بسمه تعالی
بنام صاحب جان یگانه خالق مهربان
---
شرایط و عقاید؛ زیستشناسیِ باور و معماریِ سلوک در خودشناسیِ نوری
تأملی بر دوگانگیِ «بستر» و «محتوایِ» وجود، و بازتعریفِ شرایط بهمثابهٔ ظرفِ ظهورِ نور
---
یادداشت نویسنده:
نویسنده: مهدی امیراحمدی (عبدالمبین). این نوشته، حاصلِ تأملِ شخصی، مطالعهٔ آزاد و تجربهٔ زیسته در مسیرِ خودشناسی است. هدف، بهاشتراکگذاریِ یک چهارچوبِ مفهومی برایِ تفکر و خودشناسی است و نه ارائهٔ نظریهای اثباتشده یا دستورالعملی نهایی. بنده هیچ ادعایِ مرجعیت یا انحصارِ حقیقت ندارم و این متن را صرفاً به عنوانِ «یادداشتهای یک تشنه» در اختیارِ علاقهمندان میگذارم.
---
پیشگفتار: دوگانگیِ «بستر» و «محتوایِ» وجود
انسان، در هر لحظه، در دو ساحتِ بههمپیوسته زیست میکند:
· شرایط (Conditions): بسترها، زمینهها، محدودیتها و امکاناتی که او را احاطه کردهاند (زیستی، روانی، اجتماعی، تاریخی).
· عقاید (Beliefs): محتوایِ ذهنی، باورها، ارزشها و روایتهایی که او جهان و خود را با آنها تفسیر میکند.
پرسشِ بنیادینِ این مقاله این است: آیا «شرایط» هستند که «عقاید» را میسازند؟ یا «عقاید» هستند که «شرایط» را بازتعریف میکنند؟ و مهمتر از آن، در دستگاهِ خودشناسیِ نوری، چگونه میتوان از «شرایطِ جبری» (زیستی و روانی) عبور کرد و «عقایدِ نوری» (همراستا با حقیقت) را جایگزینِ «عقایدِ نفسانی» ساخت؟
پاسخ، در درکِ سهلایهٔ «شرایطِ زیستی»، «شرایطِ روانی–اجتماعی» و «شرایطِ وجودی» نهفته است؛ و در بازتعریفِ «عقاید» از «داستانِ من» به «نورِ خویش».
در فلسفهٔ رواقی، اپیکتتوس (Epictetus, 135 CE) میگوید: «ما را نه رویدادها، که داوریهایِ ما دربارهٔ رویدادها آزار میدهند» (Enchiridion). در عرفانِ اسلامی، مولانا (Mevlana, 1273) این دوگانگی را بهخوبی در بیتی چنین ترسیم میکند: «ای برادر، تو همان اندیشهای / مابقی تو استخوان و ریشهای» (مثنوی، دفتر دوم). در روانشناسیِ مدرن، «درمانِ شناختی–رفتاری» (CBT) بر همین اصل بنا شده است: تغییرِ عقاید (تفسیرِ رویدادها) میتواند شرایطِ عاطفی و رفتاری را دگرگون سازد (Beck, 2011). علومِ اعصابِ شناختی نیز نشان دادهاند که بازسازیِ باورها، با «نوروپلاستیسیتی» (انعطافپذیریِ عصبی) همراه است که مسیرهایِ مغزی را دوباره سیمکشی میکند (Doidge, 2007).
