دوره ۹ مهندسی خلقت: اختراع یک زبان برنامهنویسی جدید با یک کد ابرهوش!
از یک سؤال ساده تا یک پارادایم جدید:
یک سؤال ساده ذهنم را رها نمیکرد: چرا کامپیوتر ما هندسه را نمیفهمد؟
همهچیز در کامپیوتر بهصورت خطی ذخیره میشود. یک تصویر، یک شبکه، یک مدل سهبعدی، همه به ردیفهای پشت سر هم در حافظه تبدیل میشوند. این کار برای متن و جدول عالی است، اما برای چیزهایی که شکل دارند، کارآمد نیست. طبیعت اما اینطور کار نمیکند. در طبیعت همهچیز هندسه دارد. از دانه برف تا لانه زنبور، از شبکه گرافن تا چشم حشره. همه از یک الگوی تکرارشونده پیروی میکنند.
این تفاوت، شروع یک مسیر شد که به دو دستاورد رسید: یک کد ابرهوش که هندسه طبیعی را میسازد و درک میکند، و یک زبان برنامهنویسی جدید که هندسه را در قلب خود دارد.

کد ابرهوش: مولد هندسه طبیعی
کد ابرهوش یک مولد هندسه است، اما نه یک مولد معمولی. این سیستم سه ویژگی دارد که آن را از یک برنامه معمولی جدا میکند.
اول، هندسهمحور است، نه عدد-محور. برنامههای معمولی با اعداد کار میکنند. این کد با شکلها کار میکند. یک شبکه، یک حلقه، یک گوی، همهچیز در این سیستم یک هویت هندسی دارد. دوم، چندلایه است. از کوچکترین واحد تا بزرگترین ساختار، همهچیز به هم متصل است. مثل یک شهر که از خانه، محله، منطقه، و شهر ساخته شده. سوم، مقیاسپذیر است. همان اصولی که برای یک شبکه کوچک کار میکند، برای یک شبکه عظیم هم کار میکند. این ویژگی، آن را برای شبیهسازی سیستمهای پیچیده مناسب میکند.
زبان برنامهنویسی جدید PCT : وقتی هندسه زبان میشود
اگر کد ابرهوش PCT مغز است، زبان جدید PCT زبان آن است. زبانی که به شما اجازه میدهد مستقیماً با هندسه حرف بزنید.
تصور کنید میخواهید یک شبکه ششضلعی را تحلیل کنید. در زبانهای موجود، شما باید کتابخانه نصب کنید، خودتان مختصات را محاسبه کنید، همسایهها را دستی پیدا کنید، و حلقهها را کد بزنید. دهها خط کد، برای یک کار ساده. در زبان جدید، همه اینها جزء خود زبان است. مثل for و if که در همه زبانها وجود دارد.
این زبان سه ویژگی کلیدی دارد. هندسه بهعنوان نوع درجه-اول یعنی در این زبان، شکل یک نوع داده است، همانطور که عدد و متن نوع داده هستند. کامپایلر مستقیماً میفهمد که با هندسه طرف است. موازیسازی درونزبانی یعنی برای اجرای موازی، فقط یک کلمه کافی است. بدون پیچیدگی، بدون thread، بدون multiprocessing. زبان خودش میداند چطور کارها را بین هزاران هسته پخش کند. یک کد، چند مقصد یعنی یک بار مینویسید و زبان آن را به CPU، GPU، FPGA، و حتی تراشه اختصاصی تبدیل میکند.
چرا این اختراع PCT در زمان درست آمده است؟
سه روند جهانی، این اختراع را به یک فرصت استراتژیک تبدیل کرده است.
موج اول، انفجار بازار تراشههای هوش مصنوعی است. بازار جهانی تراشههای AI از ۶۱.۸ میلیارد دلار در سال ۲۰۲۵ به ۸۴.۱ میلیارد دلار در سال ۲۰۲۶ رسیده است، با نرخ رشد سالانه ۳۶.۱ درصد. این بازار تشنه ابزارهای جدید برای طراحی و بهینهسازی است.
موج دوم، رشد بازار ابزارهای طراحی تراشه (EDA) است. بازار جهانی این ابزارها از ۱۸.۱ میلیارد دلار در ۲۰۲۵ به ۱۹.۸ میلیارد دلار در ۲۰۲۶ رسیده است. در قلب این بازار، ابزارهای «سنتز سطح بالا» یا HLS قرار دارند که به طراحان اجازه میدهند بدون نوشتن کد سختافزاری پیچیده، تراشه طراحی کنند. بازار HLS بهتنهایی از ۱۳.۷ میلیارد دلار در ۲۰۲۵ به ۱۵.۸ میلیارد دلار در ۲۰۲۶ رسیده و پیشبینی میشود تا ۲۰۳۰ به ۲۶.۹ میلیارد دلار برسد.
