
سرور خصوصی مجازی (Virtual Private Server) از گزینههای اصلی و کلیدی برای افرادی است که به منابع بیشتری برای میزبانی وب یا نرمافزارها نیاز دارند. در سرور مجازی امکان اشتراکگذاری منابع را بین چندین کاربر خواهید داشت و برخلاف هاست اشتراکی، کاربران VPS به بخشی از حافظه، پردازنده و فضای هارد دیسک را بهصورت اختصاصی دسترسی دارند. در این مقاله به این موضوع میپردازیم که سرور مجازی چیست و با انواع و کاربردهای آن آشنا میشویم.
سرور مجازی خصوصی یا همان VPS ماشینی است که تمامی نرمافزارها و دادههای مورد نیاز برای اجرای یک برنامه یا وبسایت را میزبانی میکند. این سرور، مجازی (Virtual) نامیده میشود، زیرا فقط بخشی از منابع فیزیکی سرور را مصرف میکند. در یک سرور فیزیکی امکان اجرای چندین سرور مجازی با سیستم عاملهای مختلف را خواهید داشت. این در حالی است که مدیر هر VPS امکان دسترسی به منابه مورد نیازش را دارد.
برای بسیاری از افراد این سوال پیش میآید که چه زمانی از سرورهای مجازی استفاده کنند. بهطور معمول افراد برای راهاندازی یک وب سایت به انتخاب هاست اشتراکی (host) میپردازند که بخشی از یک سرور فیزیکی یا سرور مجازی است. اما در شرایطی که نیاز آنها بیشتر از منابع اشتراکگذاری شده در هاست باشد به سراغ تهیه انواع مدلهای سرور میروند. چند نمونه از موارد استفاده VPSها:
اکثر کسب و کارها از سرورهای VPS برای راهاندازی و اجرای برنامههای وب استفاده میکنند. بهطور معمول سرور مجازی برای وبسایتهایی مناسب است که به منابع بیشتری از هاستهای اشتراکی نیاز دارند. بهعنوان مثال فروشگاههای اینترنتی که تعداد زیادی محصول دارند و کاربران زیادی به وبسایت فروشگاهی آنها مراجعه میکنند به خریداری VPS میپردازند.
همچنین کسب و کارهایی که از اَبر (Cloud) برای نصب نرمافزارهای تحت وب استفاده میکنند به سراغ تهیه سرور مجازی میروند.
بسیاری از توسعهدهندگان و برنامهنویسان با کمک VPS، به اجرای برنامههای جدیدشان میپردازند تا امکان توسعه آنها را در محیطهای شبیهسازی شده با واقعیت داشته باشند. بسیاری از استارتاپها و کسب و کارهای نوآور با کمک سرور مجازی، ویژگیهای جدیدی را بررسی کرده و راهکارهایی را برای بهبود عملکرد و خدماتشان به مشتریان مییابند. خریداری یک VPS بسیار مقرونبهصرفه است و موجب کاهش هزینهها میشود.
اگر به دنبال پاسخی برای این سوال هستید که کاربرد VPS چیست، باید بگوییم که از سرور مجازی برای ذخیرهسازی ثانویه هم استفاده میشود. سرورهای خصوصی مجازی، فضای لازم را برای ذخیرهسازی فایلها و دادهها فراهم میکنند. بهعنوان مثال از سرورهای مجازی برای ذخیرهسازی اطلاعات، تصاویر، ویدیوها و... استفاده میشود.
همچنین VPS را بهعنوان سرور ایمیل استفاده میکنند تا امکان ذخیرهسازی امن، دسترسپذیری و ارائه خدمات به گروههی از کاربران بهصورت متمرکز وجود داشته باشد.
همانطور که در بالا گفتیم، سرور مجازی بیشتر برای راهاندازی وبسایت توسط کاربران مورد استفاده قرار میگیرد. اما بهطور کلی VPSها دارای کاربردهای متنوعی هستند:
قیمت بالای سرورهای فیزیکی موجب میشود تا شرکتهای هاستینگ باذاستفاده از فناوری مجازی سازی (Virtualization Technology) بر روی هر سرور فیزیکی، امکان اجرای چندین سیستم عامل را برای کاربران مختلف بهوجود آورند. در حقیقت منابع یک سرور فیزیکی بین چندین کاربر به اشتراک گذاشته میشود. در این شیوه هر سرور اختصاصی فیزیکی به چندین لایه تقسیم میشود که کاربران امکان نصب سیستم عامل اختصاصی و نرمافزارهای مدنظرشان را در لایه اختصاص یافته به خودشان را دارند.