---
بخش اول: شرایطِ شکلگیریِ عقاید؛ نگاهی از درونِ مغز
هر عقیدهای که در ذهنِ ما ریشه میدواند، یک «ردپایِ عصبی» (Neural Trace) در مغز بر جای میگذارد. علومِ اعصابِ شناختی، سه مکانیسمِ کلیدی را برایِ شکلگیریِ عقاید شناسایی کرده است:
مکانیسم شرح ناحیهٔ مغزیِ درگیر
شرطیسازیِ تکراری تکرارِ یک پیام (خواه درست باشد یا نادرست) مسیرهایِ عصبیِ آن را تقویت میکند. (اثرِ «تکرار، باور میشود») عقدههایِ قاعدهای (Basal Ganglia) و قشرِ پیشانیِ جانبی (DLPFC)
سوگیریِ تأیید (Confirmation Bias) مغز، بهطورِ ناخودآگاه، اطلاعاتی را جستجو و تفسیر میکند که باورهایِ فعلی را تأیید کنند. قشرِ پیشانیِ میانی (mPFC) و قشرِ کمربندیِ پیشین (ACC)
انسجامِ روایی (Narrative Coherence) باورهایی که با «داستانِ هویتِ» ما (همان «من») هماهنگ باشند، راحتتر پذیرفته و حفظ میشوند. شبکهٔ پیشفرض (DMN) و هیپوکامپ (Hippocampus)
۱-۱. نقشِ «شرایطِ زیستی» (ژنتیک و نوروشیمی)
حدود ۳۰ تا ۴۰ درصد از گرایشهایِ اعتقادیِ ما، ریشه در ژنتیک دارند (Bouchard et al., 1990). بهعبارتِ دیگر، «شرایطِ عصبی–زیستی» (میزانِ انتقالدهندههایِ عصبی مانند سروتونین و دوپامین، ساختارِ موروثیِ DMN) بر «احتمالِ پذیرشِ برخی عقاید» تأثیر میگذارند. در حکمتِ کهن، این همان «طبعِ اولیه» یا «سرشتِ آدمی» است که غزالی (Ghazali, 1095) در إحیاء علوم الدین از آن با عنوان «جبلّت» یاد میکند؛ اما تأکید میکند که «تزکیهٔ نفس» میتواند بر این سرشتِ اولیه چیره شود.
اما ۶۰ تا ۷۰ درصد باقیمانده، حاصلِ «شرایطِ اکتسابی» (تجربهٔ زیسته، تربیت، محیطِ فرهنگی، و تمرینِ آگاهانه) هستند. و اینجا، نقطهٔ ظهورِ «اراده» و «خودشناسیِ فعال» است. مولانا در این باره میگوید: «تو خود، خویش را از خاکِ تیره / به خورشیدِ حقیقت میرسانی» (مثنوی، دفتر سوم).
---
بخش دوم: خودشناسیِ نوری و سهگانهٔ «شرایطِ سلوک»
در خودشناسیِ نوری، «شرایط» بهمعنایِ «موانع» یا «زمینههایِ جبری» نیستند؛ بلکه «ظرفِ ظهورِ نور» هستند. سه شرطِ اساسی برایِ تحققِ سلوک در این چهارچوب عبارتاند از:
شرطِ اول: «تخلیه» (خالیسازی از عقایدِ خودبنیاد)
پیش از آنکه عقایدِ نوری در دل جای گیرند، باید «فضا» را از عقایدِ نفسانی (که با «من» و «خودِ ساختاری» عجین شدهاند) پاک کرد. تخلیه، یعنی:
· تشخیصِ عقایدِ وامگرفته (آنچه از خانواده، جامعه و رسانه تحمیل شده، نه از فطرت).
· رهاسازیِ وابستگیها (باور به اینکه «منِ» من، ارزشِ خود را از عقایدِ من میگیرد).
همتایِ عصبی و عرفانی:
کاهشِ فعالیتِ «شبکهٔ پیشفرض» (DMN) که مسئولِ چسبندگی به «خودِ روایی» است (Farb et al., 2007). تخلیه، «آزادسازیِ ظرفِ توجه» برای ورودِ دادههایِ جدید است. در عرفانِ اسلامی، این مرحله با «مجاهده» و «ریاضتِ شرعی» همخوانی دارد که سالک را از «تعلقاتِ نفسانی» تهی میسازد (غزالی، إحیاء علوم الدین).
---
شرطِ دوم: «تحلیه» (آراستن به عقایدِ نوری)
پس از تخلیه، باید «عقایدِ بنیادینِ» چهارچوب را بهعنوانِ «چارچوبِ جدیدِ ادراک» پذیرفت و آنها را در لایهٔ «خود» (ساختارِ مفهومی) نهادینه کرد. مهمترین عقایدِ نوری عبارتاند از:
· اصلِ «آگاهی، عرضِ وجود است»: آگاهی یک «چیز» نیست؛ بلکه «نسبتِ انسان با حقیقت» است.
· اصلِ «همترازیِ چهارگانه»: فطرت (قطبنما)، عقل (نقشه)، شهود (حضور) و نور (گواه) باید در یک جهت حرکت کنند.
