بسمه تعالی
بنام صاحب جان یگانه خالق مهربان
---
زندگی بود و نبود است، این حیات محل گذار و صعود است
(از دوگانگیِ هستی و نیستی تا اوجِ حضور در خودشناسیِ نوری)
---
نویسنده: مهدی امیراحمدی (عبدالمبین)
در مسیرِ روشنِ بندگی
---
یادداشت نویسنده:
نویسنده: مهدی امیراحمدی (عبدالمبین). من یک انسانِ عادی هستم با تجربهای از جستجو، خطا و بازگشت. در جوانی، «خیر» را چندان ندیدم و در هزارتویِ خودبنیادی گم شدم. اما آنچه مرا از تهی چاه به افقِ نور رساند، نه داناییِ من، که «تشنگیای» بود که هرگز فروکش نکرد. این نوشتهها، حاصلِ سفرِ من در وادیِ خودشناسی است؛ نه برایِ آموزش، که برایِ «یادآوری» به هر تشنهای که حقیقت، دور از او نیست. من در این مسیر، «حمالِ حق» هستم، نه مالکِ آن؛ و هر کلمه را بهعنوانِ امانتی از نور، در اختیارِ همسفران میگذارم.
---
چکیده
در ژرفایِ وجودِ انسان، همیشه این حس، جاری بوده است که زندگی، چیزی فراتر از روزمرگیهاست. او گاهی، حضور را چنان غرقکننده حس میکند که گویی تمامِ هستی، در او، جاری است؛ و گاهی، چنان در خلأ و پوچی فرو میرود که گویی هیچچیز، معنا ندارد. «بود»، یعنی «حضورِ نابِ شاهد»؛ و «نبود»، یعنی «غفلتِ نفسانیِ خودبنیاد». زندگی، میدانِ رویاروییِ این دو قطب است. اما این رویارویی، نه یک جنگِ بینتیجه، که یک «گذرگاه» است؛ گذرگاهی که انسان، از «نبود» به «بود» صعود میکند. در خودشناسیِ نوری، زندگی، نه یک زندانِ ایستا، که «پلِّ صعود» است؛ پلی که از «نبودِ وهمی» آغاز میشود و به «بودِ نوری» میانجامد.
---
پیشگفتار
در ژرفایِ وجودِ انسان، همیشه این حس، جاری بوده است که زندگی، چیزی فراتر از روزمرگیهاست. او گاهی، حضور را چنان غرقکننده حس میکند که گویی تمامِ هستی، در او، جاری است؛ و گاهی، چنان در خلأ و پوچی فرو میرود که گویی هیچچیز، معنا ندارد. این تجربهی متناقض، او را به این جمله میرساند که:
«زندگی بود و نبود است ، این حیات محل گذار و صعود است»
«بود»، یعنی «حضورِ نابِ شاهد»؛ و «نبود»، یعنی «غفلتِ نفسانیِ خودبنیاد». زندگی، میدانِ رویاروییِ این دو قطب است. اما این رویارویی، نه یک جنگِ بینتیجه، که یک «گذرگاه» است؛ گذرگاهی که انسان، از «نبود» به «بود» صعود میکند، و از «خاکِ فراموشی» به «افقِ حضور»، راه میپوید.
---
بخش اول: بود و نبود، دو رویِ یک سکهی وجودی
زندگی، در هر لحظه، در نوسانِ میانِ «بود» و «نبود» است. اما این دو، چه هستند؟
«بود»؛ حضورِ نابِ شاهد
«بود» یعنی لحظهای که «ناظرِ بیقضاوت» در تو، بیدار است. لحظهای که نه در گذشتهای سرگردانی و نه در آیندهای پرسه میزنی؛ فقط «اینجا و اکنون» هستی. در این حالت، احساسِ «هستیِ محض» چنان قوی است که گویی تمامِ جهان، در تو، نفس میکشد. این، همان «حیاتِ سیال» است که از آن سخن رفت؛ جریانی که در آن، «من خود خویش»، خود را به تماشا نشسته است.
«نبود»؛ غفلتِ نفسانی
«نبود» یعنی لحظهای که «نفسِ خودبنیاد» بر تو چیره شده است. لحظهای که در خیالاتِ ذهنی، غرق شدهای و از «حضور»، بیخبری. در این حالت، احساس میکنی که «هستی» از تو فاصله گرفته و تو، در میانِ پوچی، سرگردانی. این، همان «فراموشی» و «غفلت» است که در ابتدایِ این مسیر، از آن گفتیم.
بود و نبود، در تعاملِ دائمی
انسان، در هر لحظه، در مرزِ میانِ این دو قرار دارد. گاهی، یک اتفاقِ ساده (مثلِ دیدنِ یک غروبِ زیبا) او را به «بود» میکشاند؛ و گاهی، یک فکرِ آزاردهنده، او را به «نبود» فرو میبرد. اما مهم، این است که زندگی، خودِ این «نوسان» نیست؛ زندگی، «فرصتِ صعود» از نبود به بود است. و این صعود، با «آگاهی» ممکن میشود.
