# پرتقال؛ اولین هوش مصنوعی آفلاین ایران در دنیایی که بیشتر دستیارهای هوش مصنوعی برای هر پاسخ باید به اینترنت و سرورهای خارجی متصل شوند، «پرتقال» یک ایده متفاوت را دنبال میکند: تمام قدرت هوش مصنوعی، روی خود گوشی شما. پرتقال یک دستیار هوشمند اندرویدی است که با مدل زبانی اختصاصی PortaghalIR-3 توسعه یافته و هدفش ارائه تجربهای کاملاً آفلاین، بومی و حریمخصوصیمحور برای کاربران ایرانی است. ## پرتقال چیست؟ پرتقال یک اپلیکیشن هوش مصنوعی برای دستگاههای اندرویدی است که بهجای ارسال پرسشها به سرور، همه پردازشهای زبانی را بهصورت محلی انجام میدهد. این یعنی نه به اینترنت نیاز دارید، نه دادههایتان جایی ارسال میشود و نه نگران قطع دسترسی بهدلیل تحریمها خواهید بود. مدل اصلی این اپلیکیشن، PortaghalIR-3 نام دارد؛ مدلی که طبق معرفی سازندگان، با تکنیکهای فشردهسازی پیشرفته به حجم بسیار کم ۲ مگابایت رسیده است. همین حجم سبک باعث میشود پرتقال حتی روی گوشیهای قدیمی و کمحافظه هم قابل اجرا باشد. ## چرا هوش مصنوعی آفلاین مهم است؟ سرویسهای ابری مثل ChatGPT، Gemini و Claude قدرت بالایی دارند، اما برای کاربران ایرانی چند مشکل جدی ایجاد میکنند: - **وابستگی به اینترنت:** در سفر، مترو، هواپیما یا مناطق با اینترنت ضعیف، دسترسی از بین میرود. - **حریم خصوصی:** مکالمات و فایلها روی سرورهای شرکتهای ثالث ذخیره میشوند. - **تحریم و پرداخت:** ثبتنام، پرداخت اشتراک یا دسترسی به سرویسهای خارجی همیشه ساده نیست. - **هزینههای ارزی:** استفاده مداوم از سرویسهای خارجی میتواند پرهزینه باشد. پرتقال دقیقاً همین مشکلات را هدف گرفته است. همهچیز روی دستگاه شما میماند، هیچ دادهای به سرور خارجی نمیرود و استفاده روزانه آن نیز رایگان است. ## PortaghalIR-3 چگونه کار میکند؟ مدل PortaghalIR-3 برای زبان فارسی بهینهسازی شده است. این مدل باوجود حجم بسیار کم، قابلیتهایی مثل پاسخدهی به پرسشهای روزمره، کنترل ابزارهای دستگاه، تشخیص گفتار، تبدیل متن به گفتار، تحلیل فایلها و تعامل با صفحهنمایش را ارائه میدهد. از مهمترین تواناییهای آن میتوان به این موارد اشاره کرد: - پاسخ به پرسشهای فارسی - کنترل وایفای، بلوتوث، چراغقوه و روشنایی صفحه - تبدیل گفتار به متن و متن به گفتار - خواندن صفحه، اسکرول و کلیک روی عناصر - تحلیل فایلهای TXT، MD، JSON، CSV، PDF و DOCX - اجرای روان روی دستگاههای قدیمی ## قابلیتهای کلیدی پرتقال پرتقال فقط یک چتبات ساده نیست؛ بیشتر شبیه یک دستیار واقعی برای گوشی اندرویدی است. برخی از مهمترین قابلیتهای آن عبارتاند از: ### ۱. مدیریت مدلهای زبانی کاربر میتواند مدلهای مختلف را دانلود و مدیریت کند. مدل پیشفرض PortaghalIR-3 است و مدل Gemma-2 2B IT نیز برای دقت بالاتر قابل دانلود است. ### ۲. فراخوانی ابزار یا Tool Calling مدل میتواند مستقیماً با سیستمعامل اندروید ارتباط برقرار کند؛ مثلاً وایفای را روشن کند، اعلانها را بخواند، باتری را بررسی کند یا صدا را کنترل کند. ### ۳. دسترسیپذیری پیشرفته با استفاده از سرویس Accessibility، پرتقال میتواند متن صفحه را بخواند، روی دکمهها کلیک کند، تایپ خودکار انجام دهد و بین اپلیکیشنها جابهجا شود. ### ۴. سرور محلی HTTP پرتقال میتواند روی پورت ۸۵۰۰ یک سرور محلی اجرا کند تا دستگاههای دیگر از طریق مرورگر به آن متصل شوند. ### ۵. هاتاسپات محلی امکان ایجاد شبکه محلی بدون روتر برای اتصال مستقیم دستگاهها و اشتراکگذاری اینترنت. ### ۶. ورودی و خروجی صوتی پشتیبانی از تبدیل گفتار به متن و متن به گفتار به زبان فارسی، تجربهای طبیعیتر از تعامل با AI میسازد. ### ۷. اسکرینشات