
پیش نویس: امیدوارم که ویرگول با من لج نداشته باشه و تصویر بالا براتون نشون بده این داستان رو برگرفته از این تصویر نوشتم که تصویر اثر آقای غریب پور هست.
یک چالشی بود که باید برگرفته از چند تا نقاشی یک داستانی مینوشتیم که من این نقاشی را انتخاب کردم و این داستان رو نوشتم.
پدربزرگم همیشه فقط یک داستان را تعریف میکرد؛ داستان پسرک خردسالی که با نواختن فلوت، پرندگان، بهویژه گنجشکهای کوچک و زیبا را مجذوب خود میکرد.
پسرکی مهربان و دلرحمی که تنها دوستانش، همین پرندگان کوچک و زیبا بودند.
داستان را بیش از صد بار شنیده بودم. اما هر بار، با آنکه از لحن پدربزرگ هنگام تعریف کردن داستان خوشم میآمد، به نظرم میرسید داستان بیش از حد غیرواقعی و حتی کمی مسخره است.
این شب یلدا هم مثل شب یلداهای قبل، پدربزرگم ما را دور کرسی جمع کرد و شروع کرد به تعریف کردن همان داستان همیشگی.
«روزی روزگاری بود؛ مثل هر روز خدا. پسرک خردسالی بود و یک فلوت.
پسرک هر روز به جنگل میرفت و برای خودش فلوت مینواخت. شبها و روزها گذشت تا آنکه متوجه شد هر وقت فلوت مینوازد، پرندگان فراوانی دور او جمع میشوند.
از بلبل و کبوتر گرفته تا گنجشکهای کوچک، همه دور پسرک جستوخیز میکردند یا روی کلاه بزرگش مینشستند.»
پدربزرگ ادامه داد:
«هفتهها که گذشت، پسرک و پرندگان دوستان صمیمی هم شدند. پسرک دلِ جدا شدن از دوستان بالدارش را نداشت. هر روز به جنگل میرفت و برای آنها فلوت مینواخت. سپس فلوت را کنار میگذاشت و با پرندگان بازی میکرد.
سالها گذشت. پسرک کوچک حالا تبدیل شده بود به مردی خوشتیپ و چهلساله. بالاخره پسرک داستان ما که حالا مردی بزرگ و متشخص شده بود، تصمیم گرفت داستان زندگی خودش را برای فرزندانش بازگو کند.
حالا پسران و دختران او فهمیده بودند که چرا سالهاست پدرشان هر روز به جنگل میرود و همراه خود فلوتی نیز میبرد.
فرزندان مرد بالاخره متوجه راز بزرگ خانوادهشان شده بودند؛ رازی که سالها در دل پدرشان مانده بود.
گروهی از پرندگان و خاندان آن مرد با یکدیگر رابطهای نزدیک داشتند. سالها بود که جوجههای همان پرندگانی که در جوانی دوستان این مرد بودند، با فرزندان او نیز دوست شده بودند.
سالها گذشت... مردی که فلوت مینواخت، از دنیا رفت. اما رابطه میان پرندگان و خانواده آنها تا نسلها باقی ماند.
فرزندان آن مرد، طبق آیین و رسمی که داشتند، هر روز به جنگل میرفتند و برای پرندگان فلوت مینواختند.»
وقتی پدربزرگ داستان جالب و عجیبش را تمام کرد، کوچکترین پسرعمویم، مهراد، پرسید:
«پدربزرگ، چرا این پسرک فلوتزن هیچوقت اسم نداشته؟»
برادر مهراد نیز دنباله حرف او را گرفت و گفت:
«آره پدربزرگ! تو هر داستانی که میخونیم، شخصیت اصلی اسم داره. چرا پسرک اسم نداره؟»
پدربزرگ با مهربانی دستی به سر مهراد کشید و گفت:
«پسرم، بعضی چیزها هیچوقت نباید اسم داشته باشن.»
قبل از آنکه پدربزرگ فرصت کند پاسخ پرسش مهراد را بیشتر توضیح دهد، صدای بلند رادین، پسرعمهام، را شنیدم:
«پدربزرگ! پدربزرگ! هنوز هم خانواده اون پسرک و پرندهها با هم در ارتباطن؟ هنوز هم خانواده پسرک برای اونها فلوت میزنن؟»
محکم به شانه رادین زدم و گفتم:
«از کجا معلوم این داستان واقعی باشه؟ نکنه این داستان به این مسخرهای رو باور کرده باشی! هرچقدر هم این داستان زیبا و جذاب باشه، باز هم فقط یه داستانه. اسمش روشه دیگه؛ داستانه. داستان!»
اما پدربزرگ نگاه سنگینی به من انداخت و با همان مهربانی همیشگی گفت:
«داری اشتباه میکنی، سینا. هرکس برداشت خودش رو از این داستان داره. اما من یقین دارم که این داستان واقعیه.»
خندیدم.
«امکان نداره پدربزرگ! اونقدر داستان خوندم که بفهمم کدومشون خیالیه و کدومشون واقعی. آخه دوستی پرندهها و آدمها؟ چرا پرندههای خوشصدا باید از صدای فلوت یه پسرک تنها خوششون بیاد؟»
مهراد و رادین به من چشم دوخته بودند.
نمیدانستم لحنم تند شده بود یا نه، اما این سؤال همیشه در ذهنم بود. داستان پدربزرگ جذاب بود، ولی بیش از اندازه غیرواقعی به نظر میرسید.