در خودشناسیِ نوری، «بود» همان «نورِ شاهد» است و «نبود» همان «تاریکیِ نفس». زندگی، میدانِ نبردِ این دو نیست؛ بلکه «کارگاهی» است که در آن، تاریکی، به نور، تبدیل میشود.
---
بخش دوم: گذار، از «نبود» به «بود»؛ مکانیسمِ صعود
«گذار» یعنی «عبورِ آگاهانه» از یک حالت به حالتِ دیگر. این عبور، خودبهخود رخ نمیدهد؛ نیازمندِ «تمرینِ حضور» است.
گامِ نخست: تشخیصِ «نبود»
نخستین گامِ گذار، «تشخیصِ نبود» است. تا وقتی که ندانی در «نبود» فرو رفتهای، هرگز به «بود» قدم نخواهی گذاشت. این تشخیص، با «تمرینِ ۳ ثانیهای» ممکن است: هر چند وقت یک بار، مکث کن و از خود بپرس: «الان، در بود هستم یا نبود؟» این پرسش، خود، جرقهی نخستینِ صعود است.
گامِ دوم: «نبود» را تماشا کن، نه مبارزه
وقتی تشخیص دادی که در «نبود» هستی، با آن مبارزه نکن. مبارزه با نبود، خود، نوعی دیگر از نبود است. در عوض، «نبود» را تماشا کن. ببین که چگونه ذهنت، در چرخههایِ تکراریِ گذشته و آینده، گرفتار شده است. این تماشا، بدونِ قضاوت، خود، «حضور» را به صحنه بازمیگرداند.
گامِ سوم: بازگشت به «تن»، بازگشت به «بود»
عمیقترین راهِ گذار از نبود به بود، «بازگشت به تن» است. نفسِ خود را احساس کن، تپشِ قلبت را بشنو، و تماسِ پاهایت را با زمین، حس کن. این بازگشت به «اینجا و اکنونِ بدنی»، تو را از وادیِ «نبود» (ذهنِ سرگردان) به «بود» (حضورِ تنآگاه) بازمیکشاند.
در خودشناسیِ نوری، گذار، نه یک رویدادِ ناگهانی، که «تمرینی مکرر» است. هر بار که از نبود به بود برمیگردی، یک «صعودِ کوچک» را تجربه کردهای. و این صعودهایِ کوچک، در نهایت، تو را به «اوجِ حضور» میرسانند.
---
بخش سوم: صعود، از «خودِ خیالی» تا «شاهدِ ازلی»
صعود، چیزی فراتر از «حال خوب» است. صعود، یعنی «حرکتِ وجودی» از پایینترین مرتبهی وجود (خودبنیادیِ نفسانی) به بالاترین مرتبهی آن (خدابنیادیِ نوری).
پلهی نخست: از «نفسِ امّاره» تا «نفسِ لوّامه»
در پایینترین نقطه، «نفسِ امّاره» است؛ نفسی که اسیرِ شهوات، غرور، و وابستگیهایِ خیالی است. اولین صعود، وقتی رخ میدهد که این نفس، به «نفسِ لوّامه» تبدیل شود؛ یعنی نفسی که خود را سرزنش میکند و از خطاهایش، پشیمان میشود. این پشیمانی، نشانهی «بیداریِ شاهد» است.
پلهی دوم: از «نفسِ لوّامه» تا «نفسِ مطمئنه»
صعودِ دوم، هنگامی است که «نفسِ لوّامه» نیز، از سرزنشِ خود دست میکند و در «نور»، آرام میگیرد. این، «نفسِ مطمئنه» است؛ نفسی که دیگر نه در پیِ اثباتِ خود، که در پیِ «جریانِ نور» است. او میداند که «من» وسیلهای است برایِ سیر، نه هدفی برایِ چسبیدن.
پلهی سوم: «فنا» در شاهد و «بقا» در نور
اوجِ صعود، جایی است که «نفسِ مطمئنه» نیز، به عنوانِ یک «هویت» رنگ میبازد و تنها «شاهدِ ازلی» باقی میماند. این، همان «فنا» و «بقا»ست که در مقالهی «خیرِ مطلق» از آن سخن رفت. در این نقطه، «بود» به «هستیِ محض» تبدیل میشود و «نبود» به کلی، از صحنهی وجود، محو میگردد.
در خودشناسیِ نوری، صعود، سفری است از «منِ خیالی» (که در نبود، غرق است) به «منِ حقیقی» (که خود، بود است). و این سفر، با هر نفسِ آگاهانه، یک قدم، پیش میرود.
---
تمرین عملی (چگونه صعود را در زندگیِ روزمره جاری کنیم؟)
تمرینِ ۱: صبحگاهِ «نیتِ صعود»
هر صبح، پیش از هر کاری، چند لحظه بنشین و نیت کن که «امروز، از هر نبودی که مرا به خود میخواند، به بود، بازگردم». این نیت، همچون قطبنمایی، تمامِ روز را جهتدهی میکند.