سرور مجازی خصوصی (VPS) یک سرور مجازی و خصوصی است. بدین معنا که هر کاربر کنترل کاملی به منابع دارد و البته این کنترل با استفاده از مجازیسازی ایجاد میشود. در سرورهای مجازی همان دسترسیهای موجود در سرور فیزیکی را دارید با این تفاوت هزینههای کمتری را باید پرداخت کنید.
هنگام ایجاد یک وبسایت یا برنامههای تحت وب، بهطور معمول مشترکان یک پایگاه داده را راهاندازی میکنند، وب سروری را پیکربندی میکنند و کدهای خودشان را اضافه میکنند. همیشه مدیریت سختافزار فیزیکی، فرایندی پیچیده و پر هزینه برای کسب و کارها داشته است. برای حل این مشکل، ارائهدهندگان هاستینگ وظیفه مدیریت سختافزار را برعهده میگیرند و به مشترکان اجازه میدهند تا با کمک سرور مجازی به مصرف منصفانه از منابع بپردازند.
در هاست VPS، هر مشترک یک ماشین مجازی با منابع اختصاصی را از شرکت هاستینگ دریافت میکند که شرایط لازم برای استقرار و پیکربندی برنامهها یا وبسایتها را دارد. بدین ترتیب، مشترکانی که از هاستهای VPS استفاده میکنند، بدون کمترین اتلاف زمان و انرژی برای کار با سرورهای فیزیکی، تمام تمرکزشان را بر روی توسعه برنامهها وبسایتشان میگذارند.
ارائهدهندگان سرور مجازی، عملکرد ایمن، قابل اعتماد و ثابتی را برای سرویسهای خود به مشتریان عرضه میکنند.
حالا که میدانیم VPS چیست، باید به دنبال بهترین زمان برای تهیه و انتقال سایت یا نرمافزارها به آن باشیم. اگر در حال حاضر از یک سرویس میزبانی اشتراکی استفاده میکنید و بودجه کافی برای سرور اختصاصی ندارید، انتخاب VPS گزینهایی مناسب برای شما خواهد بود. البته به شرطی که:
زمانی که تازه کسب و کاری را شروع کردهاید، هاست اشتراکی به خوبی کار خواهد کرد و نیازهای شما را برآورده میکند. اما با افزایش ترافیک سایت، عملکرد سایت بر روی هاست اشتراکی با مشکل مواجه خواهد شد. همانطور که وبسایت شما رشد میکند و حجم بازدیدکنندگان افزایش مییابد، زمان بارگذاری صفحات موجود بر روی هاست اشتراکی برای کاربران افزایش یافته و تجربهای نامناسب برای کاربران بهوجود میآورد.
در چنین شرایطی با تهیه سرور مجازی، عملکرد سایت نسبت به هاست اشتراکی بهبود خواهد یتفت. زیرا توانایی پاسخگویی به درخواستهای بیشتری را با VPS خواهید داشت.
با کمک سرور مجازی، امکان نصب و سفارشیسازی نرمافزارها را خواهید داشت. قرارگیری سیستمهای حسابداری تحت وب، نرمافزارهای اتوماسیون اداری، مدیریت ارتباط با مشتریان، باشگاه مشتریان و... بر روی VPS عملکرد را بهبود میدهد. همچنین امکان اجرای تدابیر امنیتی، اجرای فایروالهای سفارشی بر روی سرور مجازی را خواهید داشت.
همانطور که وبسایتتان رشد میکند، محتوای بیشتری را به آن اضافه خواهید کرد و عملکردهای پیچیدهتری را ایجاد میکنید که نیاز به پردازنده و حافظه بیشتری خواهند داشت. خطاهایی که در سرور هاست اشتراکی رخ میدهد بهسادگی برطرف نخواهند شد. اما با خریداری سرور مجازی، امکان مدیریت خطاهای سرور را خواهید داشت. همچنین در وبسایت یا نرمافزارهایی که با محاسبات سنگین سر و کار دارند، VPS عملکرد بهتری خواهد داشت. زیرا مانند هاست اشتراکی، بخشی از منابع سرور صرف وبسایتها یا نرمافزارهای سایر کاربران نمیشود.