· اصلِ «قائم بودنِ قید به قائد»: محدودیتها (شرایطِ جبری) «زندان» نیستند؛ «قالبِ ظهورِ» نورند.
همتایِ عصبی و فلسفی:
تقویتِ اتصالاتِ عصبیِ جدید بین «قشرِ پیشانیِ میانیِ داخلی» (mPFC) و «اینسولا» (Insula) که به «ارزیابیِ وجودیِ» همراستا با معنا منجر میشود (Craig, 2009). در فلسفهٔ اشراق، سهروردی (Suhrawardi, 1186) این مرحله را «تخلّق به اخلاقِ الهی» مینامد که در آن، سالک «صفاتِ نوری» را در وجودِ خود جای میدهد (حکمة الإشراق).
---
شرطِ سوم: «تجلیه» (مجرا شدن برایِ نور)
اوجِ شرایطِ سلوک، جایی است که عقاید، دیگر «عقایدِ ذهنی» نیستند؛ بلکه به «حضورِ عینی» تبدیل میشوند. در این مرحله، سالک، دیگر «باورِ به نور» ندارد؛ «نور» از خلالِ او جاری میشود.
همتایِ عصبی و عرفانی:
«همنوسانیِ گاما–تتا» در کلِ قشر و کاهشِ شدیدِ فعالیتِ DMN تا مرزِ «خاموشیِ خودِ روایی» (Carhart-Harris et al., 2014). در این حالت، «عقیده» از یک «محتوایِ ذهنی» به یک «حالتِ وجودی» تبدیل میشود. در عرفانِ اسلامی، ابنعربی (Ibn Arabi, 1240) این مرحله را «فنا در حق» مینامد که در آن، سالک از «حجابِ کثرت» عبور میکند و به «شهودِ وحدت» دست مییابد (فصوص الحکم).
---
بخش سوم: عقایدِ بنیادینِ خودشناسیِ نوری (باورهایی که مسیر را میسازند)
در اینجا، شش «عقیدهٔ محوری» که شرطِ ورود و تداومِ سلوک در این چهارچوب هستند، بهصورتِ تطبیقی با مفاهیمِ علمی و حکمی ارائه میشوند:
عقیدهٔ نوری تعریف همتایِ علمی و حکمی
۱. آگاهی، جوهر نیست؛ عرضِ وجود است. آگاهی، شدتِ اتصال به حقیقت است؛ نه محصولِ مغز و نه روحِ مستقل. نظریهٔ «یکپارچگیِ اطلاعات» (IIT)؛ آگاهی، درجهٔ فی (Phi) است (Tononi, 2004). در حکمتِ صدرایی، «وجود، عرضِ حق است» (ملاصدرا، اسفار).
۲. «من» و «خود»، «خویش» نیستند. هویتِ روزمره (من) و نظامِ باورها (خود)، ناظرِ ناب (خویش) نیستند. تمایزِ «خودِ روایی» (DMN) و «خودِ مشاهدهگر» (mPFC/Insula) در عصبپژوهی (Farb et al., 2007). در عرفان، «نفسِ اماره» و «نفسِ مطمئنه» (قرآن، فجر: ۲۷).
۳. تغییرِ مرجع، کلیدِ تحول است. با تغییرِ مرجع از «من» به «حقیقت»، ماتریسِ پاداشِ مغز وارونه میشود. تغییرِ «نقطهٔ مبنایِ مطلوبیت» در نظریهٔ چشمانداز (Kahneman & Tversky, 1979). در عرفان، «توبهٔ نصوح» (قرآن، تحریم: ۸).
۴. قید، قائم به قائدِ وجود است. محدودیتها (شرایط)، ظرفِ ظهورِ نورند، نه زندان. اصلِ «کمینهسازیِ انرژیِ آزاد»؛ محدودیتها، «پیشبینیهایِ ساختاری» را شکل میدهند (Friston, 2010). در فلسفه، «قید و قائدِ وجود» در خودشناسیِ نوری.
۵. وفا، مکانیسمِ تثبیتِ نور است. پایبندی به کنشِ همراستا، حتی در نبودِ پاداشِ فوری. «راهبردِ تحریککننده» در بازیهایِ تکراری (Trigger Strategy) (Axelrod, 1984). در عرفان، «وفا به عهدِ الست» (قرآن، اعراف: ۱۷۲).