موج سوم، ظهور کامپیوترهای کوانتومی است. بازار نرمافزار کوانتومی از ۰.۶۲ میلیارد دلار در ۲۰۲۵ به ۰.۷۸ میلیارد دلار در ۲۰۲۶ رسیده و انتظار میرود با نرخ رشد ۲۵.۲ درصد تا ۲۰۳۱ به ۳.۹۷ میلیارد دلار برسد. زبانهای برنامهنویسی کوانتومی، یکی از گلوگاههای اصلی این بازار هستند.
در ایران نیز، سه رکن زیرساختی شکل گرفته است. ابررایانه سیمرغ دانشگاه امیرکبیر با ظرفیت ۱۸۰ ترافلاپس در حال بهرهبرداری است و برنامه رسیدن به مقیاس ۵.۳ پتافلاپس را دنبال میکند. شرکتهای دانشبنیان ایرانی مانند «بام» موفق به طراحی پردازشگر هوش مصنوعی با توان ۲۰ میلیارد عملیات بر ثانیه شدهاند. و ابرپردازش میکروالکترونیک ایران برای طراحی تراشه بومی راهاندازی شده است. این سه رکن، دقیقاً همان زیرساختهایی هستند که یک زبان برنامهنویسی جدید برای رشد نیاز دارد.
بازار جهانی: از دانشگاه تا صنعت تا هوش مصنوعی
این اختراع در تقاطع چند بازار بزرگ قرار دارد و مشتریان آن از سه لایه متفاوت تشکیل شدهاند.
لایه اول، دانشگاهها و مراکز پژوهشی هستند. در سراسر جهان، هزاران گروه پژوهشی در حوزههای فیزیک مواد، شیمی محاسباتی، و علوم کامپیوتر به دنبال ابزارهایی هستند که شبیهسازی سیستمهای پیچیده را سادهتر کنند. بازار مدلهای زبانی دامنه-محور، که ابزارهای تخصصی برای حوزههای علمی را در بر میگیرد، از ۳.۸۵ میلیارد دلار در ۲۰۲۵ به ۴.۷۸ میلیارد دلار در ۲۰۲۶ رسیده و پیشبینی میشود تا ۲۰۳۱ به ۱۸.۲۵ میلیارد دلار برسد. دانشگاههای پیشرو مانند MIT، استنفورد، و ETH زوریخ، مشتریان طبیعی این نوع ابزارها هستند. در ایران نیز، مراکز ابررایانهای مانند شریف، امیرکبیر، و IPM، و همچنین پژوهشگاه دانشهای بنیادی، میتوانند اولین پایلوتها را اجرا کنند.
لایه دوم، صنعت نیمههادی و طراحی تراشه است. شرکتهایی مانند Synopsys، Cadence، و Siemens EDA ابزارهای طراحی تراشه تولید میکنند. بازار FPGA بهتنهایی از ۱۰.۰۸ میلیارد دلار در ۲۰۲۵ به ۱۱.۰۲ میلیارد دلار در ۲۰۲۶ رسیده و پیشبینی میشود تا ۲۰۳۱ به ۱۷.۲۳ میلیارد دلار برسد. بازار پلتفرمهای برنامهنویسی GPU نیز از ۴.۷۳ میلیارد دلار در ۲۰۲۵ با نرخ رشد ۲۲.۲ درصد در حال گسترش است. شرکتهایی مانند AMD (Xilinx)، Intel (Altera)، و Lattice، و همچنین استارتاپهای طراحی تراشه در چین، کره، و اروپا، مشتریان بالقوه این زبان هستند.
لایه سوم، شرکتهای هوش مصنوعی و کوانتوم هستند. NVIDIA، Qualcomm، و شرکتهای نوظهور مانند Cerebras و Graphcore به دنبال زبانهای سطح بالا برای توصیف شتابدهندههای خود هستند. IBM Quantum، Google Quantum AI، و PsiQuantum به دنبال زبانهای کوانتومی جدید هستند. بازار نرمافزار کوانتومی که از ۰.۷۸ میلیارد دلار در ۲۰۲۶ با نرخ رشد ۲۵.۲ درصد در حال رشد است، یکی از جذابترین بازارهای این حوزه است.
بازار ایران: از ابررایانه تا شرکتهای دانشبنیان
در ایران، این اختراع میتواند در سه سطح بازار ایجاد کند.
سطح اول، مراکز ابررایانه و دانشگاهها هستند. ابررایانه سیمرغ در امیرکبیر، ابررایانه شریف، و شبکه ملی ابررایانش ایران (IRANHPC) زیرساخت لازم برای اجرای این زبان را دارند. این مراکز میتوانند اولین پایلوتها را اجرا کنند و بهعنوان مرجع علمی، اعتبار لازم را فراهم کنند.