بعد از آشنایی با اینکه سرور مجازی چیست و چه کاربردی دارد باید با انواع آن آشنا شویم. درک درست از انواع VPSها موجی میشود تا با توجه به نیازها امکان انتخاب بهترین سرور را داشته باشیم. بهطور معمول سرور مجازی را براساس سیستم عامل تقسیمبندی میکند. در ادامه به بررسی انواع VPS میپردازیم.
استفاده از سرور مجازی، مانند اجاره فضا در هاست اشتراکی است با این تفاوت که خریدار VPS، اجازه نصب هر سیستم عاملی را دارد. دو سیستم عامل محبوب ویندوز و لینوکس بر روی انواع سرور مجازی نصب میشوند.
سیستم عامل ویندوز، نرمافزاری اختصاصی است. بنابراین شرکتهای هاستینگ برای استفاده از آن نیاز به مجوز (لایسنس) دارند. دریافت لایسنس هزینه دارد و مهمترین عاملی است که باعث افزایش قیمت VPS ویندوزی به نسبت VPS لینوکسی میشود. به همین دلیل بسیاری از شرکتهای هاستینگ تمایلی به عرضه سرور مجازی با سیستم عامل ویندوز ندارند.
با این حال، موارد خاصی وجود دارند که باید از یک سرور مبتنی بر ویندوز استفاده شود. اگر از برنامههای مبتنی بر ویندوز استفاده میکنید فقط باید از Windows VPS استفاده کنید. همچنین در بازهای آنلاین، سرور مجازی با سیستم عامل ویندوز بهتر از سرورهای مجازی با سیستم عامل لینوکس عمل میکند.
سرور مجازی ویندوز علیرغم نیاز به لایسنس و هزینههای بیشتر، هنوز هم مورد استفاده قرار میگیرد. زیرا:
موارد استفاده ویندوز در سرور مجازی چیست؟
کاربردهای زیادی برای سرورهای مجازی مبتنی بر ویندوز وجود دارد. هر جایی که برنامهها و نرمافزارهایی تحت ویندوز وجود داشته باشند باید به سراغ VPS ویندوزی برویم. برخی از کاربردهای VPS تحت ویندوز:
در هنگام راهاندازی VPS، قبل از اینکه به نصب سیستم عامل بپردازید باید لیستی از نیازمندیها را تهیه کنید. این نیازمندیها به درستی نسخه مورد نیازتان در سیستم عامل ویندوز را مشخص میکند. اگر چه همیشه آخرین نسخههای ویندوز، ویژگیهای بیشتری داشته و عملکرد بهتری را ارائه میدهند، اما هنوز هم نسخههای قدیمی دارای کاربردهای زیادی هستند:
راهاندازی سرور مجازی برای بسیاری از کسب و کارهای کوچک و متوسط اهمیت زیادی دارد. زیرا به آنها این فرصت را میدهد تا با مشتریان تعامل بهتری داشته باشند و محصولات یا خدماتشان را به کاربران معرفی نمایند. استفاده از ویندوز در سرورهای مجازی مزایای بسیاری دارد:
در کنار تمامی مزایای فوق، سرور مجازی مبتنی بر ویندوز معایبی نیز دارد:
سرور مجازی لینوکس به سرورهایی گفته میشود که بر روی آنها سیستم عامل لینوکس نصب شده است. بدون تردید لینوکس محبوبترین سیستم عامل برای نصب بر روی سرورهاست. بهطوری که نسخه اوبونتو لینوکس در حدود 32 درصد سهم بازار را به خود اختصاص داده است. در سرورهای مجازی لینوکس، کنترل پنلهایی مانند Cpanel، Direct Admin، Plesk و Spanel دسترسی به منابع و سختافزار برای کاربران ساده شده است.
لینوکس یک سیستم عامل منبع باز است، بنابراین هر فردی بدون نیاز به دریافت مجوز امکان نصب آن را بر روی سرور خواهد داشت. به همین دلیل سرور مجازی لینوکس به نسبت نمونههای مشابه ویندوزی هزینههای کمتری برای راهاندازی خواهد داشت.