هوشمند گرفتن اسکرینشات از صفحه و تحلیل خودکار محتوای آن توسط مدل. ### ۸. مدیریت فایلهای پیوست پیوست فایلهای متنی، PDF و DOCX و استفاده از سیستم RAG برای فایلهای حجیم. ### ۹. امنیت و حریم خصوصی تمام پردازشها روی دستگاه انجام میشود. توکن امنیتی WebView، اعتبارسنجی درخواستها و رمزنگاری ارتباطات داخلی از جمله تدابیر امنیتی هستند. ### ۱۰. پرداخت درونبرنامهای سیستم سکه و اشتراک با پشتیبانی از فروشگاه مایکت. هر روز ۱۰ سکه رایگان با انقضای ۴۸ ساعت و بستههای ۲۰، ۴۰، ۱۰۰ و ۳۰۰ سکهای. ## مدلهای زبانی پرتقال پرتقال دو مدل اصلی را ارائه میدهد: | مدل | حجم | ویژگی | |---|---|---| | PortaghalIR-3 4B | حدود ۲ مگابایت | مدل اختصاصی فارسی، سبک، سریع و مناسب همه دستگاهها | | Gemma-2 2B IT | حدود ۱.۵ گیگابایت | دقیقتر برای وظایف پیچیدهتر، نیازمند فضای بیشتر | مدل PortaghalIR-3 بهصورت پیشفرض فعال است، اما کاربر میتواند در بخش تنظیمات، مدل Gemma را نیز دانلود کند. ## راهاندازی پرتقال در ۴ گام 1. **دانلود و نصب:** اپلیکیشن را از فروشگاه مایکت دانلود کنید. 2. **اعطای دسترسیها:** دسترسیهای میکروفن، ذخیرهسازی و Accessibility را تأیید کنید. 3. **انتخاب مدل:** مدل پیشفرض PortaghalIR-3 فعال است؛ در صورت نیاز Gemma را دانلود کنید. 4. **شروع گفتگو:** با پرتقال فارسی صحبت کنید و از آن بخواهید کارهای مختلف را انجام دهد. ## مزایای آفلاین بودن هوش مصنوعی محلی چند مزیت مهم دارد: - **حریم خصوصی کامل:** مکالمات شما هرگز به سرور ارسال نمیشود. - **سرعت بدون تأخیر:** پاسخدهی آنی بدون انتظار برای شبکه. - **کار بدون اینترنت:** در مترو، هواپیما یا مناطق بدون پوشش. - **بدون هزینه پنهان:** نیازی به اشتراک ماهانه خارجی نیست. - **بدون تحریم:** دسترسی همیشگی و بدون نگرانی از قطع سرویس. - **استفاده نامحدود:** بدون محدودیت تعداد درخواست روزانه یا ماهانه. ## ابزارهای کنترلی پرتقال بیش از ۲۰ ابزار برای کنترل دستگاه ارائه میدهد؛ از جمله: وایفای، بلوتوث، حالت پرواز، مزاحم نشوید، اعلانها، باتری، چراغقوه، ویبره، روشنایی صفحه، کنترل صدا، کلیپبورد، اشتراکگذاری، مرورگر، ماشینحساب، کلیک خودکار، تایپ خودکار، اسکرول، دکمه خانه، بازگشت، لیست برنامهها، اسکرینشات و مدیریت فایل. ## معماری سیستم ساختار فنی پرتقال را میتوان بهصورت خلاصه اینگونه توصیف کرد: **رابط کاربری WebView + HTML/CSS/JS** ⬇️ **پل ارتباطی JavascriptInterface - WebBridge** ⬇️ **موتور هوش مصنوعی PortaghalIR-3 + Tool Calling** ⬇️ **سرویسهای دستگاه Hardware + System APIs** این معماری باعث میشود اپلیکیشن هم رابط کاربری مدرن داشته باشد و هم بتواند بهصورت عمیق با سیستمعامل اندروید تعامل کند. ## پرتقال برای چه کسانی مناسب است؟ - **دانشجویان و دانشآموزان:** استفاده رایگان از AI برای یادگیری. - **کارمندان و متخصصان:** تحلیل اسناد محرمانه با حفظ حریم خصوصی. - **افراد در سفر یا مناطق کماینترنت:** دسترسی همیشگی به دستیار هوشمند. - **کاربران ایرانی:** جایگزینی بومی برای سرویسهای خارجی تحریمشده. ## جمعبندی پرتقال یک پروژه ایرانی است که سعی دارد هوش مصنوعی را از انحصار سرورهای خارجی و اینترنت پرسرعت خارج کند. با مدل اختصاصی PortaghalIR-3، حجم فوقسبک، قابلیتهای متنوع کنترلی و تأکید بر حریم خصوصی، پرتقال میتواند برای کاربران اندرویدی ایرانی یک گزینه جذاب و کاربردی باشد. اگر به دنبال دستیار هوش مصنوعی هستید که بدون اینترنت کار کند، دادههایتان را جایی نفرستد و فارسی را خوب بفهمد، پرتقال یکی از جدیترین گزینههای بومی در این زمینه است.