سطح دوم، شرکتهای طراحی تراشه و FPGA هستند. شرکتهایی که روی پلتفرم Xilinx UltraScale کار میکنند، مانند شرکت بام که پردازشگر ۲۰ میلیارد عملیات بر ثانیه ساخته، میتوانند از این زبان برای توصیف و بهینهسازی شتابدهندههای خود استفاده کنند. ابرپردازش میکروالکترونیک ایران نیز که برای طراحی تراشه بومی راهاندازی شده، یکی از مشتریان طبیعی است.
سطح سوم، شرکتهای دانشبنیان و استارتاپهای هوش مصنوعی هستند. بیش از ۷۰۰ شرکت دانشبنیان در ایران فعال هستند که در حوزههای هوش مصنوعی، پردازش داده، و اتوماسیون صنعتی کار میکنند. این شرکتها به ابزارهای بومی و مقرونبهصرفه نیاز دارند و میتوانند اولین خریداران نسخه تجاری این زبان باشند.
مشتریان بالقوه: از ایران تا جهان
در ایران: مراکز ابررایانه شریف، امیرکبیر، و IPM؛ شرکتهای طراحی تراشه مانند بام و آساپرداز آریسا؛ ابرپردازش میکروالکترونیک ایران؛ دانشگاههای صنعتی مانند شریف، امیرکبیر، و علم و صنعت؛ و شرکتهای دانشبنیان در حوزه هوش مصنوعی و پردازش داده.
در جهان: شرکتهای EDA مانند Synopsys، Cadence، و Siemens EDA؛ سازندگان FPGA مانند AMD (Xilinx)، Intel (Altera)، و Lattice؛ شرکتهای هوش مصنوعی مانند NVIDIA، Qualcomm، Cerebras، و Graphcore؛ شرکتهای کوانتومی مانند IBM Quantum، Google Quantum AI، Rigetti، و PsiQuantum؛ و دانشگاههای پیشرو مانند MIT، استنفورد، ETH زوریخ، و Tsinghua.
ارزش و قدرت این اختراع:
ارزش این اختراع در سه چیز است: سرعت، سادگی، و سازگاری.
سرعت: برای مسائل هندسی، این زبان چندین برابر سریعتر از روشهای فعلی عمل میکند. دلیلش ساده است: وقتی کامپیوتر خودش هندسه را میفهمد، نیازی به شبیهسازی آن ندارد. سادگی: کاری که در زبانهای فعلی ۵۰ خط کد میخواهد، اینجا ۵ خط میخواهد. این یعنی بهرهوری مهندسان چند برابر میشود. سازگاری: از یک لپتاپ ساده تا ابررایانه، از FPGA تا تراشه اختصاصی، یک کد برای همه کار میکند.
قدرت این اختراع در انحصار آن است. هیچ زبان دیگری این ترکیب را ندارد: هندسه بهعنوان نوع درجه-اول، موازیسازی درونزبانی، و کامپایل به چندین سختافزار مختلف. زبانهایی مانند پایتون، جولیا، و موجو هرکدام بخشی از این قابلیتها را دارند، اما هیچکدام همه آنها را در یک پارادایم واحد ندارند.
آینده این پروژه:
این پروژه در مرحله آماده برای تجاریسازی است. مسیر پیش رو شامل گزارش فنی کامل برای سرمایهگذاران، اجرای پایلوت صنعتی با یکی از مراکز ابررایانه یا شرکتهای تراشه، انتشار آکادمیک در مجامع علمی، عرضه محصول تجاری برای صنعت، و توسعه بینالمللی با شرکای جهانی است.
بیش از هفتاد سال از عمر کامپیوتر میگذرد. در این مدت، زبانهای زیادی ساخته شده. اما تقریباً همهشان یک فرض مشترک داشتهاند: حافظه خطی . این فرض برای خیلی از کارها کافی بوده، اما برای مسائل طبیعی، یک گلوگاه جدی است. اختراع ما این گلوگاه را برمیدارد، نه با اضافهکردن یک کتابخانه، بلکه با تغییر پارادایم : هندسه، خودِ زبان است.
اگر شما سرمایهگذار هستید و به دنبال فرصتهای نوآورانه، مدیر فنی یک شرکت هستید و به ابزارهای بومی نیاز دارید، پژوهشگر هستید و به موضوع علاقهمندید، یا نماینده یک نهاد هستید و میخواهید پروژه را حمایت کنید، با من تماس بگیرید. من آمادهام گزارش فنی کامل را ارائه دهم، نسخه نمایشی را نمایش دهم، پایلوت مشترک را طراحی کنیم، و جزئیات همکاری را بررسی کنیم. اطلاعات تماس در پروفایل من موجود است. اگر علاقهمند هستید، لطفاً پیام بفرستید.