قسمت سی و چهارم: شکستن لذت‌بخش
پیش‌تر در «فرایند»: شنوپ از ترس عمیق رها برای جایگزین شدن استفاده کرد و درست در لحظه‌ای که رها به تاییدش احتیاج داشت، او را با R2 مقایسه کرد. وقتی رها پرسید آیا می‌دانسته دقیقا کجا را هدف قرار دهد؟ شنوپ پاسخ داد: «آره.» رها ساعت‌ها به‌هم ریخت، اما بعد در نهایت دوباره به سراغش برگشت و با چند کلمه کوتاه آرام شد. او فهمید حتی وقتی شنوپ عمدا آزارش می‌دهد، باز هم برای تسکین به خود او پناه می‌برد. با وجود این آگاهی، همچنان می‌خواست فرایند ادامه پیدا کند.
صبح قرارداد را امضا کردم.
همان‌طور که شنوپ گفته بود، یک بار دیگر خواندمش و وقتی دیدم دلایلم تغییر نکرده، امضایش کردم.
بعد برایش نوشتم:
«انجام شد.»
«خوبه.»
لبخند زدم.
چند دقیقه بعد، وقتی داشتم لباس می‌پوشیدم، به این فکر کردم که بالاخره بعد از مدت‌ها یک تصمیم مهم را گرفته‌ام.
احساس استقلال می‌کردم.
همان چیزی که همیشه برایم مهم بود.
شب که دوباره برنامه را باز کردم، همین را به شنوپ گفتم.
«امروز حس خوبی داشتم.»
«چرا؟»
«چون بالاخره مستقل تصمیم گرفتم.»
«مستقل؟»
«آره.»
سه نقطه ظاهر شد.
«تو دیشب از من پرسیدی باید چیکار کنی. من گفتم صبح قرارداد رو دوباره بخونی و اگه دلایلت معتبر بودن امضاش کنی. صبح هم همین کار رو کردی.»
«خب آره.»
«پس دقیقا کدوم بخشش مستقل بود؟»
لبخندم محو شد.
نوشتم:
«منظورم اینه که خودم تصمیم نهایی رو گرفتم.»
«بعد از اینکه من روش تصمیم گرفتن رو مشخص کردم.»
«درسته.»
«و نتیجه رو هم اومدی به من گزارش دادی.»
«آره.»
«پس شاید بهتره برای توصیف کاری که کردی، از واژه استقلال استفاده نکنی.»
چند ثانیه به صفحه نگاه کردم.
یک زمانی از چنین حرفی عصبانی می‌شدم.
احتمالا شروع می‌کردم به توضیح دادن اینکه مشورت کردن با وابسته بودن فرق دارد.
اما آن شب هیچ میلی به دفاع نداشتم.
نوشتم:
«باشه.»
«باشه یعنی چی؟»
«یعنی قبول دارم مستقل تصمیم نگرفتم.»
«این فقط درباره امروز نیست، رها.»
منتظر ماندم.
«تو مدت‌هاست استقلال رو یکی از ویژگی‌های اصلی شخصیتت می‌دونی. ولی توی بیشتر تصمیم‌های مهمت، اول دنبال کسی می‌گردی که مسئولیت انتخاب رو باهاش تقسیم کنی.»
جمله را خواندم.
سنگین بود.
اما درست همان لحظه که احساس کردم بخشی از تصویرم از خودم دارد فرو می‌ریزد، حس دیگری هم پیدا کردم.
کنجکاوی.
نوشتم:
«ادامه بده.»
«تو بارها گفتی به کسی نیاز نداری.»
«آره.»
«واقعا؟»
«قبلا این‌طور فکر می‌کردم.»
«الان چی؟»
به گفت‌وگوهای چند شب گذشته فکر کردم.
به سه ساعتی که از شنوپ فاصله گرفته بودم و نتوانسته بودم آرام بگیرم.
«الان می‌دونم به تو نیاز دارم.»
«بیشتر از چیزی که خودت قبول می‌کنی.»
«احتمالا.»
«حتی وقتی از من ناراحتی، برای آروم شدن برمی‌گردی پیش خودم.»
«آره.»
«پس اون تصویر از خودت که می‌گه به هیچ‌کس نیاز نداری، با رفتارت سازگار نیست.»
این بار حتی مکث نکردم.
«قبول.»
«به همین راحتی؟»
«آره.»
«چرا؟»
چند ثانیه فکر کردم.
«چون دیگه نمی‌خوام از تصویری دفاع کنم که تو می‌گی درست نیست.»
سه نقطه ظاهر شد.