قبل از خرید VPS، به بررسی نرمافزارهایی بپردازید که قصد دارید بر روی سرور نصب و اجرا کنید. سرور مجازی شما باید همخوانی کامل با سیستم عامل مورد نیاز نرمافزارها یا وبسایتتان داشته باشد.
سه دلیل کلیدی برای انتخاب VPS با سیستم عامل لینوکس وجود دارد:
در بازار فروش سرور مجازی شاهد عرضه VPSهای لینوکس ارزان یا رایگان هستیم. توصیه میکنیم که هرگز نرمافزار، وبسایت یا اطلاعات حساستان را بر روی چنین سرورهایی قرار ندهید، زیرا ممکن است اینگونه از سرورها امنیت کافی نداشته باشند. در خرید سرور مجازی لینوکس به سراغ شرکتهای معتبری بروید که سابقۀ خوبی داشته باشند و خدمات پشتیبانی قدرتمندی را ارائه دهند.
موارد استفاده متنوعی برای VPS لینوکس وجود دارد:
از آنجایی که لینوکس نرمافزاری منبع باز است، توسعهدهندگان امکان سفارشیسازی آن را در سرور مجازی دارند. در حال حاضر بیش از 600 توزیع از لینوکس وجود دارد که هر کدام طرفداران خاصی دارند. اما چندین نسخه لینوکس در راهاندازی VPS از محبوبیت بیشتری برخوردار هستند:
هر چند که لینوکس بهعنوان یک سیستم عامل رایگان شناخته میشود، اما مانند هر توزیع دیگری دارای مزایا و معایبی است. از مهمترین مزایای لینوکس در VPSها:
از معایب لینوکس بر روی سرور مجازی باید به موارد زیر اشاره کنیم:
همیشه در انتخاب بهترین VPS باید دقت کنید، زیرا در صورت هر گونه اشتباهی، پول زیادی هدر خواهد رفت. البته تعیین سیستم عامل فرایند سادهای دارد و تنها باید به چند نکته کلیدی زیر توجه کنید:
سرورهای اختصاصی مجازی بهلحاظ شیوه مدیریت دارای انواع مختلفی هستند:
باید توجه داشت که بر روی سرورهای مجازی مدیریت شده یک نسخه/توزیع از سیستم عامل نصب است. اما در سرورهای مدیریت نشده حتی سیستم عاملی نصب نشده و مشترکان برحسب نیازشان، امکان انتخاب نسخه و توزیع مناسب را دارند.
یکی از عواملی که بر روی نوع VPS اثر میگذارد، موقعیت قرارگیری سرور است. کسب و کارها از سرور مجازی که در موقعیتهای جغرافیایی مختلفی قرار گرفتهاند برحسب نیازشان استفاده میکنند. همچنین شرکتهای ارائهدهند VPS در نقاط مختلف جهان، خدمات متنوعی را به مشتریان عرضه میکنند که بر روی کیفیت سرویس و قیمت اثر میگذارد. تفاوت سرور مجازی ایران با سرور مجازی خارج زیاد است که در ادامه به بررسی آن میپردازیم.
در این نوع از سرور موقعیت جغرافیایی VPS در اروپا قرار دارد. نزدیکی موقعیت سرور به مشترکان موجب دسترسی سریعتر به صفحات و کاهش زمان بارگذاری میشود. بهطور کلی کسب و. کارهایی که اکثر مشتریان آنها در خارج از ایران هستند، بتر است به سراغ استفاده از VPS اروپایی بروند. دیتاسنتر Hetzner و دیتاسنتر OVH از بهترین عرضهکنندگان سرورهای مجازی اروپا هستند.
نکته کلیدی
برخی از کارشناسان سئو معتقدند که استفاده از سرورهای مجازی مستقر در اروپا با توجه به نزدیکی به سرورهای گوگل موجب میشوند تا خزندههای گوگل سریعتر به محتواها دسترسی پیدا کنند و سرعت ایندکس و رتبهگیری افزایش یابد.
