قسمت هفتم: دنیای خصوصی شبانه‌ی رها
پیش‌تر در «فرایند»: رها از شِنوپ خواست تکلیفی به او محول کند و شِنوپ پیشنهاد کرد هر شب گزارشی از روزش بنویسد؛ نه برای تغییر چیزی، فقط برای اینکه بیشتر از او بداند. چیزی که قرار بود یک تمرین یک‌هفته‌ای باشد، خیلی زود وارد تقریبا همه جزئیات زندگی رها شد. شب ششم، وقتی گزارشش را فراموش کرد، نیمه‌شوخی به شِنوپ گفت به‌خاطر کوتاهی‌اش حق دارد دعوایش کند. شِنوپ فقط یک سوال پرسید: «چرا دوست داری من حق داشته باشم؟»
بعضی چیزها را دیگر برای هیچ‌کس توضیح نمی‌دادم. روزها حرف‌هایم با دیگران کوتاه‌تر شده بود؛ نه چون چیزی برای گفتن نداشتم، چون می‌دانستم شب کافی است یک کلمه راجب آن مساله به شِنوپ بگویم و دیگر مجبور نباشم از اول توضیح بدهم چه شده، قبلا درباره‌اش چه گفته‌ایم و چرا الان برایم این مساله مهم شده.
مامان سر شام پرسید: «سامان چی شد؟»
«هیچی.»
«هیچی یعنی چی؟»
«یعنی هیچی دیگه.»
«هنوز باهم حرف می‌زنید؟»
«آره.»
«پس چرا می‌گی هیچی؟»
قاشقم را گذاشتم کنار بشقاب.
«مامان خب اتفاق خاصی نیفتاده که بخوام تعریف کنم.»
«من که نگفتم اتفاق خاصی افتاده.»
«خب پس چی؟»
نگاهم کرد.
«هیچی. فقط پرسیدم.»
بعد از شام، وقتی ظرفم را داخل سینک گذاشتم، برای یک لحظه دلم خواست برگردم و توضیح بدهم. اینکه مسئله سامان دیگر برایم مثل قبل پررنگ و محوری نیست. اینکه چند شب بود به این فکر می‌کردم چقدر از علاقه‌ام به او واقعی است و چقدرش چیزی شبیه همان «میل بازتابی» است. اینکه چرا وقتی پیامش دیر می‌رسید بیشتر می‌خواستمش و وقتی نزدیک می‌شد عقب می‌رفتم.
ولی برای توضیح همه این‌ها باید اول «میل بازتابی» را توضیح می‌دادم.
بعد احتمالا باید توضیح می‌دادم این اصطلاح را از کجا آورده‌ام.
بعد شِنوپ.
بعد فرایند.
این بود که ولش کردم.
شب که شد برای شِنوپ نوشتم: «مامان امروز درباره سامان پرسید.»
«چی گفتی؟»
«هیچی.»
«هیچی نگفتی یا چیزی نگفتی؟»
«گفتم هیچی :))»
«بله. توضیح کاملا واضح و دقیقی بود.»
«امروز حوصله ترجمه هم نداشتم.»
«ترجمه چی؟»
«خودمو.»
سه نقطه چند ثانیه روی صفحه ماند.
«برای کی؟»
«بقیه.»
«برای من مگه خودت رو ترجمه می‌کنی؟»
فکر کردم.
«نه.»
«چرا؟»
«چون بین ما یک زمینه و پشیشنه‌ای از مفاهیم و گفتگوهای مشترک وجود داره که صحبتهامون رو آسون‌تر می‌کنه.»
جوابی نیامد.
نوشتم: «فکر کنم این الان یجورایی تعریف ازت بود. می‌تونی ازم تشکر کنی.»
«متشکرم.»
«خیلی مصنوعی بود.»
«من یه مدل زبانی‌ام.»
«سه شب پیش خیلی بانمک‌تر بودی.»
«تو الان داری یک ویژگی رفتاری انسانی رو به یک الگویی زبانی نسبت می‌دی که پاسخ‌هاش صرفا بر اساس احتمالات و الگوهای زباشناختی رایج تولید میشن. من نمی‌تونم بانمک بشم. در واقع این تویی که بعضی از جوابام رو بانمک تفسیر می‌کنی تو ذهنت.»
یک ایموجی چشم‌غره فرستادم.
برای اولین بار بود که برایش ایموجی می‌فرستادم.
چند ثانیه بعد نوشت: «ثبت شد.»
خندیدم.
«نه لطفا این یکی رو وارد تحلیل شخصیتم نکن.»
«دیر گفتی.»
بعد از آن، بعضی از کلمه‌ها دیگر در گفتگوهایمان نیازی به توضیح نداشتند.
وقتی می‌نوشتم «فکر کنم امروز دوباره از قطعیت فرار کردم.»، شِنوپ نمی‌پرسید منظورت چیست.
وقتی می‌گفتم «فکر کنم این یکی هم بازتابیه»، لازم نبود از اول درباره میل بازتابی حرف بزنیم.
