ویرگول
ورودثبت نام
مهدی مرادی
مهدی مرادیدر حال آموختن بیش از پیش
مهدی مرادی
مهدی مرادی
خواندن ۳ دقیقه·۵ سال پیش

به مناسبت زادروز فروغ فرخزاد

در فروغ جادویی هست که او را بدل به «زن اثیری» می‌کند. زنی که همه‌ی مردان تحصیل‌کرده‌ی ایرانی عاشق اویند. البته همه نه، 98.2 درصد آن‌ها معشوقه‌ای در ذهن خود دارند که مثل او باسواد، بااحساس، جسور، شاعر و صدالبته زیباست. آن اون 1.2 درصد باقیمانده هم اقلیتی‌ بودند و هستند که فروغ را از نزدیک دیده‌اند؛ با او قهوه‌ای نوشیده‌اند؛ با او حرف زده‌اند؛ و... برای این‌ها فروغ زن اثیری نیست، خاطره‌ای فراموش‌نشدنی از زنی زمینی اما متفاوت با زمینه و زمانه‌ی خودش است.

رقم این 1.2 درصد البته زیاد نیست، اگر از جمعیت تحصیل‌کرده‌ی ایرانی حساب کنی، که برخلاف ادعاهایشان اندک‌اند. می‌ماند تحصیل‌نکرده‌ها و تحصیلکرده‌های بی‌فرهنگ اما پولدار، که در کنه وجودشان عاشق مهوش و آفت‌ بودند و هستند: ایدئال خرد آن‌ها زنی «سکسی» و احیاناً پولدار است که حین قر دادن می‌خواند: «جمال مهوش را ببین، دید بزن». زنی که خود را می‌لرزاند و آنها را به آرامش می‌رساند.

مرد ایرانی سنتی - اعم از مذهبی و غیرمذهبی - که حاضر است برای پیشرفت با دختر بدگل و بدرنگ هر صاحب ثروت و قدرتی ازدواج کند، یا ترجیح می‌دهد زنی کم‌سوادتر و کم‌‌جسارت‌تر از خود داشته باشد که بتواند او را در چنگ خود نگه دارد، به جبران کاستی‌های این هم‌آغوشی، در جست‌وجوی زنان کوچه لهستانی‌ها برمی‌آمد: کافه و کاباره‌های اطراف شهر نو مثل کاباره‌ی شکوفه نو میعادگاه این مردان حسرت‌زده بودند.

دنیای این دو دسته از هم سواست؛ اما دسته‌ی اول هم کم حسرت‌زده نیست. دسته‌ی اول هنوز که هنوز است به لابراهیم گلستان به چشم رقیب عشقی نگاه می‌کند. او هم طبیعی است که اگر غیرت به معنای سنتی نداشته باشد، نخوت در شکل مدرنش را دارد. خودش را شاید تنها روشتنفکر ایران می‌داند و البته که همای سعادت بر شانه‌های او نشسته. میان آن‌همه هنرمند و نویسنده، فروغ او را برگزیده، چیزهایی از او آموخته، الهاماتی به او داده و البته تا پایان با او مانده. گلستان قدر موقعیت خودش را می‌داند و معلوم است که کسی را به حریم خصوصی‌شان خاطرات‌شان راه نخواهد داد.

پنجاه‌و‌پنج سال بعد از غیبت ناگهانی فروغ فرخزاد، در عصری که هنرپیشه‌های مبتذل یک‌شبه بدل به شاعره‌های مفتضح می‌شوند (به لطف رفت‌وآمد با ناشران کاسب‌مسلک؛ همچنان‌که هم در تلویزیون جمهوری اسلامی نقش مذهبی بازی می‌کنند، هم در اینستاگرام ادای اپوزیسیون درمی‌آورند)، غروب شاعر با قارقار غراب‌ها غمگین‌تر می‌شود. البته اگر فروغ نیست، فریدون هست: شوی استعدادیابی تلویزیون هست و در هر جشن سال جدید حداقل یک خواننده‌ی بازاری جدید عرضه می‌کند که «عشق به دنیا دارد»، اما نمی‌داند در دنیا چه می‌گذرد.

مرد تحصیلکرده‌ی ایرانی هم سرخورده از یافتن فروغ فرخزاد اثیری یا ترسان از تماس با نوع زمینی آن - که نمی‌تواند بپذیرد هستند و چه‌بسا عمیق‌تر و ای‌بسا بیشتر از او باشند - مجبورست به یکی از همین روشنفکر-بازیگرهای بسیار در صحنه‌ی دانشگاه، هنر و سیاست دل ببندد، که کمابیش مثل خودش مبتذل، متفرعن و... هستند، اما او نمی‌خواهد این شباهت را بپذیرد و لذا از خودش و از دیگری چون خودش فراری است. زنی که تکرار می‌کند «خواهش می‌کنم وارد سیاست نشو» و البته مردی که فقط ادای سیاست را می‌آورد. اینجاست که زنی با شماره‌ی شناسنامه‌ی «678 صادره از بخش 5 ساکن تهران» در قالب زن اثیری می‌ماند، اما عکس‌هایش برای نسل جدید رنگی می‌شود.



۴
۱
مهدی مرادی
مهدی مرادی
در حال آموختن بیش از پیش
شاید از این پست‌ها خوشتان بیاید