ویرگول
ورودثبت نام
سعید مستغاثی
سعید مستغاثیمستندساز و کارشناس سینما
سعید مستغاثی
سعید مستغاثی
خواندن ۶ دقیقه·۶ سال پیش

نقد و تحلیل فیلم ریچارد جول 2019 Richard Jewell


کلینت ایستوود در آستانه 90 سالگی باز هم فیلم ساخته و این بار تصویری دیگر از قضاوت های ناعادلانه و نمایش های جعلی در جامعه رسانه ای و امنیتی آمریکا مثل فیلم "سالی" (2016) که این ناداوری درباره یک خلبان فداکار اتفاق افتاد یا در فیلم "پرچم های پدران ما" درمورد قهرمانان جنگ به وقوع پیوست. این بار هم کلینت ایستوود براساس مقاله ماری برنر به نام "کابوس آمریکایی: تصنیف ریچارد جول" و کتاب "مظنون" از کنت الکساندر و کوین سالون فیلمی ساخته درباره ماجرای واقعی یک پلیس محلی به نام ریچارد جول که در جریان بمب گذاری 27 جولای سال 1996 آتلانتا به عنوان عامل بمب گذاری متهم شد، در حالی خود آن را کشف و بسیاری از مردم را نجات داده بود.

گزارشات جعلی که توسط روزنامه نگاری به نام کتی اسکراگز (اولیویا وایلد) در نشریه "آتلانتا جورنال" منتشر می شود، "اف بی آی" که مظنونین مختلفی را زیر نظر داشته، برروی ریچارد جول (پال والتر هاسل) حساس کرده تا همه نیرویش را برای محکوم ساختن او به کار ببندد. ریچارد با مادرش باربارا (کتی بیتس) زندگی می کند که او را بابی صدا می زند، عاشق خدمت به عنوان پلیس است و برای نیروی امنیتی و انتظامی آمریکا ارزش و احترام بسیاری قائل است ولی به دلیل سادگی و عشق به مطرح شدن، خود را در مظان اتهام ناعادلانه ای قرار می دهد. اما در این بین یک وکیل به نام واتسون برایانت (سام راکول) به او کمک می کند.

کلینت ایستوود پس از دوران پر فراز و نشیب جوانی و میانسالی اش، تقریبا از هفتاد و دو سالگی و با فیلم "رودخانه مرموز" دوران جدیدی از فیلمسازی اش را در سینما آغاز کرد. اگرچه ده سال قبلش با فیلم "نابخشوده" اولین اسکار کارگردانی را گرفته بود اما پس از فیلم "رودخانه مرموز"، فیلم هایی را کارگردانی کرد که در کارنامه کاری او و همچنین سینمای سال 2000 هالیوود، نو و بکر بودند. آثاری همچون "محبوب میلیون دلاری" (که دومین اسکار را برایش به ارمغان آورد)، "نامه هایی از ایووجیما" (که پروژه ای نفس گیر دو فیلمه همراه "پرچم های پدران ما" در یک سال بود)، "گرن تورینو" و "جابجایی" (یک پروژه دو فیلمه دیگر در طی یک سال) و "آخرت" و ...

کلینت ایستوود در طی این مدت، فیلم های سفارشی متعددی هم ساخت که فاجعه بارترین آنها به نام "قطار 15:17 به پاریس" درباره عملیات تروریستی قطار تالیس، سال گذشته نمایش داده شد؛ یک فیلم تبلیغاتی ساده لوحانه و ابلهانه به سبک نازی ها که آمریکایی ها درباره شان ساخته باشند! همچنین فیلم "شکست ناپذیر" در آستانه جام جهانی 2010 آفریقای جنوبی و "تک تیرانداز آمریکایی" را در سال 2014 و در اوج اعتراض به جنگ و اشغال عراق توسط آمریکا، برای دفاع از یک تروریست آمریکایی به نام کریس کائل جلوی دوربین برد.

اما ایستوود در کنار آن فیلم های سفارشی، آثاری از نوع دلمشغولی های خودش هم ساخته ، مثل "مول" که سال گذشته به یاد یاغی گری های امثال "هری کالاهان" در "هری کثیف" و "بوچ هینز" در "دنیای بی عیب و نقص" کارگردانی کرد یا "جرسی بویز" درباره یک گروه موسیقی راک به همین نام دردهه 1960.

کلینت ایستوود فیلم هایی هم ساخته که ناگفته ها و نیمه های پنهان را در تاریخ معاصر آمریکا به نمایش گذارده است مثل فیلم "جی ادگار" که به پنجاه سال حاکمیت جی ادگار هوور بر "اف بی آی" پرداخته بود و پرونده های نامکشوفی که "هوور" درباره برخی روسای جمهوری محبوب آمریکا همچون کندی و روزولت در دست داشت را برای اولین بار در مقابل دوربین سینما قرار می داد. ایستوود در این نوع فیلم ها مورد غضب هالیوود قرار گرفت و علیرغم ساختار قوی و روایت بالای حد استاندارد آنها، در هیچیک از لیست ها و برگزیدگان فصل جوایز تحویل گرفته نشد.

تقریبا همین بلا بر سر فیلم "ریچارد جول" هم آمده است. این فیلم به جز در مورد نامزدی "کتی بیتس" از نظر برخی انجمن های نقد فیلم و البته گلدن گلوب و اسکار، در هیچیک از دیگر موارد از جمله فیلمنامه و کارگردانی و فیلمبرداری و تدوین و موسیقی و بازیگری قابل قبول سام راکول و پال والتر هاسر و ... موفق به راهیابی به فصل جوایز نشد و دلیل آن هم بسیار واضح است.