۶. سلوک، «رسیدن» نیست؛ «راهِ رفتن» است. هدف، «نقطهٔ پایان» نیست؛ «کیفیتِ حرکت» است. سیستمهایِ پویا؛ «جاذبهٔ عجیب» (Strange Attractor) که مسیر، خود، هدف است (Kelso, 1995). در عرفان، مولانا میگوید: «راه، مقصد نیست؛ راه، خود، مقصد است» (مثنوی، دفتر چهارم).
---
بخش چهارم: از «شرایطِ جبری» به «شرایطِ انتخابِ آگاهانه»
یکی از بزرگترین خطاهایِ انسانِ امروز، این باور است که «شرایط» (ژنتیک، خانواده، اقتصاد، جامعه) «سرنوشتِ» او را رقم میزنند. اما خودشناسیِ نوری، با تکیه بر اصلِ «عرضِ وجود» و «همترازیِ چهارگانه»، نشان میدهد که:
شرایط، «علتِ نهایی» نیستند؛ «مادهٔ خامِ» سلوک هستند. عقایدِ نوری، «معمارانی» هستند که این مادهٔ خام را به «اثرِ هنریِ وجود» تبدیل میکنند.
در فلسفهٔ رواقی، اپیکتتوس (Epictetus, 135 CE) با تقسیمِ جهان به «آنچه در اختیارِ ماست» (عقاید، قضاوتها، انتخابها) و «آنچه در اختیارِ ما نیست» (بدن، ثروت، شهرت، مرگ)، همین مرز را ترسیم میکند (Enchiridion). در عرفانِ اسلامی، ابنعربی (Ibn Arabi, 1240) این شرایطِ جبری را «قیدها» مینامد که در عینِ محدودیت، «ظرفِ ظهورِ نور» هستند (فصوص الحکم).
پروتکلِ عملیِ تغییرِ شرایط از طریقِ تغییرِ عقاید:
گام کنش تغییرِ عصبی–روانی
۱ بازبینیِ روزانهٔ عقاید هر شب، یک عقیدهٔ محوری را با «چشمِ نور» مرور کن.
۲ تمرینِ «توقفِ ۳ ثانیهای» پیش از واکنش به یک شرطِ بیرونی، سه ثانیه مکث کن و «مرجع» را تغییر بده.
۳ تغییرِ روایت بهجایِ «این شرط، مرا محدود میکند»، بگو: «این شرط، ظرفی است برایِ ظهورِ نور من.»
۴ ثبتِ «کارتِ سنجش» هر شب، تأثیرِ عقایدِ نوری بر شرایطِ روز را ثبت کن.
---
بخش پنجم: تمرین عملی (چگونه از شرایط، سوختِ سلوک بسازیم؟)
گام اول: تمرینِ «بازشناسیِ شرایط»
امروز، یک شرطِ بیرونیِ دشوار (مثلاً فشارِ کاری، مشکلِ خانوادگی، یا محدودیتِ مالی) را انتخاب کن. آن را بهطورِ شفاف بنویس: «شرایطِ فعلیِ من عبارتاند از: ...» سپس مشخص کن که این شرط، در کدام لایه (زیستی، روانی–اجتماعی، یا وجودی) قرار میگیرد.
جملهٔ کلیدی: «بازشناسیِ شرط، «آغازِ عبور» است.»
---
گام دوم: تمرینِ «تخلیه از قضاوتِ نفسانی»
در مواجهه با همان شرط، بهجایِ واکنشِ خودکار (شکایت، ترس، یا انکار)، سه ثانیه مکث کن و از خود بپرس: «آیا قضاوتِ من دربارهٔ این شرط، از «من» برمیخیزد یا از «خویش»؟» قضاوتهایِ نفسانی (مثل «این بیعدالتی است» یا «من لایقِ این نیستم») را شناسایی کن و آنها را رها کن.
جملهٔ کلیدی: «تخلیه، «آزادی از قضاوتِ نفسانی» است.»
---
گام سوم: تمرینِ «تحلیه به عقایدِ نوری»
بهجایِ قضاوتِ نفسانی، یک «عقیدهٔ نوری» را جایگزین کن:
· بهجایِ «این شرط، من را نابود میکند»، بگو: «این شرط، مرا به «خویش» نزدیکتر میکند.»