جملهٔ کلیدی: «نیتِ صعود، «قطبنمایِ حضور در طولِ روز» است.»
---
تمرینِ ۲: «توقفهایِ صعود» در طولِ روز
هر دو ساعت یک بار، یک دقیقه توقف کن. چشمانت را ببند، سه نفسِ عمیق بکش، و از خود بپرس: «من، در این لحظه، در بود هستم یا نبود؟» اگر در نبود بودی، با «حضور در تن»، به بود بازگرد. این توقفها، تمرینِ «صعودِ مکرر» هستند.
جملهٔ کلیدی: «توقفهایِ روزانه، «تمرینِ صعودِ مکرر» است.»
---
تمرینِ ۳: شبگاهِ «محاسبهی صعود»
پیش از خواب، چند لحظه بنشین و روزِ خود را مرور کن. ببین که چند بار، از نبود به بود بازگشتهای، و چند بار، در نبود، ماندگار شدهای. این محاسبه، نه برایِ قضاوت، که برایِ «تقویتِ آگاهی» است.
جملهٔ کلیدی: «محاسبهی شبانه، «تمرینِ آگاهیبخشی به صعودهایِ روز» است.»
---
تمرینِ ۴: «صعود» در سختیها
وقتی با سختیای روبهرو میشوی، آن را «فرصتی برایِ صعود» ببین. بگو: «این سختی، مرا از نبودِ عادت، به بودِ آگاهانه، فرا میخواند.»
جملهٔ کلیدی: «سختیها، «پلههایِ صعود» هستند؛ نه «موانعِ سقوط».»
---
جمعبندی و حکمتِ نهایی
· زندگی، بود و نبود است؛ بود، حضورِ شاهد است و نبود، غفلتِ نفس. این دو، در هر لحظه، در کنارِ هم، جاریاند.
· حیات، محلِ گذار است؛ نه یک زندانِ ایستا، که «پلی» از نبود به بود. هر لحظه، فرصتی است برایِ عبور.
· صعود، حرکت از «نفسِ امّاره» به «شاهدِ ازلی» است؛ سفری که با «تشخیصِ نبود»، «تماشایِ بیقضاوت»، و «بازگشت به تن» ممکن میشود.
· تمرینِ صعود، در هر لحظه، با «نیتِ صبحگاهی»، «توقفهایِ روزانه»، «محاسبهی شبانه»، و «دیدنِ سختیها به عنوانِ پله» تحقق مییابد.
· ثمرهی صعود، «حیاتِ طیبه» است؛ زندگیای که در آن، بود و نبود، هر دو، در خدمتِ «حضورِ کامل» قرار میگیرند.
ای رهگذرِ این وادی،
بدان که زندگی، نه برایِ «ماندن» در یکی از این دو قطب،
که برایِ «صعودِ مداوم» از یکی به دیگری، آفریده شده است.
هر بار که از نبود برمیخیزی، یک پله بالاتر رفتهای.
و هر بار که در بود، ماندگارتر میشوی، به اوج، نزدیکتر گشتهای.
و اوج، جایی است که در آن،
نه «نبود»ی برایِ افتادن هست
و نه «بود»ی برایِ چسبیدن؛
فقط «حضور» است؛
حضوری که خود، تمامِ بود و نبودها را در بر میگیرد
و در عین حال، فراتر از همهی آنهاست.
در خودشناسیِ نوری،
زندگی، همان «پلِ صراطِ وجود» است
که از «نبودِ وهم» آغاز میشود
و به «بودِ نور» میانجامد.
و تو، ای انسان،
اگر چشمانِ «شاهد» را بگشایی،
خواهی دید که خودِ این پل،
همان «حضور» است
که تو را، قدم به قدم،
به سویِ خویش، هدایت میکند.
که «یادِ او»، «آرامِ جان» است. 🌿
---
📚 مطالب مرتبط:
· مقاله: خودشناسی نوری چیست؟ (درگاهِ ورود)
· مقاله: خود وسیله است در سیر زندگی
· مقاله: هستی سیال در حیات فعال؛ معنای زندگی
· مقاله: جستجو، تجربه، معنا
---
🔹 بیانیه شفافیت و یادداشت کوتاه:
همهٔ مطالب این صفحه، برداشتهای شخصی نویسنده از قرآن، عرفان اسلامی و تاریخِ فلسفه است که با تأمل و تحقیق، تدوین شدهاند. هیچ وابستگی گروهی یا تشکیلاتی ندارم. این نوشتهها، یک نقشهٔ راه شخصی برای خودشناسی است، نه یک سازمان، فرقه یا ایدئولوژی بسته. این نوشتار در چارچوب قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران و با اعتقاد به اسلام به عنوان کاملترین و خاتم ادیان تدوین شده است.
---
نویسنده: مهدی امیراحمدی (عبدالمبین)
در مسیرِ روشنِ بندگی
---