمدی (عبدالمبین)
در مسیرِ روشنِ بندگی
---