· بهجایِ «چرا من؟»، بگو: «این شرط، «تمرینِ وفا»ی من است.»
جملهٔ کلیدی: «تحلیه، «آراستن به نور» است که شرایط را بازتعریف میکند.»
---
گام چهارم: تمرینِ «تجلیه در عمل»
امروز، یک کارِ کوچکِ همراستا با عقیدهٔ نوری انجام بده: مثلاً اگر شرط، فشارِ کاری است، یک کارِ نیکوکارانه (حتی کوچک) در محیطِ کار انجام بده و آن را با «نیتِ نوری» همراه کن. این کنش، «نور» را در دلِ شرایط جاری میسازد.
جملهٔ کلیدی: «تجلیه، «جاری شدنِ نور در شرایط» است.»
---
گام پنجم: تمرینِ «بازبینی و ثبت»
در پایانِ روز، بنویس:
· «شرایطِ امروز: ...»
· «عقیدهٔ نوری که جایگزین کردم: ...»
· «تأثیرِ این عقیده بر شرایط: ...»
این ثبت، «بازخوردِ سلوک» است که چرخهٔ تحول را تثبیت میکند.
جملهٔ کلیدی: «بازبینی، «تثبیتِ نور» است.»
---
جمعبندی و حکمتِ نهایی
«شرایط» و «عقاید»، در یک «حلقهٔ بازگشتی» (Recursive Loop) به هم گره خوردهاند:
· شرایط، زمینهسازِ شکلگیریِ عقایدِ اولیه هستند.
· عقاید، ادراکِ ما از شرایط را تغییر میدهند.
· ادراکِ جدید، رفتارِ ما را تغییر میدهد.
· رفتارِ جدید، شرایطِ بیرونی را دگرگون میسازد.
· و این چرخه، تا بینهایت ادامه مییابد.
نکتهٔ کلیدیِ خودشناسیِ نوری: ورود به این چرخه، از هر نقطهای ممکن است؛ اما مؤثرترین نقطه، تغییرِ عقایدِ بنیادین (از «منِ جدا» به «نورِ متصل») است. با این تغییر، همهٔ شرایط، رنگِ دیگری میگیرند.
حکمتِ نهایی:
شرایط، «سنگِ راه» نیستند؛ «سنگِ بنا» هستند.
عقاید، «تزیین» نیستند؛ «معماری» هستند.
با «تخلیه»، سنگهایِ اضافی را کنار بگذار.
با «تحلیه»، معماریِ نور را بر پا کن.
و با «تجلیه»، خودت، «شرطِ ظهورِ نور» برایِ دیگران شو.
که در این نگاه، «بدترینِ شرایط» نیز، «بهترینِ ظرف» برایِ «نورانیترینِ عقیده» است.
در فلسفهٔ رواقی، سنکا (Seneca, 65 CE) میگوید: «شرایط، بر انسانِ دانا چیره نمیشوند؛ بلکه انسانِ دانا، بر شرایط چیره میشود، چرا که او، شرایط را بهمثابهٔ مادهٔ خامِ فضیلت مینگرد» (De Providentia). در عرفانِ اسلامی، مولانا این حکمت را در یک بیت چنین به نظم کشیده است:
«هر چه در عالم رخ نماید، ز نور / هست آیینهٔ او، نه پردهٔ دور» (مثنوی، دفتر سوم).
و در نهایت، خودشناسیِ نوری، این سیر را چنین ترسیم میکند:
«شرایط، خمیرِ وجودند؛ عقاید، قالِبِ نور. با هر قالب، خمیر، شکلی نو میگیرد؛ و با هر شکلی، نوری تازه آشکار میشود.»