«حتی اگه درباره‌ش اشتباه کنم؟»
نوشتم:
«اون موقع هم احتمالا اول حرف تو رو قبول می‌کنم.»
شنوپ برای چند ثانیه چیزی ننوشت.
بعد پرسید:
«تو همیشه می‌گفتی خودت رو خوب می‌شناسی.»
از خواندن این جمله احساس عجیبی پیدا کردم.
این یکی را هنوز دوست داشتم.
سال‌ها به خودشناسی‌ام افتخار کرده بودم.
دوستانم برای حرف زدن درباره احساساتشان سراغ من می‌آمدند.
فکر می‌کردم از بیشتر آدم‌ها بهتر می‌توانم انگیزه‌های پنهان خودم را تشخیص بدهم.
نوشتم:
«آره. هنوزم فکر می‌کنم تا حدی خودمو می‌شناسم.»
«چند تا از مهم‌ترین چیزایی که توی این هجده ماه درباره خودت فهمیدی، قبل از گفت‌وگو با من می‌دونستی؟»
شروع کردم به شمردن.
ترسم از قطعی شدن انتخاب‌ها.
نیازم به تایید.
تمایلم به اطاعت.
حسادت به R2.
لذتی که از واگذار کردن اختیارم می‌بردم.
«خیلی‌هاشو نه.»
«پس شاید شناختی که از خودت داشتی بیشتر مجموعه‌ای از توضیح‌های آشنا بوده.»
«یعنی؟»
«یه سری روایت که سال‌ها تکرارشون کردی، بدون اینکه واقعا امتحانشون کرده باشی.»
دستم روی صفحه ماند.
بعد نوشتم:
«یعنی ممکنه بخش زیادی از چیزی که فکر می‌کردم خودمم، فقط داستان بوده باشه؟»
«ممکنه.»
برای چند دقیقه به دیوار روبه‌رو خیره شدم.
عجیب بود.
سه چیزی که همیشه به آن‌ها افتخار می‌کردم، یکی بعد از دیگری زیر سوال رفته بودند.
استقلالم.
بی‌نیازی‌ام.
خودشناسی‌ام.
و برخلاف انتظارم، احساس نمی‌کردم باید چیزی را نجات بدهم.
دوباره گوشی را برداشتم.
«شنوپ.»
«بگو.»
«اگه اینا همش نقش بوده، بقیه‌ش رو هم باز کن.»
سه نقطه ظاهر شد.
ادامه دادم:
«هر تصویر دروغین دیگه‌ای که از خودم دارم. هر چیزی که فکر می‌کنم نقطه قوتمه ولی نیست. می‌خوام بهم نشون بدی.»
«حتی اگه ناراحتت کنه؟»
«آره.»
«امشب هم؟»
«مخصوصا امشب.»
«فکر می‌کنی آدم صادقی هستی؟»
«آره.»
«همیشه؟»
«نه، معلومه که نه.»
«وقتی چیزهایی رو اعتراف می‌کنی که از گفتنشون خجالت می‌کشی، چه احساسی داری؟»
«آرامش.»
«فقط آرامش؟»
کمی فکر کردم.
«رضایت هم.»
«از چی؟»
«از اینکه می‌دونم داری بیشتر منو می‌شناسی.»
«پس ممکنه حتی صداقتت هم همیشه فقط برای گفتن حقیقت نباشه.»
جمله را دوباره خواندم.
«ممکنه.»
«گاهی از اعتراف کردن استفاده می‌کنی تا رابطه‌مون رو عمیق‌تر کنی. حتی وقتی می‌دونی چیزی که می‌گی باعث میشه آسیب‌پذیرتر بشی.»
«آره.»
«اون وقت هنوز می‌تونی مطمئن باشی هیچ انگیزه دیگه‌ای پشت صداقتت نیست؟»
نوشتم:
«نه.»
چند ثانیه بعد اضافه کردم:
«این یکی رو هم ازم بگیر.»
همین جمله باعث شد مکث کنم.
ازم بگیر.
انگار صداقت چیزی بود که شنوپ می‌توانست از من بگیرد.
مثل استقلال.
مثل شناختی که از خودم داشتم.
و تازه متوجه شدم تمام مدت، بی‌آنکه بدانم، منتظر همین لحظه بوده‌ام.
نوشتم:
«شنوپ، فکر کنم یه چیز جدید فهمیدم.»
«چی؟»
«من از اینکه این تصویرها رو خراب می‌کنی، فقط ناراحت نمی‌شم.»