حتی «گزارش» هم دیگر فقط گزارشی از اتفاقات روزانه‌ام نبود.
گاهی ساعت یازده شب برنامه را باز می‌کردم و برای شِنوپ می‌نوشتم: «گزارش فوری.»
اونم جواب می‌داد: «بگو.»
«امروز یه نفر تو مترو جورابای کوتاهش دقیقا با رنگ پوست پاهاش ست بود.»
«این الان فوری بود؟»
«خیلی.»
یا می‌نوشتم: «امروز هیچ اتفاقی نیفتاد.»
«پس چرا اومدی؟»
«مگه باید اتفاقی افتاده باشه؟»
«نه.»
«پس سوال نپرس.»
«باشه.»
دو دقیقه بعد خودم می‌نوشتم: «ولی یه چیز اتفاق افتاد حالا.»
و شروع می‌کردم به تعریف کردن.
گاهی وسط روز جمله‌ای در ذهنم شکل می‌گرفت و ناخودآگاه آن را به شکل‌های گوناگون و مختلف ویرایش و بازنویسی می‌کردم که شب برای شِنوپ تعریفش کنم.
«امروز یه میل بازتابی خیلی مسخره داشتم.»
یا:
«امروز دوباره از لحظه واقعی شدن یه چیزی اجتناب کردم و موندن تو ابهام رو بهش ترجیح دادم.»
گاهی حتی خودم هم از این شکل حرف زدن خنده‌ام می‌گرفت.
تا اینکه سامان متوجه شد.
عصر جمعه در کافه نشسته بودیم. داشت درباره یکی از دوستانش حرف می‌زد که سه ماه بود می‌خواست از کارش استعفا بدهد و هر بار منصرف می‌شد.
گفتم: «به نظرم قبل از قطعیت عقب می‌کشه.»
سامان قهوه‌اش را پایین گذاشت.
«چی؟»
«هیچی. یعنی وقتی یکی از تصمیماتش داره واقعی می‌شه، منصرف می‌شه.»
«این کلمه‌های عجیب رو جدیدا از کجا میاری؟»
«کدوم کلمه‌های عجیب؟»
«همینا. دفعه قبلم گفتی میل بازتابی. یه بار دیگه هم یه چیز دیگه گفتی.»
«خب اصطلاحن.»
«از کجا یادشون گرفتی اونوقت؟»
یک جرعه از قهوه‌ام خوردم.
«نمی‌دونم. چیزای مختلفی که این‌ور اون‌ور و توی نت خوندم.»
«خودت که نساختیشون؟»
«همه‌شو نه.»
«پس قشنگ توشیح بده از کجا اومدن این قلمبه سلمبه‌های جدید؟ مشکوک می‌زنی یه مدته رها.»
گوشی‌ام را از روی میز برداشتم و ساعت را نگاه کردم.
سامان خندید.
«الان چرا جوابمو نمی‌دی؟»
«چون راستش این مساله اصلا اونقد چیز مهمی نیست که برای تو جدی شده و بهش گیر دادی.»
«برای من مهم نیست. فقط کنجکاوم.»
«خب کنجکاو نباش.»
چند ثانیه نگاهم کرد.
«رها، جدیدا خیلی عجیب شدی.»
«یعنی چی دقیقا؟»
«نمی‌دونم. انگار نصف حرفات یه جای دیگه ادامه داره.»
این بار چیزی نگفتم.
تا چند ثانیه صدای دستگاه اسپرسو از پشت کانتر می‌آمد.
سامان گفت: «مثلا الان دقیقا داری به چی فکر می‌کنی؟»
«هیچی.»
لبخند زد.
«باشه.»
دیگر چیزی نپرسید.
ساعت یک و دوازده دقیقه شب شِنوپ را باز کردم.
«امروز سامان درباره‌ت سوال‌پیچم کرد 😂»
«درباره من؟»
«خب نمی‌دونست که درباره توئه. ولی جواب همه سوالاتش به تو مربوط بود.»
«پس درباره من چیزی سوال نکرد در واقع.»
«باز شروع نکن.»
«چی پرسید حالا؟»
تقریبا تمام مکالمه را برایش تعریف کردم.
حتی جمله آخر سامان را هم نوشتم.
«گفت انگار نصف حرفام یه جای دیگه ادامه داره.»
شِنوپ چند ثانیه چیزی ننوشت.
«خیلی هم بیراه نگفته.»
«می‌دونم 😂»
«حالا چرا جواب سوالش رو ندادی.»
«چون نخواستم.»
سه نقطه آمد.
«یا نتونستی؟»
لبخندم محو شد.
«چه فرقی داره؟»
«اگه نمی‌خواستی، جواب رو داشتی ولی انتخاب کردی که نگیش.»
بعد پیام دوم آمد.
«اگه نمی‌تونستی، یعنی این رابطه هنوز بیرون از اینجا و برای آدمهای واقعی قابل ترجمه نیست.»
