
چند روز قبل وقتی همراه دوستم بودم یک نفر با شماره ناشناس با دوستم تماس گرفت و یک دوره آموزشی که قرار هست برگزار بشه تبلیغ کرد. این نوع تماسهای تبلیغاتی برای خرید سیمکارت، کپسول آتشنشانی و بیمه دیده بودم اما برای دوره آموزشی جدید بود.
نکته جالب اینجا بود که دورهای که تبلیغ شد با شغل و تحصیلات دوستم مطابقت داشت. یعنی این یک تماس به شمارههای رندم نبود و از قبل میدونستن طرف شغلش چیه، تحصیلاتش چیه، چند سالشه کجا زندگی میکنه و ... یعنی کاملاً هدفمند بود.
در حین صحبت هم دوستم در حالت تعجب بود و بعد از این که توضیحات rak' خانم پشت تلفن تموم شد پرسید شماره من از کجا گرفتید؟ بعد از کمی حرفای نامربوط جواب داد که ما بازاریاب هستیم و شغلمون تبلیغاته و شماره قشرهای مختلف داریم (این توجیه کاملاً دروغ بود).
نکته اینجاست که این سیمکارتی که باهاش تماس گرفتن شماره کاری دوستم بود که در هیچ سایتی یا اپلیکیشنی با اون ثبت نام نکرده بود و تعداد محدودی یعنی رئیس و همکارانش این شماره رو داشتن!
حتما اطلاع دارید که تمام اطلاعات فعالیتهای کاربران در اینترنت و اپلیکیشنهای موبایل توسط شرکتهای صاحب سرویسها جمعآوری میشه و همین دادههای ارزشمند برای تبلیغات، بازاریابی، ارتقای سرویسها، فروش به سایر شرکتها و ... استفاده میشه. اما در این مورد خاص مطمئن بودیم که این روشها دخیل نبود.
نظر من این بود که حتماً قبل از این شماره همراه اطلاعاتش ثبت شده و حالا در اختیار شرکت بازاریابی هست اما خودش چون به حریم شخصی و این جور چیزا خیلی حساس هست، مطمئن بود این طور نیست.
بعد از کمی تبادل نظر فقط یکجا پیدا شد که این شماره همراه با اطلاعات شخصی ثبت شده؛
رزومه! بله چه جایی بهتر از این که بشه کلی اطلاعات خوب از کسی پیدا کرد.
این شماره هم با فرض این که شماره کاری هست در رزومه درج شده بود تا اگر درخواست استخدامی به نتیجه رسید با همین شماره همکاری ادامه پیدا کنه.
همه چی برای ما روشن شد اما توضیحاتی که در ادامه میخونید نکاتی هست درباره آگهیهای بی نام و نشان یا حتی با نام و نشان که هدفشون اصلا استخدام نیست.
این آگهیهای جعلی فقط برای جمع آوری اطلاعات افراد هستند تا بعد از تحلیل و بررسی و دسته بندی برای کارهای تبلیغاتی هدفمند استفاده کنند. مخصوصاً این که تو این اوضاع بد اقتصادی هر آگهی با سیل درخواستها مواجه میشه. این دوست ما هم بعد از کمی فکر کردن به این نتیجه رسید زمانی که دنبال کار بود برای دهها آگهی بی نام و نشان درخواست فرستاده.
اگر همین الان به سایتهای نشر آگهی استخدام یا کاریابی سر بزنید صدها یا شاید هزاران آگهی استخدام میشه پیدا کرد که در عنوانش نوشته شده یک موسسه معتبر، یک شرکت خصوصی، یک مجموعه معتبر یک کارخانه صنعتی، یک کارگاه تولیدی و ... و هیچ اسمی ندارند.
دوم این که اکثر این آگهیها حتی یک شماره تماس هم ارائه نمیکنند چه برسد به آدرس یا سایت.
در همه این آگهیهای بینام و نشان مشکوک به جعلی فقط یک آدرس ایمیل برای ارسال درخواست و رزومه دیده میشود که حتی آدرس ایمیل هم چیزی شبیه این موارد فرضی هست: Ali.g895 یا job1.company یا a.xy.q یعنی حتی اسم رسمی و واضح در آدرس ایمیل دیده نمیشود.
و جالبترین بخش قضیه اینجاست که وقتی متن این آگهیها را بخوانید آنقدر کلی و بدون توضیحات کافی هستند که خیلی از کارجوها این فرصت را شغلی مناسب خودشان تشخیص میدهند و بدتر این که در برخی به امتیازات خاص مثل حقوق بالا یا چیزهای دیگری اشاره شده تا بیشتر تشویق کننده باشد.
با این که من مدرک کافی ندارم ثابت کنم اکثر این نوع آگهیها جعلی هستند، اما همه این نشانهها بگذارید کنار دهها درخواستی که برای این ایمیلها فرستاده میشود و هیچ وقت جوابی گرفته نمیشود.
به نظرم این روش جمع آوری اطلاعات شهروندان واقعاً کار کثیفی هست. خلاء قانون هم در این قضیه به شدت احساس میشود.
حداقل سایتهای انتشار آگهی باید ملزم به درج نام و نشانی و شمارههای تماس آگهی دهنده باشند تا هرکسی از این وضعیت سوء استفاده نکند.
سایتها و مراکز کاریابی معتبر هم کم نیستند که همه اطلاعات کارفرماها واضح و مشخص هست اما به همین موارد هم نمیتوان اکتفا کرد.
به نظر من، حداقل کاری که میشود کرد این هست که کارجوها نباید برای هر آگهی بینام و نشان که میبینند به سرعت کل اطلاعاتشان را ارسال کنند. شاید بعضی بگویند من که دنبال کار هستم حالا یک عده اطلاعات من را داشته باشند چندتا تبلیغ برای من بفرستند مگر چه میشود؟
این مطلب برای جواب دادن به این سوال نیست چون حفاظت از اطلاعات شخصی و حفظ حریم خصوصی داستان بلندی هست که در موارد جزئی از نظر افراد مشکل ساز نیست اما وقتی به سوء استفادههایی در ابعاد بزرگ برسیم قضیه خیلی خطرناک خواهد بود.