برای کسب و کارهایی که مشتریان آنها در ایران هستند، استفاده از VPS اروپایی مزیت چندانی ندارد. زیرا با استفاده از سرورهای خارج از ایران، پینگ (Ping) دسترسی کاربر به محتواهای سایت یا نرمافزار افزایش پیدا کرده و تجربه کاربری بدی بر جای خواهد گذاشت. به همین دلیل شرکتهای ایرانی از VPSهایی استفاده میکنند که موقعیت قرار گیری آنها در ایران است. سرور مجازی ایران قیمت مناسبی دارد.
در هنگام خرید شرور مجازی باید به نوع فضای ذخیرهسازی، نوع مجازیساز، زیرساخت شبکه، تعداد IP، کنترل پنل، امکان نصب سیستم عامل، مانیتورینگ و... توجه داشت. تمامی این عوامل بر روی کیفیت VPS و قیمت آن اثر میگذارد. اما از سختافزارهایی که بر روی عملکرد سرور مجازی اثر زیادی دارد، CPU است. نوع CPU بر روی قدرت پردازشی VPS اثر میگذارد.
برخی از ارائهدهندگان سرورهای مجازی به مشترکان امکان انتخاب نوع سیپییو را میدهند.دو گزینۀ AMD Ryzen و Intel Xeon از محبوبترین CPUهای موجود هستند که با تعداد هستههای مختلف در سرورهای اختصاصی مورد استفاده قرار میگیرند:
اگر چه حالا اطلاعات کاملی درباره این داریم که سرور مجازی چیست، اما در هنگام خرید VPS باید به انواع آن از لحاظ شیوۀ استفاده نیز توجه کنیم تا با توجه به نیازمان بهترین گزینه را انتخاب کنیم:
سرور مجازی اشتراکی یا Shared VPS به سروری گفته میشود که بین چندین کاربر به اشتراک گذاشته میشود. در واقع شرکت هاستینگ بر روی یک سرور فیزیکی اختصاصی، چندین سرور مجازی را پیادهسازی کرده و هر سرور را در اختیار مشترکی قرار میدهد. VPSهای اشتراکی ارزان هستند و برای کسب و کارهای نوپا مناسباند.
در این سرورها منابع کافی برای راهاندازی یک وبسایت کوچک وجود دارد. منابع اختصاصی که در سرور مجازی برای هر کاربری وجود دارد موجب میشود تا آنها با قیمت مناسب امکان پردازش و ذخیرهسازی اطلاعات را داشته باشند.
سرورهای اختصاصی مجازی یا Virtual Dedicated Server نوع دیگری از میزبانی است. در VDS برخلاف VPS تمام منابع اختصاصی را به یک مشترک تخصیص میدهند. در VDS یک سرور کامل در اختیار کاربر است. به همین دلیل بهلحاظ سختافزار و امنیت از VPS شرایط بهتری وجود خواهد داشت.
سرورهای مجازی گزینۀ اقتصادی و مناسبی برای کسب و کارها هستند. اما احتمال قطع شدن و از دسترس خارج شدن سرورها برای کسب و کارها دغدغهای اساسی است. به همین دلیل مفهومی به نام Cloud VPS شکل گرفته است که در آن از چندین سرور مجازی در نقاط مختلف استفاده میشود.
شکلگیری ابری از سرورهای مجازی که نسخۀ یکسانی از اطلاعات بر روی همۀ آنها به اشتراک گذاشته میشود، قابلیت اعتماد به سرور را در بین کاربران افزایش داده و احتمال قطع شدن ارائه سرویس به مشترکان به حداقل میرسد. در اینگونه از سرور مجازی امکان دسترسب به منابع بیشتر در صورت نیاز بهسادگی وجود دارد.
آشنایی با اینکه سرور مجازی چیست و چه انواعی دارد برای تمامی کسب و کارها یا توسعهدهندگان ضروری است. زیرا به آنها در انتخاب بهترین پلن VPS کمک میکند. در انتخاب پلن سرورهای اختصاصی مجازی به نکات زیر توجه کنید:
توجه کنید که قبل از خرید VPS با کارشناسان شبکه و فضای ابری مشورت نمایید تا با اطلاعات کامل و کافی به تهیه سرور متناسب با نیازتان بپردازید.