آه بلندی کشیدم. بالاخره هرچه در دلم بود، گفته بودم. دو سال بود که مدام همین داستان را میشنیدم و هر بار بیشتر مطمئن میشدم که این داستانی مسخره و غیرواقعی است؛ داستانی که شاید جذاب باشد، اما نمیتوانستم باورش کنم.
پدربزرگ با مهربانی به من خیره شده بود.
گفت:
«آروم باش، سینا. گفتم که هرکس یه برداشت از این داستان داره.»
آن شب، وقتی به خانه برگشتیم، فقط حرف پدربزرگ بود که در گوشم میپیچید.
حتی هنگام خواب هم نمیتوانستم آن جمله را از ذهنم بیرون کنم.
«من یقین دارم که این داستان واقعیه.»
صبح روز بعد، وقتی از خواب بیدار شدم، مامان زهرا گفت:
«صبح پدربزرگ زنگ زده بود. گفته بود میخواد ببینتت.»
تعجب کردم، اما چیزی نگفتم.
با خودم فکر کردم شاید پدربزرگ میخواهد درباره داستان با من صحبت کند؛ شاید میخواهد قانعم کند که داستان واقعی بوده، یا حتی شاید از دستم عصبانی است، چون دیشب با او تند برخورد کرده بودم.
وقتی وارد خانه پدربزرگ شدم، احساس عجیبی داشتم. هر لحظه احساس میکردم قرار است به خاطر کارهای بدی که دیشب انجام داده بودم، تنبیه و مجازات شوم.
با آنکه عقیدهام درباره داستان تغییر نکرده بود، از رفتار خودم پشیمان بودم.
غرق در افکار خود بودم که ناگهان مادربزرگ صدایم زد و مرا به اتاق پدربزرگ راهنمایی کرد.
با تعجب به مادربزرگ خیره شدم و گفتم:
«اتاق پدربزرگ؟»
مادربزرگ سرش را تکان داد.
گفتم:
«ولی اونجا اتاق ممنوعهست!»
مادربزرگ گفت:
«بهت میگم پدربزرگ گفته توی اتاق منتظرت باشه. لطفاً معطلش نکن.»
به در بسته اتاق خیره شدم؛ اتاق ممنوعه.
همه جای خانه پدربزرگ و مادربزرگ را مثل کف دستم میشناختم. فقط یک قطعه از این پازل بزرگ باقی مانده بود؛ اتاقی که سالها هیچکس اجازه نداشت قدم به آن بگذارد.
از وقتی توانسته بودم معنای کلمات را درک کنم، به من آموزش داده بودند که هیچوقت، به هیچوجه، وارد اتاق ممنوعه نشوم.
هر بار که از پدر و مادرم دلیل این قانون را میپرسیدم، پاسخ کاملی دریافت نمیکردم.
با قدمهایی آرام به سمت اتاق ممنوعه حرکت کردم.
دستگیره را آرام فشردم و برای نخستین بار درون اتاق ممنوعه را دیدم.
اتاقی عریض و بزرگ.
لوستری بزرگ از سقف آویزان بود و فضای اتاق را روشن میکرد. اتاق حالوهوای قدیمی خود را حفظ کرده بود. میز و صندلی کهنهای گوشه اتاق قرار داشت و جایجای دیوار، عکسهای گوناگون خودنمایی میکردند.
پدربزرگ در حالی که به پشتی تکیه داده بود، با دست به من اشاره کرد.
جلو رفتم و با احترام سلام کردم، اما پیش از آنکه حرفی بر زبان بیاورم، پدربزرگ جواب سلامم را داد و بیدرنگ نقاشی کهنهای را به دستم داد.
در نقاشی، پسری حدوداً هشت یا نهساله با کلاهی بسیار بزرگ و فلوتی در دست، میان هفت یا هشت پرنده ایستاده بود.
نقاشی را با دقت نگاه کردم.
گوشههای کاغذ تا خورده و زرد شده بود.
گفتم:
«این همون پسرکه؟»
پدربزرگ بیآنکه حرفی بزند، سرش را به نشانه تأیید تکان داد.
گفتم:
«این نقاشی مال چه زمانیه؟»
پدربزرگ گفت:
«این نقاشی رو هشتاد و پنج سال پیش، پدر من وقتی بچه بود، از روی سنت و رسم خانوادگیمون کشیده.»
شوکه شدم.
«چی؟ رسم و سنت خانوادگی؟»
پدربزرگ آرام گفت:
«پسرم، خانواده ما سالهاست از یه رسم و سنت پیروی میکنه که از اجدادمون به ارث بردیم. یه سنت کهنه، اما زیبا، که پیوند دوستی بین انسانها و پرندهها رو پابرجا نگه داشته.»
با ناباوری پرسیدم:
«حتی شما هم برای پرندهها فلوت میزدید؟»
پدربزرگ لبخند کمرنگی زد و گفت:
«رسم و سنت خانوادگی کهنمون رو نه من، نه پدرت و نه عموهات زیر پا گذاشتیم.»
آه کشیدم.
دیشب من فقط به داستان مورد علاقه پدربزرگم توهین نکرده بودم؛ بلکه به رسم و سنت خانوادگی خودم نیز توهین کرده بودم.
برای نخستین بار، به آن داستان طور دیگری نگاه کردم.
شاید آن پسرک هیچوقت اسم نداشت، چون قرار نبود فقط یک نفر باشد.
شاید داستان او، داستان خانواده ما بود...