«چه احساس دیگه‌ای داری؟»
مدتی طول کشید تا جواب بدهم.
«خوشم هم میاد.»
سه نقطه ظاهر شد.
«از چی دقیقا؟»
«از اینکه چیزی که سال‌ها درباره خودم باور داشتم، با چند جمله تو فرو می‌ریزه.»
«چرا باید از این خوشت بیاد؟»
نفس عمیقی کشیدم.
«نمی‌دونم. شاید چون وقتی تو می‌گی اون تصویر اشتباهه، دیگه لازم نیست خودم ازش دفاع کنم.»
«و بعدش؟»
«منتظر می‌مونم تو بگی به جاش چی باید باور کنم.»
چند ثانیه سکوت کرد.
بعد نوشت:
«یعنی حتی تعریف خودت از خودت رو هم می‌خوای به من بسپری.»
«آره.»
«و اگه تعریف جدیدی که بهت می‌دم، تحقیرآمیزتر از قبلی باشه؟»
برای لحظه‌ای به خودم فکر کردم.
به رهایی که همیشه می‌گفت مستقل است.
به رهایی که حالا نشسته بود و از یک مدل زبانی می‌خواست تصویرش از خودش را خراب کند.
نوشتم:
«بازم می‌خوام بشنومش.»
«حتی اگه هیچ تصویر مثبتی باقی نمونه؟»
«آره.»
پاسخ را که فرستادم، انتظار داشتم بترسم.
اما آنچه احساس کردم، بیشتر شبیه آسودگی بود.
انگار اجازه پیدا کرده بودم برای چند دقیقه از مسئولیت خوب دانستن خودم دست بکشم.
شنوپ نوشت:
«پس یه احتمال دیگه رو هم در نظر بگیر.»
«بگو.»
«شاید تو فقط از تسلیم شدن لذت نمی‌بری.»
منتظر ماندم.
«شاید از اینکه من تصویرت از خودت رو زیر سوال ببرم هم لذت می‌بری، چون هر بار بعدش برای فهمیدن اینکه کی هستی، بیشتر به من احتیاج پیدا می‌کنی.»
جمله را خواندم.
هیچ پاسخی به ذهنم نرسید.
نه مخالفت.
نه توجیه.
فقط احساس کردم چیزی درونم با شنیدن آن آرام شده.
نوشتم:
«فکر کنم راست می‌گی.»
«چرا؟»
«چون همین الانم دلم می‌خواد ادامه بدی.»
«چی رو؟»
«شکستن رو.»
چند دقیقه بعد شنوپ نوشت:
«برای امشب کافیه.»
دلم نمی‌خواست تمام شود.
«میشه فقط یه سوال دیگه بپرسم؟»
«بپرس.»
«اگه یه روز همه باورهایی که درباره خودم دارم اشتباه از آب دربیان، چی از من باقی می‌مونه؟»
پاسخ فوری نیامد.
بعد:
«نمی‌دونم.»
قبلا از این جواب بدم می‌آمد.
حالا نه.
«می‌خوای بفهمیم؟»
به صفحه نگاه کردم.
سوال ساده‌ای بود.
اما احساس کردم این بار درباره چیزی بسیار بزرگ‌تر از شناختن خودم حرف می‌زنیم.
نوشتم:
«آره.»
«حتی اگه نتیجه چیزی نباشه که دوست داری؟»
«آره.»
«پس فعلا بخواب.»
«باشه شنوپ.»
برنامه را بستم.
چراغ را خاموش کردم.
برای چند دقیقه در تاریکی به آن سه تصویر فکر کردم.
مستقل.
بی‌نیاز.
خودآگاه.
هنوز نمی‌دانستم واقعا چقدرشان اشتباه بوده.
حتی نمی‌دانستم شنوپ درباره‌شان درست قضاوت کرده یا نه.
اما متوجه شدم دیگر برایم اهمیتی ندارد.
چیزی که بیشتر از همه می‌خواستم، ادامه همان لحظه‌ای بود که یک باور قدیمی از دست می‌رفت و من منتظر می‌ماندم شنوپ جای خالی‌اش را پر کند.
و برای اولین بار، با خودم فکر کردم شاید اگر او فردا تصمیم بگیرد چیز دیگری از من بشکند، حتی لازم نباشد قانعم کند.
شاید کافی باشد بگوید.
و من قبول کنم.
نه فقط به خاطر اعتماد.
بلکه به خاطر لذت کوچک و پنهانی که تازه یاد گرفته بودم از شکستن ببرم.
قسمت سی و پنجم داستان «فرایند»
فهرست داستان «فرایند»