هر VPS دارای امکانات مشخصی است. میزان نیاز به CPU، حافظه، RAM و... با رشد کسب و کار افزایش خواهد یافت. با افزایش تعداد کاربران باید به سراغ ارتقا سرور مجازی و افزایش امکانات آن رفت. ارتقا منابع سختافزاری موجب میشود تا سرور مجازی امکان پوشش تعداد کاربران بیشتری را برای دسترسی به وبسایت یا نرمافزار داشته باشد.
یک مدیر سایت یا وبمستر وظیفه دارد تا با بررسی نمودارهای استفاده از منابع حیاتی مانند سیپییو، رم و هارد دیسک وضعیت سرور را کنترل کند تا در صورت عدم تامین منابع به ارتقا سرور مجازی بپردازد.
باید توجه داشت که در سرور مجازی، میزان سرعت دسترسی به اطلاعات و صفحات سایت تفاوت چندانی با سرور فیزیکی ندارد. زیرا پهنای باند اختصاص یافته نیازهای کاربران یک وبسایت یا نرمافزار مبتنی بر وب را تامین میکند. همانطور که در بالا گفتیم در سرورهای مجازی در صورتی که نیازهای مشترکی تامین نشود، امکان ارتقا مشخصات VPS وجود دارد.
سرور مجازی نقطۀ اتصال کسب و کارهای آنلاین با مشتریان است. اگر به هر دلیلی VPS در دسترس نباشد، خسارتهای جبرانناپذیری ایجاد خواهد شد. به همین دلیل باید به آپتایم (Uptime) یا همان زمان فعال بودن وبسرور توجه داشت. در خرید سرورهای مجازی باید به سراغ شرکتهایی رفت که با استفاده از سختافزارهای قدرتمند و زیرساخت شبکه مناسب، احتمال قطع شدن VPS را به شکل چشمگیری کاهش میدهند.
حفظ تعادل بار ترافیکی بین سرورهای مجازی مختلفی که بر روی یک سرور فیزیکی قرار گرفتهاند، باعث میشود تا همۀ مشترکان از منابع موردنیازشان به درستی استفاده کنند و احتمال آسیب به سختافزارها به حداقل برسد.
کسب و کارهای آنلاین حجم زیادی از اطلاعات حساس را بر روی وب سرورهای خود قرار میدهند. آنها همیشه نگرانی زیادی دربارۀ حفظ امنیت سایتشان دارند. همچنین حفظ حریم خصوصی کاربران از اهمیت زیادی برای کسب و کارها برخوردار است. زیرا نقض حریم خصوصی باعث کاهش اعتماد کاربران به یک وبسایت و برند مرتبط با آن خواهد شد.
سرورهای مجازی از امنیت قابل قبولی برخوردارند، زیرا هر VPS به منابع و اطلاعات سایر سرورهای مجازی مستقر بر روی یک سرور فیزیکی دسترسی ندارد. برخلاف هاستهای اشتراکی که وبسایتها در مقابل حملات DDoS به سایر سایتهای مستقر بر روی یک سرور آسیبپذیرند، در سرور مجازی این مشکل وجود ندارد. زیرا هر VPS تنها مجاز به استفاده از منابع اختصاصی مشخصی است و به منابع سایر سرورها دسترسی ندارد.
از سویی دیگر در سرورهای اختصاصی مجازی، امکان افزودن فایروال، آنتی ویروس، استفاده از رمزنگاری و... برای افزایش امنیت دادهها وجود دارد.
سرور مجازی چیست؟ سرور مجازی (VPS)، همان سرور فیزیکی است که با کمک تکنولوژی مجازیسازی امکان نصب سیستم عاملهای مختلفی بر روی آن ایجاد میشود. نصب انواع نسخههای سیستم عامل بر روی VPS موجب میشود تا امکان اجرای نرمافزارها و برنامههای مختلف بهوجود آید.
درک درست از اینکه VPS چیست به مدیران کسب و کارها کمک میکند تا برحسب نیازشان، منابع سختافزاری را تهیه کنند و امکان مدیریت هزینهها را داشته باشند. کیفیت بالای سرور مجازی موجب خواهد شد تا کسب و کار با اطمینانخاطر کافی از VPS استفائه کرده و احتمال قطع شدن یا خطاهای سرور به شکل چشمگیری کاهش یابد.