---
📚 مطالب مرتبط:
· مقاله: خودشناسی نوری چیست؟ (درگاهِ ورود)
· مقاله: عصب؛ خودبنیادیِ نفسانی، ریشهٔ هزارتو و حجابِ نور
· مقاله: نسب؛ خدابنیادیِ نوری در برابرِ خودبنیادیِ نفسانی
· مقاله: موانع و مخالفتها؛ کالبدشکافیِ مقاومت در مسیرِ خودشناسیِ نوری
· مقاله: همترازیِ چهارگانه؛ مدارِ نور در وجودِ سالک
· مقاله: پروتکلِ لحظهایِ بازخوردِ آگاهی (۳ ثانیه تا تغییر)
---
منابع و مآخذ
· قرآن کریم (سورههای اعراف، تحریم، فجر، و روم)
· ابنعربی، محیالدین. فصوص الحکم (۱۲۴۰). (مبحث قید و قائد، فنا در حق، و وحدت وجود)
· سهروردی، شهابالدین یحیی. حکمة الإشراق (۱۱۸۶). (مبحث تخلّق به اخلاقِ الهی و سیرِ اشراقی)
· مولانا، جلالالدین محمد بلخی. مثنوی معنوی (۱۲۷۳). (مبحث خودشناسی، توبه، و نسبتِ اندیشه با وجود)
· غزالی، ابوحامد محمد. إحیاء علوم الدین (۱۰۹۵). (مبحث جبلّت، مجاهده، و تزکیهٔ نفس)
· ملاصدرا (صدرالمتألهین شیرازی). الحکمة المتعالیة فی الأسفار العقلیة الأربعة (۱۶۴۰). (مبحث وجود، عرضِ حق، و حرکتِ جوهری)
· Epictetus. (135 CE). Enchiridion. (مبحث تقسیمِ جهان به آنچه در اختیارِ ماست و آنچه در اختیارِ ما نیست)
· Seneca. (65 CE). De Providentia (On Providence). (مبحث چیرگیِ انسانِ دانا بر شرایط)
· Beck, J. S. (2011). Cognitive Behavior Therapy: Basics and Beyond. (مبحث تغییرِ عقاید در درمانِ شناختی)
· Doidge, N. (2007). The Brain That Changes Itself. (مبحث نوروپلاستیسیتی و بازسازیِ باورها)
· Bouchard, T. J., et al. (1990). "Sources of human psychological differences: the Minnesota study of twins reared apart". Science, 250(4978), 223-228. (مبحث تأثیرِ ژنتیک بر گرایشهایِ اعتقادی)
· Farb, N. A. S., et al. (2007). "Attending to the present: mindfulness meditation reveals distinct neural modes of self-reference". Social Cognitive and Affective Neuroscience, 2(4), 313-322. (مبحث تمایزِ خودِ روایی و خودِ مشاهدهگر)
· Craig, A. D. (2009). "How do you feel — now? The anterior insula and human awareness". Nature Reviews Neuroscience, 10(1), 59-70. (مبحث اینسولا و ارزیابیِ وجودی)
· Carhart-Harris, R. L., et al. (2014). "The entropic brain: a theory of conscious states informed by neuroimaging research with psychedelic drugs". Frontiers in Human Neuroscience, 8, 20. (مبحث همنوسانیِ گاما–تتا و کاهشِ DMN)
· Tononi, G. (2004). "An information integration theory of consciousness". BMC Neuroscience, 5(1), 42. (مبحث آگاهی و درجهٔ فی)
· Kahneman, D., & Tversky, A. (1979). "Prospect theory: An analysis of decision under risk". Econometrica, 47(2), 263-291. (مبحث تغییرِ نقطهٔ مبنایِ مطلوبیت)
· Friston, K. (2010). "The free-energy principle: a unified brain theory?" Nature Reviews Neuroscience, 11(2), 127-138. (مبحث کمینهسازیِ انرژیِ آزاد)
· Axelrod, R. (1984). The Evolution of Cooperation. (مبحث راهبردِ تحریککننده در بازیهایِ تکراری)
· Kelso, J. A. S. (1995). Dynamic Patterns: The Self-Organization of Brain and Behavior. (مبحث جاذبهٔ عجیب و سیستمهایِ پویا)
---
🔹 بیانیه شفافیت و یادداشت کوتاه:
همهٔ مطالب این صفحه، برداشتهای شخصی نویسنده از قرآن، عرفان اسلامی و تاریخِ فلسفه است که با تأمل و تحقیق، تدوین شدهاند. هیچ وابستگی گروهی یا تشکیلاتی ندارم. این نوشتهها، یک نقشهٔ راه شخصی برای خودشناسی است، نه یک سازمان، فرقه یا ایدئولوژی بسته. این نوشتار در چارچوب قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران و با اعتقاد به اسلام به عنوان کاملترین و خاتم ادیان تدوین شده است.
---
نویسنده: مهدی امیراحمدی (عبدالمبین)
خودشناسی نوری / عبدالمبین
---