در صحنه ای از فیلم "ریچارد جول"، وکیل او یعنی واتسون برایانت در کنفرانس خبری می گوید که دو تا از بزرگترین قدرت های جهان، زندگی ریچارد جول و مادرش را به جهنم تبدیل کردند؛ دولت آمریکا از طریق اف بی آی و رسانه ها. در واقع این رسانه ها بودند که اخبار و گزارشات جعلی علیه ریچارد جول انتشار دادند و اف بی آی هم دنبال آن را گرفت.

رسانه ها در فیلم "ریچارد جول" از مخرب ترین ابزار و وسایل موجود در جهان نمایانده شده و خبرنگاران و گزارشگرانش از جمله کتی اسکراگز از مالیخولیایی ترین و سادیستیک ترین افرادی است که می توان در این دنیا معرفی کرد. در مقابل، زندگی ریچارد جول و مادرش بسیار ساده و صمیمی به تصویر کشیده شده.

ریچارد آنچنان به دستگاه پلیسی و امنیتی آمریکا اعتقاد دارد که حتی وقتی زندگیش را به هم ریخته و مادرش را دچار افسردگی و ناراحتی اعصاب کرده اند، بازهم با آنها صمیمانه و صادقانه برخورد می کند، چراکه اعتقاد دارد به وظیفه شان عمل می کنند اما این وضعیت غیر منصفانه که انبوه خبرنگاران رسانه ها را بیست و چهار ساعته در مقابل خانه شان، کاشته است و به اضطراب و ناراحتی کشیده شدن زندگی شان، بالاخره ریچارد آرام و متین را هم به رفتارهای عصبی و خشن وا می دارد. تا آخرین بازپرسی در اف بی آی که او اگرچه هنوز براین باور است آن بازپرس ها، دولت آمریکا هستند اما واتسون به او می گوید که "آنها دولت آمریکا نیستند بلکه حرامزاده هایی هستند که برای دولت آمریکا کار می کنند". از اینجاست که ریچارد همه احترام و ارزش به اف بی آی را کنار گذاشته و به بازپرس ها تحکم می کند که آنها هیچ مدرکی برای متهم کردنش ندارند و از جستجوی خانه شان و در اساب منزلشان هیچ چیزی پیدا نکرده اند.

ریچارد می گوید:

"من فکر می کردم این اداره با آن نشانی که برروی پنجره دفترش نصب کرده اید، برای اجرای قوانین ایالتی است و بهترین شغلی که آرزوی هر کسی می تواند باشد، کار کردن در این اداره است. ولی دیگر مطمئن نیستم که چنین فکری داشته باشم. من در آن شب وظیفه ام را انجام دادم و چند نفر در حال حاضر به همین خاطر زنده هستند. واقعا فکر می کنید دفعه بعد که نگهبانی با یک کیف مشکوک برخورد کند، وجود آن کیف را گزارش می کند؟ شک دارم. چون فکر می کند که نمی خواهد یک ریچارد جول دیگر باشد. پس فقط فرار می کند. به این ترتیب چگونه امنیت افزایش پیدا می کند؟"



در تاریخ همین دو سه دهه اخیر آمریکا، شاهد انبوهی از این نوع قضاوت های ناعادلانه بوده ایم. همین یکی دو ماه پیش بود که سه مرد زندانی شده در ایالت "مریلند" آمریکا، بعد از ۳۶ سال با بازبینی پرونده‌هایشان توسط دادگاه تبرئه و از زندان آزاد شدند. آنها در سال 1983 به جرم قتل یک نوجوان شانزده ساله به حبس ابد محکوم شده بودند اما هیچگاه ادله کافی برای محکومیتشان اقامه نشد و حتی شاهدان بسیاری از تیراندازی فرد دیگری به آن نوجوان شهادت داده بودند.

یا سال گذشته مقامات شهر سیمی‌ولی در کالیفرنیای آمریکا فردی که به طور اشتباهی ۴۰ سال به جرم کشتن یک زن و فرزند ۴ ساله‌اش زندانی شده بود را پس از آزمایش "دی ان ای" و اسناد و مدارک دیگر، تبرئه و از زندان آزاد کردند.

و یا در سال 1984 با اوج گیری کودک آزاری در آمریکا و به خصوص ایالت نبراسکا، عده ای دستگیر شدند و برخی بدون دلیل و اسناد تنها براساس اعترافات کودکان قربانی به حبس های شگفت آوری مانند 268 سال، 252 سال، 240 سال و در مجموع به 2210 سال محکوم شدند. پس از گذشت حدود 20 سال ، وقتی کودکان یاد شده بزرگ شدند، اذعان نمودند براثر فشار پلیس ناگزیر از اعترافات فوق شده بودند، در نتیجه بی گناهی برخی افراد محکوم شده پس از بیست و خرده ای سال معلوم و از زندان آزاد شدند.

ریچارد جول هم یکی از همین افراد بود که با فشار رسانه ای و پلیس امنیت آمریکا به این سرنوشت دچار شد.

۱
۰
سعید مستغاثی
سعید مستغاثی
مستندساز و کارشناس سینما
شاید از این پست‌ها خوشتان بیاید