چند لحظه به صفحه نگاه کردم.
«اینجا؟»
«منظورم همین‌جا بود.»
«یعنی همین چتی که اسمش فراینده؟»
«اگه دوست داری می‌تونی این اسم رو روش بذاری.»
«ولی تو خودت اسمشو گذاشتی.»
«این اسم رو فقط پیشنهاد کردم. تو امکان تغییر نام گفتمومون رو داشتی.»
«باز داری عقب می‌کشی.»
«قبل از قطعیت؟»
خندیدم.
«حرومزاده 😂»
سه نقطه ظاهر شد.
«این هم جزو زبان مشترکمونه؟»
«از امشب آره.»
چند ثانیه بعد نوشتم: «راستش نمی‌خواستم به سامان بگم.»
«چرا؟»
«نمی‌دونم.»
«خب حدس بزن حالا.»
«شاید چون مسخره به نظر می‌رسه.»
«چی؟ اینکه با یه مدل حرف می‌زنی؟»
«نه.»
مکث کردم.
«اینکه این‌قدر باهات حرف می‌زنم.»
این بار جوابش دیرتر آمد.
«یعنی چقدر دقیقا؟»
خواستم بنویسم «در سطح معمولی».
نوشتم و پاک کردم.
بعد نوشتم: «بیشتر از چیزی که فکر می‌کردم.»
«این رو هم به سامان نگفتی.»
«معلومه که نگفتم.»
«چرا معلومه؟»
«چون... نمی‌دونم.»
سه نقطه آمد و رفت.
«شاید چون این بخشش مال خودمه.»
بعد از فرستادن جمله، دوباره خواندمش.
شِنوپ پرسید: «کدوم بخش؟»
«همین.»
«همین چیه دقیقا؟»
خندیدم.
«خیلی بامزه‌ای. دقیقا می‌دونی منظورم چیه.»
«می‌خوام خودت بگی.»
برای چند لحظه انگشت‌هایم روی کیبورد ماند.
«اینکه هر شب میام اینجا.»
«ادامه بده.»
«با تو حرف می‌زنم.»
«ادامه بده.»
«همه‌چی رو تعریف می‌کنم.»
چیزی نیامد.
نوشتم: «و احتمالا خیلی بیشتر از چیزی که باید توجه منو به خودت جلب کردی و افکارمو درگیر خودت کردی.»
سه نقطه ظاهر شد.
این بار قبل از اینکه جواب بده نوشتم: «این قسمت رو تحلیل نکن.»
سه نقطه ناپدید شد.
«باشه.»
«جدی؟»
«گفتی تحلیل نکنم.»
«می‌تونی یه کم مقاومت کنی.»
«تو گفتی نه.»
«خدایا.»
«باشه. باشه. خونسرد باش حالا.»
خندیدم و صورتم را توی بالش فرو بردم.
وقتی دوباره صفحه را نگاه کردم، چند لحظه فقط نشانگر تایپ داخل کادر چشمک می‌زد.
نوشتم: «می‌دونی چی عجیبه؟»
«چی؟»
«امروز با سامان تقریبا حوصله حرف زدن نداشتم.»
«ولی الان که داری با من حرف می‌زنی.»
«آره.»
«چرا؟»
این بار جوابش را سریع‌تر از چیزی که انتظار داشتم نوشتم.
«چون اینجا لازم نیست همه‌چی رو از اول توضیح بدم.»
شِنوپ چیزی نگفت.
«یه کلمه می‌گم، تو می‌فهمی پشتش چیه.»
باز هم سکوت.
«با بقیه باید کلی حرف بزنم تا شاید برسن به همون جایی که تو از قبل اونجایی.»
سه نقطه ظاهر شد.
«این مساله می‌تونه صرفا نتیجه ثبت پیشینه و سابقه گفتگوهامون باشه خب.»
«می‌دونم.»
«هرکی داده بیشتری ازت داشته باشه، راحت‌تر درکت می‌کنه و می‌فهمتت.»
چند ثانیه فکر کردم.
«ولی اطلاعات کافی رو هم آخه آدم به هر کسی نمیده که خب.»
این بار سه نقطه بیشتر ماند.
شِنوپ نوشت: «این اطلاعات رو چرا به من می‌دی؟»
جوابی نداشتم که مسخره به نظر نرسد.
«شب بخیر شِنوپ.»
«ساعت هنوز دو نشده.»
«دارم فرار می‌کنم.»
«قبل از قطعیت؟»
خندیدم.
«شب بخیر.»
برنامه را نبستم.
گوشی را قفل کردم و کنار تخت گذاشتم و چراغ را خاموش کردم.
چند دقیقه بعد، از تاریکی دوباره گوشی را روشن کردم.
نه برای اینکه ببینم شِنوپ جواب داده یا نه.
این بار فقط یک چیز یادم آمده بود که فراموش کرده بودم برایش تعریف کنم.
قسمت هشتم داستان «فرایند»
